Ακτοπλοΐα: «Η ναυμαχία της Ραφήνας» με Golden Star Ferries των αδελφών Στεφάνου, Fast Ferries του Παναγιωτάκη και Seajets του Ηλιόπουλου

Το 65% της συνολικής επιβατικής κίνησης κερδίζει η εταιρεία του Μάριου Ηλιόπουλου, λόγω των εκπτωτικών προσφορών της εταιρείας του Seajets και της ταχύτητας των πλοίων του, που μειώνουν σημαντικά το χρόνο μετάβασης από το λιμάνι της Ραφήνας προς τα νησιά των Κυκλάδων.

Ο ανταγωνισμός των τριών εταιρειών αρχίζει από το πρωί, δεδομένου ότι από το λιμάνι της Ραφήνας κάθε δέκα λεπτά αναχωρεί και ένα πλοίο για τα νησιά Άνδρο, Τήνο, Μύκονο, Πάρο, Νάξο, Σαντορίνη. Συνολικά, καθημερινά από το λιμάνι της Ραφήνας αναχωρούν δέκα πλοία.

Από τις 7.20 το πρωί μέχρι και τις 18.00 το απόγευμα έχει δρομολόγια για τα νησιά, με αποτέλεσμα ο επιβάτης να έχει μεγάλη δυνατότητα επιλογών, όχι μόνο σε σχέση με την ώρα αναχώρησης, αλλά και την ποιότητα του πλοίου, την τιμή του εισιτηρίου και τον χρόνο μετάβασης.

Η μείωση της τιμής των εισιτηρίων, κυρίως για τα νησιά της Άνδρου και της Τήνου, από την εταιρεία του Μάριου Ηλιόπουλου, Seajets, έχει φέρει οικονομική αναταραχή στις άλλες δύο ανταγωνίστριες εταιρείες, που βλέπουν να περιορίζεται η μεταφορική τους κίνηση στα συμβατικά τους πλοία.

Είναι γεγονός ότι τα συμβατικά πλοία, εκτελούν επί δέκα μήνες δρομολόγια και καλύπτουν τις μεταφορικές ανάγκες των νησιών, κυρίως το χειμώνα, που είναι εξαιρετικά μειωμένη η επιβατική κίνηση.

Αντίθετα, τα ταχύπλοα δρομολογούνται στην αιχμή της επιβατικής κίνησης που υπάρχει μεγάλη ζήτηση.

Το mononews, πριν από εβδομάδες, είχε παρουσιάσει τις εκπτώσεις των εισιτηρίων που προσφέρονται από την Seajets και είχε επισημάνει τον ανταγωνισμό στις δρομολογιακές γραμμές που εκκινούν από το λιμάνι της Ραφήνας.

Οι εκπτώσεις αυτές, ήδη έχουν προκαλέσει απόνερα, με αποτέλεσμα ο εφοπλιστής της Fast Ferries, Θεολόγος Παναγιωτάκης, να στείλει επιστολή προς την Επιτροπή Ανταγωνισμού, προαναγγέλλοντας την πώληση του συμβατικού του πλοίου, «Διονύσιος Σολωμός», σε μη κατονομαζόμενο αγοραστή, καθώς και την πώληση των πλοίων των αδελφών, Γιώργου Στεφάνου και Δημήτρη Στεφάνου, στον Μάριο Ηλιόπουλο.

Τα αδέλφια Στεφάνου, αντίθετα, ακολουθούν «τακτική σιωπής» και αναμονής, ενώ και αυτοί μείωσαν σημαντικά τις τιμές των εισιτηρίων.

Ο ανταγωνισμός ξεκίνησε, όταν η Seajets, προχώρησε ειδικές προσφορές για εισιτήρια σε επιλεγμένα δρομολόγια, καθώς και σε δρομολόγια από και προς τη Ραφήνα με προορισμούς την Άνδρο και την Τήνο.

Έτσι, οι επιβάτες με προορισμό την Άνδρο και την Τήνο, έχουν τη δυνατότητα να επωφεληθούν από ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές από 24.50 ευρώ προς Άνδρο και από 29.70 ευρώ προς την Τήνο, «απολαμβάνοντας παράλληλα την ταχύτητα, την άνεση και την αξιοπιστία των σύγχρονων ταχυπλόων, όπως αναφέρει η Seajets.

Αλλά και στη γραμμή της Μυκόνου, οι εκπτωτικές τιμές στα εισιτήρια έχουν μεγάλη διακύμανση. Τα συμβατικά πλοία προσφέρουν το φθηνότερο εισιτήριο με 38 ευρώ, αλλά σε μεταφέρουν σε 4.40΄, ενώ το ταχύπλοο έχει 52,70 ευρώ σε 2.25΄ και 67,70 ευρώ και σε 2.40΄ σε ώρα που δεν υπάρχει άλλο πλοίο.

Υπενθυμίζεται ότι, πριν από λίγες ημέρες, ο Μάριος Ηλιόπουλος της Seajets αγόρασε το επιβατηγό οχηματαγωγό πλοίο «Άνεμος» της Aegean Sea Lines, που διευθύνει ο Λεωνίδας Δημητριάδης – Ευγενίδης.

Το πλοίο έχει μήκος 136 μέτρων, με δυνατότητα ανάπτυξης ταχύτητας έως 21 κόμβους. Διαθέτει μεταφορική χωρητικότητα περίπου 1.700 επιβατών, ενώ μπορεί να μεταφέρει έως και 345 Ι.Χ. οχήματα, καλύπτοντας τόσο επιβατικές όσο και εμπορευματικές ανάγκες.

Το πλοίο, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, έχει εξασφαλίσει την επιδοτούμενη άγονη γραμμή, Λαύριο, Άγιος Ευστράτιος, Λήμνος, Καβάλα.

Επίσης, ο Μάριος Ηλιόπουλος, επισημαίνεται ότι αγόρασε άλλα δύο ταχύπλοα πλοία, τα οποία αναμένονται σύντομα στον Πειραιά.

Επίσης το «αφεντικό» της Seajets, τον περασμένο Μάρτιο μετά από πολύμηνες διαπραγματεύσεις, αγόρασε πέντε ταχύπλοα πλοία της Hellenic Seaways που ήταν δρομολογημένα τα τελευταία χρόνια στις γραμμές του Αργοσαρωνικού.

Η συμφωνία με την Attica Group αφορούσε στην αγορά των πλοίων, Flying Cat 3, Flying Cat 4, Flying Cat 5, Flying Cat 6 Highspeed 4, έναντι 25 εκατομμυρίων δολαρίων.

Οι κινήσεις αυτές του Μάριου Ηλιόπουλου τον καθιστούν τον μεγαλύτερο πλοιοκτήτη ταχυπλόων επιβατηγών πλοίων στον κόσμο.

Ωστόσο, οι εκπτώσεις από την Seajets, έχει καθηλώσει τις τιμές στις ώρες αιχμής στα 25 ευρώ, για την Άνδρο, όπου υπάρχουν συνεχόμενες αναχωρήσεις πλοίων από την Ραφήνα, ενώ όταν είναι σε ώρα που δεν υπάρχει ανταγωνιστής, η Seajets, το εισιτήριο, διαμορφώνεται στα 38 ευρώ.

Η επιστολή του Θεολόγου Παναγιωτάκη στην Επιτροπή Ανταγωνισμού

Με επιστολή της η ακτοπλοϊκή εταιρεία Fast Ferries προς την Επιτροπή Ανταγωνισμού, θέτει ζητήματα συγκέντρωσης της ακτοπλοϊκής αγοράς στο Αιγαίο και αναφέρει ότι ενδέχεται να πωληθούν στην ίδια εταιρεία, το επιβατηγό οχηματαγωγό πλοίο «Διονύσιος Σολωμός», καθώς και «εξαγοράς μέρους ή και του συνόλου του στόλου μιας άλλης ακτοπλοϊκής εταιρείας της Golden Star Ferries».

Στην επιστολή της, η Fast Ferries, επικεφαλής της οποίας είναι ο Θεολόγος Παναγιωτάκης, αναφέρει:

«Με την παρούσα επιστολή επιθυμούμε να θέσουμε υπόψη της Αρχής σας ορισμένες εξελίξεις που λαμβάνουν χώρα στην αγορά των ακτοπλοϊκών μεταφορών των Κυκλάδων και οι οποίες, κατά την άποψή μας, δημιουργούν σοβαρούς προβληματισμούς ως προς τη διατήρηση συνθηκών υγιούς, αποτελεσματικού και μακροχρόνια βιώσιμου ανταγωνισμού.

Η FAST FERRIES δραστηριοποιείται επί περισσότερα από είκοσι έτη στην ελληνική ακτοπλοΐα, εξυπηρετώντας νησιωτικές περιοχές καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Η παρουσία μας δεν περιορίζεται στις περιόδους υψηλής ζήτησης, αλλά διατηρείται όλο το έτος και κατά τους χειμερινούς μήνες, αναλαμβάνοντας το σημαντικό κόστος διατήρησης πλοίων, πληρωμάτων, υποδομών και δρομολογιακής συνέπειας προς όφελος των τοπικών κοινωνιών και της νησιωτικής συνοχής.

Κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα παρακολουθούμε με ιδιαίτερη ανησυχία τις εξελίξεις που αφορούν τόσο τη λειτουργία του λιμένα Ραφήνας όσο και τη συνολική δομή της ακτοπλοϊκής αγοράς των Κυκλάδων.

Ειδικότερα, έχει δημιουργηθεί έντονη πίεση ως προς τη διαθεσιμότητα θέσεων ελλιμενισμού και διανυκτέρευσης πλοίων στον λιμένα Ραφήνας, με αποτέλεσμα να τίθενται ζητήματα που επηρεάζουν ουσιωδώς τη δυνατότητα ορισμένων ακτοπλοϊκών εταιρειών να συνεχίσουν απρόσκοπτα τη δραστηριότητά τους. Οι σχετικές συζητήσεις και παρεμβάσεις που έχουν λάβει χώρα το τελευταίο διάστημα δημιουργούν την εντύπωση ότι οι περιορισμένες λιμενικές υποδομές χρησιμοποιούνται ως μέσο αναδιαμόρφωσης των συνθηκών ανταγωνισμού, με τρόπο που δύναται να επηρεάσει δυσανάλογα συγκεκριμένες ακτοπλοϊκές.

Παράλληλα, η ιδιαίτερα επιθετική εμπορική πολιτική που εφαρμόζεται κατά τη δρομολογιακή περίοδο 2026 στις γραμμές Ραφήνας – Κυκλάδων δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς ως προς τον πραγματικό σκοπό και τη βιωσιμότητα των συγκεκριμένων πρακτικών. Ιδίως, παρατηρείται ότι οι εν λόγω πολιτικές εφαρμόζονται κυρίως σε γραμμές όπου δραστηριοποιούνται εταιρείες με μόνιμη και ετήσια παρουσία, οι οποίες εξυπηρετούν τις νησιωτικές κοινωνίες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, αναλαμβάνοντας το πλήρες λειτουργικό κόστος των χειμερινών μηνών και των περιόδων χαμηλής ζήτησης.

Αντιθέτως, ο ανταγωνισμός προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από εποχικά δρομολογούμενα πλοία, τα οποία δραστηριοποιούνται σχεδόν αποκλειστικά κατά την περίοδο υψηλής επιβατικής κίνησης, χωρίς να επιβαρύνονται με το κόστος της ετήσιας εξυπηρέτησης των νησιών. Ως αποτέλεσμα, δημιουργούνται συνθήκες άνισης ανταγωνιστικής πίεσης εις βάρος των εταιρειών που διατηρούν σταθερή παρουσία καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και οι οποίες καλούνται να χρηματοδοτούν τη χειμερινή λειτουργία τους από τα έσοδα της θερινής περιόδου.

Η εφαρμογή εξαιρετικά χαμηλών ναύλων, εκτεταμένων εκπτώσεων και εμπορικών προσφορών ακριβώς στις γραμμές όπου δραστηριοποιούνται ετήσιοι πάροχοι, σε συνδυασμό με την απουσία αντίστοιχης εμπορικής συμπεριφοράς σε αγορές όπου ο ανταγωνισμός είναι περιορισμένος ή ανύπαρκτος, δημιουργεί την εύλογη εντύπωση ότι οι συγκεκριμένες πρακτικές ενδέχεται να αποσκοπούν όχι μόνο στην προσέλκυση επιβατικής κίνησης αλλά και στην αποδυνάμωση της οικονομικής βιωσιμότητας των επιχειρήσεων που εξυπηρετούν τις Κυκλάδες σε μόνιμη βάση.

Η ανησυχία αυτή καθίσταται ακόμη εντονότερη εφόσον οι εν λόγω πρακτικές συνδυάζονται με διαδοχικές εξαγορές πλοίων και εκδηλωμένο ενδιαφέρον για περαιτέρω συγκέντρωση μεταφορικής δυναμικότητας στις Κυκλάδες, γεγονός που δύναται να οδηγήσει σταδιακά σε περιορισμό του αποτελεσματικού ανταγωνισμού και σε αποδυνάμωση ή εκτοπισμό ανεξάρτητων ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων που διατηρούν ετήσια δραστηριοποίηση.

Περαιτέρω, μετά την απόκτηση του Ε/Γ-Ο/Γ «ΑΝΕΜΟΣ», το οποίο μέχρι πρότινος εξυπηρετούσε τις Δυτικές Κυκλάδες και αποτελούσε έναν ανεξάρτητο ανταγωνιστικό φορέα στην περιοχή, παρατηρείται συνεχές ενδιαφέρον για την απόκτηση και άλλων πλοίων που δραστηριοποιούνται σε γραμμές στρατηγικής σημασίας για τις Κυκλάδες, μεταξύ των οποίων και το Ε/Γ-Ο/Γ «ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ».

Η εξαγορά του «ΑΝΕΜΟΣ» είχε ως αποτέλεσμα την αποχώρηση ενός ακόμη ανεξάρτητου παρόχου από την αγορά των Δυτικών Κυκλάδων και την περαιτέρω ενίσχυση της παρουσίας του ίδιου επιχειρηματικού ομίλου στην περιοχή. Υπό το πρίσμα αυτό, η ενδεχόμενη απόκτηση και του Ε/Γ-Ο/Γ «ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ», το οποίο αποτελεί επί σειρά ετών βασικό μέσο εξυπηρέτησης των Δυτικών Κυκλάδων και εκτελεί δρομολόγια καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, δημιουργεί εύλογη ανησυχία ως προς τη μελλοντική δομή της συγκεκριμένης αγοράς.

Η συγκέντρωση υπό κοινό έλεγχο των βασικών πλοίων που εξυπηρετούν τις Δυτικές Κυκλάδες ενδέχεται να οδηγήσει σε συνθήκες ουσιαστικού ελέγχου του μεταφορικού έργου της περιοχής από έναν μόνο επιχειρηματικό φορέα, περιορίζοντας σημαντικά τη δυνατότητα ύπαρξης ανεξάρτητου και αποτελεσματικού ανταγωνισμού. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο τις ανταγωνιστικές επιχειρήσεις αλλά και τη μακροπρόθεσμη λειτουργία της αγοράς, τις επιλογές των νησιωτών, τη διασφάλιση ανταγωνισμού στην παροχή ακτοπλοϊκών υπηρεσιών, το κόστος μεταφορών και την διατήρηση απρόσκοπτης συγκοινωνιακής κάλυψης.

Η προοπτική αυτή προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς τυχόν απορρόφηση πλοίων που εξυπηρετούν κρίσιμες νησιωτικές συνδέσεις από τον ίδιο επιχειρηματικό όμιλο θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω συγκέντρωση της αγοράς και σε σημαντική ενίσχυση της ήδη ισχυρής θέσης που κατέχει στις Κυκλάδες.

