Κάποτε, για να επιτεθείς σε μια δημόσια υπηρεσία, χρειαζόταν τουλάχιστον ένα σχέδιο, μια ιδεολογία, ή έστω μια στοιχειώδη αίσθηση του τι κάνεις. Σήμερα, φαίνεται πως αρκεί μια κακή μέρα, μια σύνταξη που άργησε, ένα «δεν γίνεται κύριε» πίσω από ένα γκισέ. Μπορεί να είναι και ένα αυτοκίνητο που δεν πάρκαρε γρήγορα.

Και να σου ο άλλος, ηλικιωμένος, να μπαίνει στα γραφεία και να κάνει επίθεση. Όχι γιατί οργανώθηκε, όχι γιατί εντάχθηκε σε κάποιο δίκτυο, αλλά γιατί… μπορούσε. Γιατί το είχε δει να γίνεται. Γιατί, κάπου μέσα του, η ιδέα είχε ήδη καθίσει: «Αν το κάνουν άλλοι, γιατί όχι κι εγώ;»

Αυτό είναι το θέμα. Όχι η μεμονωμένη πράξη. Αλλά η κανονικοποίησή της.

Βλέπουμε επιθέσεις από νέους, από μεσήλικες, τώρα και από ηλικιωμένους. Με αφορμές που κυμαίνονται από το γελοίο μέχρι το τραγικό. Και κάθε φορά, το σοκ κρατάει λίγο. Μετά έρχεται η εξήγηση, η κατανόηση, η σχεδόν συγκατάβαση. «Ήταν απελπισμένος». «Είχε δίκιο». «Τον έφτασαν στα όριά του».

Και κάπου εκεί, πολύ ήσυχα, χωρίς τυμπανοκρουσίες, η γραμμή μετακινείται.

Από το «είναι αδιανόητο» στο «εντάξει, συμβαίνει».

Και από το «συμβαίνει» στο «θα μπορούσε να συμβεί και σε μένα».

Αυτό είναι το πιο επικίνδυνο. Όχι τα ίδια τα μπαζούκας αλλά η ιδέα ότι είναι διαθέσιμα. Ότι είναι μια επιλογή στο μενού της καθημερινότητας. Όπως παλιά λέγαμε «θα πάω να κάνω μια καταγγελία», τώρα, κάπου στο πίσω μέρος του μυαλού, υπάρχει και το «ή θα τα κάνω όλα γυαλιά-καρφιά».

Μικροί και μεγάλοι. Δεν έχει σημασία η ηλικία. Η βία έχει γίνει δημοκρατική. Προσβάσιμη. Σχεδόν… αυτονόητη.

Και κάπως έτσι, χωρίς να το καταλάβουμε, εκπαιδευόμαστε. Με κάθε βίντεο, με κάθε είδηση, με κάθε «ακόμα ένα περιστατικό». Εκπαιδευόμαστε στο ότι γίνεται. Στο ότι περνάει. Στο ότι, στο τέλος της ημέρας, δεν είναι και τόσο ακραίο.

Οπότε ναι. Πάρε κι εσύ ένα μπαζούκας, μπορείς.

Δεν χρειάζεται να ξέρεις πώς δουλεύει. Δεν χρειάζεται να έχεις λόγο που να στέκει. Αρκεί να έχεις δει αρκετούς άλλους να το κάνουν. Αρκεί να έχεις πει μέσα σου, έστω μία φορά, «ε, δεν είχαν και άδικο».

Και τότε, η απόσταση μικραίνει.

Όχι μέχρι το όπλο. Μέχρι την απόφαση.

Διαβάστε επίσης

Μουρλοκούκου