Ο νεαρός των Σερρών δεν έγινε στα ξαφνικά δολοφόνος. Ήταν ένα παιδί που μεγάλωσε χωρίς γονείς: πατέρας στη φυλακή, μητέρα εξαρτημένη από ουσίες.

Δύο αδέλφια μόνα τους, σε ένα σπίτι χωρίς ρεύμα, χωρίς φροντίδα, χωρίς προστασία. Πώς να μην συσσωρεύσει μέσα του θυμό; Πώς να μην γίνει αγρίμι;

Η δολοφονία συνομήλικου είναι πράξη αποτρόπαιη, που δικαίως προκαλεί θυμό. Τίποτα δεν μπορεί να δικαιολογήσει την αφαίρεση μιας ανθρώπινης ζωής. Αν μείνουμε όμως μόνο στο θυμό και κλείσουμε εκεί τη συζήτηση, προετοιμάζουμε το έδαφος για την επόμενη τραγωδία. Πίσω από αυτό το έγκλημα υπάρχει μια μακρά ιστορία βίας, εγκατάλειψης και θεσμικής αδιαφορίας, την οποία δεν μπορούμε να προσπεράσουμε.

Οι εθισμένοι στα ναρκωτικά είναι άρρωστοι άνθρωποι και, επειδή πρόκειται για ασθένεια, δεν νοείται περιφρόνηση ούτε για τους ίδιους ούτε για τα παιδιά τους. Το παιδί δεν φταίει, αλλά πληρώνει το βαρύτερο τίμημα. Στην υπόθεση των Σερρών δεν μιλάμε για μια «δύσκολη οικογένεια» που ξέφυγε από τον έλεγχο. Υπήρχαν καταγγελίες. Υπήρχε ενημέρωση των αρχών. Το «Χαμόγελο του Παιδιού» είχε χτυπήσει καμπανάκια εδώ και τρία χρόνια για τις συνθήκες στις οποίες ζούσε ο δράστης με τον αδελφό του.

Το κράτος δεν παρενέβη. Δεν εξασφάλισε ένα ασφαλές περιβάλλον. Δεν προστάτευσε τους ανήλικους. Δεν λειτούργησε προληπτικά.

Μετά τη δολοφονία ενός εφήβου και την καταστροφή πολλών ανθρώπων, του δράστη συμπεριλαμβανομένου, διατάσσεται εισαγγελική έρευνα για τυχόν παραλείψεις των κοινωνικών υπηρεσιών. Είναι αργά. Η δικαιοσύνη καλείται να εξετάσει πού έγινε το λάθος, όταν το αποτέλεσμα της αδράνειας είναι μη αναστρέψιμο. Το επιτακτικό ερώτημα δεν είναι ποιος αμέλησε το καθήκον του αλλά γιατί το σύστημα επιτρέπει να επαναλαμβάνονται τέτοιες αμέλειες.

Όταν μια οικογένεια είναι αποδεδειγμένα ανίκανη να μεγαλώσει παιδιά με ασφάλεια και αξιοπρέπεια, το κράτος έχει υποχρέωση να παρέμβει. Πού ήταν το κράτος; Πού ήταν οι γείτονες που ήξεραν και έβλεπαν; Πού ήταν οι δάσκαλοι; Πού ήταν οι φορείς, ο δήμος, η εκκλησία; Απίστευτη λεπτομέρεια: η προοπτική ανάδοχης οικογένειας μπλοκαρίστηκε και οι αρμόδιοι φορείς δεν βρήκαν τον τρόπο να υπερβούν τη γραφειοκρατία. Πιθανώς δούλευαν οκτώ με τέσσερις, μισθός να πέφτει, ένσημα, όλα καλά.

Οι ευθύνες, λοιπόν, δεν βαραίνουν μόνο τον ανήλικο δράστη. Βαραίνουν μια κοινωνία που η ίδια εγκληματεί δια των παραλείψεών της. Βαραίνουν ένα κράτος που κινητοποιείται εκ των υστέρων. Βαραίνουν όλους εμάς, αν προτιμούμε την καταδίκη από την πρόληψη. Ας κοιτάξουμε γύρω μας, ας αναλάβουμε ευθύνες, καθένας εκεί όπου του αναλογούν. Πόσα ακόμη παρατημένα παιδιά μεγαλώνουν σήμερα γύρω μας; Και πόσα εγκλήματα περιμένουμε ακόμη για να παραδεχτούμε ότι η αδιαφορία είναι κι αυτή μια μορφή βίας;

Διαβάστε επίσης

Δένδιας: Ευγένεια και στρατηγική