Πολλά γράφονται – άλλοτε ως εικασίες, άλλοτε ως βεβαιωμένες αλήθειες – για τις επιδιώξεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στον νέο πόλεμο κατά του Ιράν. Η ομίχλη του πολέμου δεν επιτρέπει εύκολη διείσδυση στα γεγονότα, πολύ περισσότερο στις προθέσεις, και επιβάλλει μετριοπάθεια στην εξαγωγή συμπερασμάτων. Μπορεί, πάντως, να επισημανθούν ορισμένες πάγιες γραμμές πολιτικής που διαφαίνονται μέσα από το θολό τοπίο—αν όχι για άλλο λόγο, επειδή εντάσσονται σε αναγνωρίσιμες διαρθρωτικές στρατηγικές των εμπλεκομένων, αλλά και των άμεσων και έμμεσων δορυφόρων τους, φίλων και αντιπάλων.

Το «ξεδόντιασμα» των πληρεξουσίων του Ιράν (Χαμάς, Χεζμπολάχ, Χούθι) και ο Πόλεμος των 12 Ημερών, αντί να λειτουργήσουν αποτρεπτικά, ενίσχυσαν την εμμονή της Τεχεράνης στηνεξέλιξη του πυρηνικού της προγράμματος. Η πρόσφατα αποκαλυφθείσα έκθεση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (του ΟΗΕ) για την ποσότητα και τον βαθμό εμπλουτισμού του ουρανίου δείχνει ότι ο στόχος δεν εγκαταλείφθηκε ποτέ—αντιθέτως, συγκαλύφθηκε επιμελώς.

Για το Ισραήλ, το ζήτημα προσλαμβάνει πλέον διαστάσεις υπαρξιακές. Για τις ΗΠΑ, ανοίγει εκ νέου, με αυτό το πρόσχημα, το πεδίο μιας στρατηγικής ανάσχεσης της Κίνας μέσω ελέγχου των ενεργειακών ροών. Από πολλές απόψεις, το Ιράν λειτουργεί ως συνέχεια της Βενεζουέλας. Η σύμπραξη ΗΠΑ–Ισραήλ προσφέρει σαφή επιχειρησιακά πλεονεκτήματα και κατέστη, εκ των πραγμάτων, αναπόφευκτη.

Ως προς τις εξελίξεις, στην ακραία εκδοχή το Ιράν θα βομβαρδιστεί ώστε να επιστρέψει στη… «Λίθινη Εποχή». Στην ηπιότερη, θα σημειωθεί το πρωτοφανές φαινόμενο οι βόμβες να φέρουν αλλαγή καθεστώτος. Οι παράπλευρες απώλειες ελάχιστα ενδιαφέρουν στη σκιά της νέας πραγματικότητας.

Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι βαθύτατα ηθικό και, κατ’ επέκταση, πολιτισμικό—ανεξαρτήτως στρατηγικών υπολογισμών. Είναι εύκολο να απαριθμήσει κανείς την ανηθικότητα μιας επέμβασης και στοχευμένων δολοφονιών σε βάρος κυρίαρχου κράτους. Εξίσου εύκολο, όμως, είναι να αντιπαρατεθούν επιχειρήματα περί αντιμετώπισης ενός αυταρχικού καθεστώτος που πολλοί χαρακτηρίζουν αυταρχικό, βίαιο, απάνθρωπο. Η ίδια αυτή αντιπαράθεση αποκαλύπτει ότι κάτω από το λούστρο της μεταπολεμικής ανεκτικότητας οι πολιτισμικές διαφορές παρέμειναν ισχυρές—χρειαζόταν απλώς η συσσώρευση αφορμών για να αναδυθούν. Τα κόκαλα του Huntington αναπαύονται εν ειρήνη. Οι νέες «Σταυροφορίες» είναι ήδη εδώ.

Ο Τραμπ δεν δημιούργησε ένα νέο καθεστώς. Με ωμό ρεαλισμό αφαίρεσε τα πέπλα της ύστερης μεταπολεμικής περιόδου και επανάφερε τον κόσμο στη σφαίρα της realpolitik του 18ου και 19ου αιώνα. Οι πιο διορατικοί θα σημειώσουν ότι πρόκειται ουσιαστικά για επιστροφή σε πρακτικές χιλιετιών. Η δημοκρατία, αντιθέτως, μετά βίας μετρά έναν αιώνα ευρείας εφαρμογής. Η πολυπολιτισμικότητα, ακόμη λιγότερο.

Οι νοσταλγοί των θεσμών του ύστερου 20ού αιώνα θα πρέπει να αναθεωρήσουν. Ακόμη κι αν αποφευχθεί η πλήρης επαναφορά της ωμής ισχύος ως μοναδικού κανόνα, ακόμη κι αν οι τεχνολογικές εταιρείες επιδείξουν ευθύνη στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, ακόμη κι αν ανοίξουν ουσιαστικά κανάλια διαλόγου, ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων θα παραμείνει η κυρίαρχη συνθήκη του 21ου αιώνα. Οι ισχνές αντιδράσεις της Ρωσίας και η ηχηρή σιωπή της Κίνας είναι ενδεικτικές.
Στο μεταξύ, ούτε η κατάρρευση των ΗΠΑ ήρθε, ούτε το «τέλος της ιστορίας» επαληθεύτηκε.

Διαβάστε επίσης 

ΗΠΑ: Το Πεντάγωνο δηλώνει ότι κατέστρεψε το αρχηγείο των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν – Έπληξε πάνω από 1.000 στόχους

Ντόναλντ Τραμπ: «Διαδικασία τεσσάρων εβδομάδων» οι επιθέσεις στο Ιράν

Axios: Από τον Δεκέμβριο Τραμπ – Νετανιάχου σχεδίαζαν την επίθεση στο Ιράν – Όλο το παρασκήνιο που οδήγησε στον θάνατο Χαμενεϊ