Οι φόβοι για επανέναρξη της σύρραξης στο Ιράν εντείνονται, καθώς οι παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Τεχεράνη για τον τερματισμό της κρίσης βρίσκονται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Στο μεταξύ, το Ισραήλ και οι σύμμαχοι της Ουάσινγκτον δέχονται «φίλια πυρά» – στη μια περίπτωση με τη μορφή πολιτικού αποκλεισμού και απομόνωσης, στην άλλη με την απειλή δασμών και άμεσων τερματισμών διατλαντικών κανόνων και συνεργασιών.

Μεταξύ άλλων, η Ουάσινγκτον προειδοποιεί ναυτιλιακές εταιρείες ότι οποιαδήποτε πληρωμή προς το Ιράν για ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, ακόμη και σε κρυπτονομίσματα ή μέσω δωρεών, επισύρει αμερικανικές κυρώσεις. Η κίνηση αυτή μεταφέρει τη σύγκρουση από τα πεδία των μαχών στον χρηματοπιστωτικό τομέα, ενώ στο παρασκήνιο οι διαπραγματεύσεις μέσω Πακιστάν συνεχίζονται χωρίς ορατό αποτέλεσμα.

Οικονομικό «λουκέτο» στο Στενό

Η προειδοποίηση που εξέδωσε το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών (OFAC) δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας. Όποια ναυτιλιακή εταιρεία –αμερικανική ή ξένη– καταβάλλει πληρωμή στο ιρανικό καθεστώς για να εξασφαλίσει ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, είτε σε μετρητά, είτε μέσω ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων, είτε με ανταλλαγές, δωρεές ή πληρωμές σε ιρανικές πρεσβείες, θα αντιμετωπίσει κυρώσεις.

«Οι κίνδυνοι κυρώσεων υφίστανται ανεξαρτήτως τρόπου πληρωμής», τονίζει η OFAC, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η εκεχειρία δεν συνεπάγεται οικονομική ανοχή.

Το παρασκήνιο

Η κλιμάκωση αυτή έρχεται μερικές ώρες μετά την κατάθεση της νέας ιρανικής πρότασης μέσω Ισλαμαμπάντ. Η νέα ιρανική πρόταση παραδόθηκε από το Ισλαμαμπάντ, μέσω τηλεφώνου, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν ακόμη ενδείξεις ότι μπορεί να γεφυρωθεί το χάσμα. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο IRNA, η πρόταση κατατέθηκε την ίδια ώρα που οι ΗΠΑ προχωρούσαν σε νέες στρατιωτικές και οικονομικές πιέσεις, ζητώντας ανοικτή δέσμευση και για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Το Ισλαμαμπάντ επιχειρεί να σπάσει το αδιέξοδο, ενώ ταυτόχρονα η Ουάσινγκτον ασκεί έντονη πίεση σε Ευρωπαίους συμμάχους που δεν στήριξαν επαρκώς τον συνασπισμό.

Σε επίπεδο παρασκηνιακών διαύλων, το Ομάν και το Κατάρ έχουν αναδειχθεί σε πρόσθετους πυλώνες μεσολάβησης, με την Τεχεράνη να δοκιμάζει παράλληλη γραμμή προς τα αραβικά κράτη. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Ουάσινγκτον εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο μεταφοράς του κέντρου διαπραγμάτευσης στη Ντόχα, εκφράζοντας δυσπιστία για την ουδετερότητα του παλαιότερου δίαυλου – μια κίνηση που καταδεικνύει την αστάθεια και την ευθραυστότητα της εκεχειρίας.

