Μεγάλη συζήτηση για τους δασικούς χάρτες και την τύχη χιλιάδων ιδιοκτησιών σε όλη τη χώρα. Πριν μιλήσουμε όμως για την περιουσία του καθενός, ας σταθούμε στην επί μακρόν απουσία κανόνων και την ανοχή σε πρακτικές που δεν συνάδουν με κράτος δικαίου.

Για χρόνια, η φράση «ήταν του παππού μου» λειτουργούσε ως τίτλος ιδιοκτησίας. Εκτάσεις δηλώνονταν, μεταβιβάζονταν ή καταπατούνταν χωρίς τεκμηρίωση, με το κράτος είτε να αδιαφορεί ή να αδυνατεί να επιβάλει τάξη. Το αποτέλεσμα ήταν ένα τοπίο όπου φύτρωναν αδικίες και συγκρούσεις.

Οι δασικοί χάρτες, όσο και αν προκαλούν σήμερα αναστάτωση, αποτελούν αναγκαίο μέτρο. Θα καταγραφεί τι είναι δάσος και τι όχι, τι ανήκει στο Δημόσιο και τι σε ιδιώτες. Το γεγονός ότι χιλιάδες εκτάσεις χαρακτηρίζονται ως δασικές και, κατ’ επέκταση, ως δημόσιες, είναι αποτέλεσμα της έλλειψης τίτλων ή της εγκατάλειψης γαιών που με την πάροδο του χρόνου επανήλθαν στη φυσική τους μορφή.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν αδικίες. Υπάρχουν περιπτώσεις πολιτών που κατέχουν γη επί δεκαετίες, την καλλιέργησαν ή την αξιοποίησαν, χωρίς όμως να διαθέτουν τίτλους. Μήπως πρέπει να δείξουμε κατανόηση στους καταπατητές και τους κληρονόμους τους; Είναι άραγε όλοι οι θιγόμενοι καταπατητές; Τα όρια είναι ασαφή όπως στα χωράφια που χωρίστηκαν με την παραδοσιακή μέτρηση «θα πετάξω μια πέτρα και όπου πέσει, θα είναι η άκρια».

Επί της διαδικασίας. Υπάρχουν σοβαρές καθυστερήσεις στην εξέταση αντιρρήσεων, που αφήνουν τους ιδιοκτήτες σε ομηρία για χρόνια. Το πρόβλημα στην Κρήτη είναι χαρακτηριστικό, με δεκάδες χιλιάδες ενστάσεις και πολλά στρέμματα να βρίσκονται σε καθεστώς αμφισβήτησης. Σε παρένθεση: στην Κρήτη του ΟΠΕΚΕΠΕ και της εμπορίας ανθρώπων, αλλά ας μην γενικεύουμε.

Η λύση δεν μπορεί να είναι η επιστροφή στο χάος του παρελθόντος. Δεν μπορεί να συνεχιστεί μια κατάσταση όπου ο καθένας διεκδικεί δημόσια γη επικαλούμενος προφορικές μεταβιβάσεις, παλιά προικώα και χρυσόβουλα. Τα δάση είναι συλλογικό αγαθό και ως τέτοια προστατεύονται.

Από τη μία πλευρά, το κράτος θα έπρεπε να βάλει τέλος στην ανομία και να προστατεύσει τη δημόσια περιουσία. Από την άλλη, έχει υποχρέωση να διασφαλίσει ότι δεν θα συνθλίψει δικαιώματα πολιτών που ενήργησαν καλή τη πίστει μέσα σε ένα ασαφές θεσμικό πλαίσιο.

Ας το δούμε όλο αυτό σαν ευκαιρία. Να αφήσουμε πίσω πρακτικές του παρελθόντος, να σταματήσει το «έτσι γινόταν πάντα» και να οικοδομήσουμε ένα σύστημα που βασίζεται σε νόμους, γραμμένους και ψηφισμένους.

Διαβάστε επίσης

Ελευθερία και αποχαύνωση

Τα υποζύγια του ΕΝΦΙΑ

Δέκα Μικροί Πασόκοι