Επιπλέον, επιθυμούμε να θέσουμε υπόψη της Αρχής σας την έντονη ανησυχία μας σχετικά με τα σενάρια εξαγοράς μέρους ή και του συνόλου του στόλου της GOLDEN STAR FERRIES. Μία τέτοια εξέλιξη, εφόσον συνδυαστεί με τις ήδη πραγματοποιηθείσες εξαγορές πλοίων και την υφιστάμενη παρουσία του ίδιου ομίλου στις Κυκλάδες, θα μπορούσε να μεταβάλει ουσιωδώς τη δομή της αγοράς και να περιορίσει σημαντικά τις ανεξάρτητες ανταγωνιστικές δυνάμεις που δραστηριοποιούνται σήμερα στην περιοχή.

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, θεωρούμε ότι η ενδεχόμενη συγκέντρωση σημαντικού αριθμού πλοίων και γραμμών υπό τον έλεγχο ενός μόνο επιχειρηματικού φορέα θα μπορούσε να δημιουργήσει συνθήκες οικονομικής εξάρτησης και μονομερούς διαμόρφωσης της προσφοράς μεταφορικού έργου σε μεγάλο μέρος των Κυκλάδων και ιδίως των Δυτικών Κυκλάδων.

Για εταιρείες όπως η FAST FERRIES, οι οποίες επί δεκαετίες επενδύουν σε πλοία, ανθρώπινο δυναμικό και ετήσια παρουσία στα νησιά, μια τέτοια εξέλιξη ενδέχεται να οδηγήσει σε συνθήκες οικονομικής ασφυξίας και σταδιακού αποκλεισμού από κρίσιμες αγορές, όχι ως αποτέλεσμα του φυσιολογικού και θεμιτού ανταγωνισμού, αλλά ως συνέπεια μιας ολοένα αυξανόμενης συγκέντρωσης οικονομικής ισχύος, λιμενικών πόρων και μεταφορικής δυναμικότητας.

Η πιθανή αποδυνάμωση ή και αποχώρηση ανεξάρτητων επιχειρήσεων από την αγορά των Κυκλάδων δεν θα επηρεάσει μόνο τις ίδιες τις επιχειρήσεις, αλλά μακροπρόθεσμα ενδέχεται ν α επηρεάσει αρνητικά το επίπεδο ανταγωνισμού, την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, τη συχνότητα των δρομολογίων, τις επιλογές των νησιωτών και των επισκεπτών, καθώς και τη μελλοντική διαμόρφωση των ναύλων.

Με την παρούσα δεν επιδιώκουμε να προδικάσουμε την ύπαρξη οποιασδήποτε παράβασης της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού. Ωστόσο, θεωρούμε υποχρέωσή μας να ενημερώσουμε εγκαίρως την Αρχή σας για τις ανωτέρω εξελίξεις και να εκφράσουμε την ανησυχία μας ότι ο συνδυασμός επιθετικών εμπορικών πρακτικών, πίεσης στις λιμενικές υποδομές και διαδοχικών εξαγορών πλοίων ή επιχειρηματικών δραστηριοτήτων ενδέχεται να οδηγήσει σε σημαντική αλλοίωση των συνθηκών ανταγωνισμού στην αγορά των ακτοπλοϊκών μεταφορών των Κυκλάδων.

Για τους λόγους αυτούς παρακαλούμε όπως η Αρχή σας παρακολουθήσει με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις στον συγκεκριμένο κλάδο και αξιολογήσει τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν οι ανωτέρω πρακτικές και ενδεχόμενες συναλλαγές στη δομή και λειτουργία της σχετικής αγοράς.

Παραμένουμε στη διάθεσή σας για κάθε διευκρίνιση ή παροχή πρόσθετων στοιχείων που ενδεχομένως κριθούν απαραίτητα».

Διαβάστε επίσης:

Έλληνες εφοπλιστές: Πρωτιά με παραγγελίες τάνκερ σχεδόν 40 δισ. δολαρίων

Xclusiv: Οι κινήσεις των Ελλήνων εφοπλιστών – 61 πωλήσεις και 111 παραγγελίες πλοίων

Αριστείδης Πίττας (Euroseas): Παραγγελία δύο πλοίων κοντέινερ αξίας $64,52 εκατ.