«Φίλια πυρά» από την Ουάσινγκτον: Σύμμαχοι στο στόχαστρο

Η επιβολή δασμού 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και η απειλή απόσυρσης 5.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία ερμηνεύονται από πολλούς αναλυτές ως αντίποινα για την άρνηση Βερολίνου, Ρώμης και Μαδρίτης να ενταχθούν στο αμερικανικό σχήμα ασφαλείας στο Στενό του Ορμούζ. Η ανακοίνωση των νέων δασμών, που πλήττει κατά κύριο λόγο τις αυτοκινητοβιομηχανίες της Γερμανίας και της Ιταλίας, ήρθε λίγες ώρες μετά τη δημοσιοποίηση της ιρανικής πρότασης. Παράλληλα, το Πεντάγωνο φέρεται να εξετάζει την αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας σε επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ, σε μια προσπάθεια να εξαναγκάσει τη Μαδρίτη σε συμμόρφωση.

Ισραήλ: Από εταίρος – παρατηρητής σε κρίσιμες αποφάσεις

Το Ισραήλ βρίσκεται σε πολιτική αναταραχή. Παρά τις δημόσιες διακηρύξεις συμμαχίας, στο εσωτερικό της κυβέρνησης Νετανιάχου εκφράζονται έντονες αμφιβολίες για την αμερικανική στρατηγική, ενώ η αντιπολίτευση κατηγορεί τον πρωθυπουργό ότι οδήγησε τη χώρα σε μια «πολιτική καταστροφή», χωρίς να πετύχει κανέναν από τους στρατηγικούς στόχους.

Σε ορισμένα δημοσιεύματα αναφέρεται ότι η Ουάσινγκτον προχωρά σε προκαταρκτικά σχέδια κοινού πλήγματος με το Ισραήλ σε περίπτωση επανέναρξης των συγκρούσεων, αλλά ταυτόχρονα αποκλείει το Τελ Αβίβ από τις τελικές αποφάσεις. Η αντιπολίτευση, με επικεφαλής τον Γιαΐρ Λαπίντ, κάνει λόγο για «ιστορικό λάθος» που πρέπει να στοιχειοθετηθεί, ενώ δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι περισσότεροι από έξι στους δέκα Ισραηλινούς θεωρούν την πολεμική ηγεσία ανεπαρκή.

Εσωτερικό ΗΠΑ: Ο Πρόεδρος παρακάμπτει το Κογκρέσο

Οι κινήσεις του Λευκού Οίκου εγείρουν και συνταγματικά ερωτήματα. Ο Νόμος περί Πολεμικών Εξουσιών (War Powers Resolution) δίνει στον Πρόεδρο τη δυνατότητα να διεξάγει στρατιωτικές επιχειρήσεις για 60 ημέρες χωρίς έγκριση του Κογκρέσου. Η προθεσμία αυτή έληξε την 1η Μαΐου. Η κυβέρνηση Τραμπ, ωστόσο, υποστηρίζει ότι με την εκεχειρία ο πόλεμος «τερματίστηκε», άρα η προθεσμία δεν ισχύει πλέον.

Το Κογκρέσο, όπου οι Ρεπουμπλικάνοι διατηρούν οριακή πλειοψηφία, δεν έχει καταφέρει να περάσει ψήφισμα που να υποχρεώνει τον Πρόεδρο να ζητήσει έγκριση. Έξι διαδοχικές ψηφοφορίες από τον Μάρτιο απέτυχαν, με την τελευταία στην Βουλή των Αντιπροσώπων να καταγράφει 214-213 κατά. Οι Δημοκρατικοί καταγγέλλουν την ενέργεια ως «αντισυνταγματική υπέρβαση εξουσίας» και προειδοποιούν ότι δημιουργεί επικίνδυνο προηγούμενο.

Διαβάστε επίσης:

Χρεοκοπεί η αμερικανική Spirit Airlines, το πρώτο «θύμα» του πολέμου στο Ιράν – Ακυρώνονται όλες οι πτήσεις της

Axios: Ο αποκλεισμός των ΗΠΑ κόστισε στο Ιράν 4,8 δισ. δολάρια

«Είμαστε σαν πειρατές», σχολίασε ο Τραμπ τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό