Μανώλης Γραφάκος: Στον αέρα 320 οικισμοί μπροστά στη νέα αυστηρότερη ευρωπαϊκή οδηγία για τα αστικά λύματα

Την ανάγκη επιτάχυνσης των έργων επεξεργασίας αστικών λυμάτων, αλλά και την προσαρμογή της χώρας στις νέες απαιτήσεις της αναθεωρημένης ευρωπαϊκής οδηγίας, ανέδειξε ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων, Μανώλης Γραφάκος, μιλώντας στο Forum Διαχείρισης Υδάτινων Πόρων, που διοργάνωσε ο ΠΑΣΕΠΠΕ.

Ο κ. Γραφάκος παρουσίασε μια εικόνα που αποτυπώνει τόσο τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών όσο και τις διαχρονικές καθυστερήσεις της χώρας στον τομέα της διαχείρισης των αστικών λυμάτων.

Από τους 482 οικισμούς, μόνο οι 187 είχαν υποδομές το 2020

Όπως ανέφερε, η ευρωπαϊκή οδηγία του 1991 προέβλεπε ότι έως το 2005 όλοι οι οικισμοί άνω των 2.000 κατοίκων θα έπρεπε να διαθέτουν εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων. Ωστόσο, όταν ανέλαβε το σχετικό χαρτοφυλάκιο το 2020, από τους 482 οικισμούς που εμπίπτουν στην κατηγορία αυτή, μόλις 187 διέθεταν τις απαιτούμενες υποδομές.

«Πρέπει να μετριόμαστε όχι από τις προθέσεις μας αλλά από τα αποτελέσματα της δουλειάς μας», σημείωσε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η κατάσταση αυτή αποτυπώνει τις παθογένειες του ελληνικού συστήματος.

Σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι οικισμοί με ολοκληρωμένες υποδομές έχουν αυξηθεί σε 291, ενώ σε 141 ακόμη βρίσκονται σε εξέλιξη έργα κατασκευής και σε ορισμένες περιπτώσεις ολοκληρώνονται οι απαραίτητες μελέτες.

Νέα ευρωπαϊκή υποχρέωση για οικισμούς από 1.000 κατοίκους

Η αναθεωρημένη ευρωπαϊκή οδηγία αυξάνει σημαντικά τις απαιτήσεις, καθώς επεκτείνει την υποχρέωση εγκατάστασης συστημάτων επεξεργασίας λυμάτων και σε οικισμούς με πληθυσμό από 1.000 έως 2.000 ισοδύναμους κατοίκους έως το 2035.

Στο πλαίσιο αυτό, το Υπουργείο Περιβάλλοντος έχει ήδη καταγράψει τις ανάγκες της χώρας. Σύμφωνα με τον κ. Γραφάκο, περίπου 320 οικισμοί αυτής της κατηγορίας εξακολουθούν να μην διαθέτουν τις απαιτούμενες εγκαταστάσεις.

Παράλληλα, έχει ξεκινήσει η αποτύπωση του κόστους που θα απαιτηθεί για την υλοποίηση των αναγκαίων έργων, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η προετοιμασία του θεσμικού πλαισίου για την ενσωμάτωση της νέας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο. Όπως είπε, στόχος είναι το σχετικό πλαίσιο να είναι έτοιμο στις αρχές του επόμενου έτους.

Το μεγάλο ζητούμενο: να μην καταλήγει το επεξεργασμένο νερό στη θάλασσα

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Γενικός Γραμματέας στο ζήτημα της επαναχρησιμοποίησης του επεξεργασμένου νερού, το οποίο αποτελεί βασική απαίτηση της νέας ευρωπαϊκής πολιτικής και συνδέεται άμεσα με την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης.

Όπως αποκάλυψε, το Υπουργείο Περιβάλλοντος προχωρά σε πανελλαδική καταγραφή των εγκαταστάσεων τριτοβάθμιας επεξεργασίας και των δυνατοτήτων αξιοποίησης του παραγόμενου νερού για αρδευτικές χρήσεις.

Μάλιστα, αναφέρθηκε σε χαρακτηριστική περίπτωση εγκατάστασης τριτοβάθμιας επεξεργασίας, όπου το επεξεργασμένο νερό εξακολουθεί να απορρίπτεται στη θάλασσα.

«Αυτά δεν είναι σοβαρά πράγματα», σχολίασε, υπογραμμίζοντας ότι οι υποδομές που χρηματοδοτούνται από τους Έλληνες και Ευρωπαίους φορολογούμενους πρέπει να αξιοποιούνται με τρόπο που να αποδίδει ουσιαστικό περιβαλλοντικό και κοινωνικό όφελος.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσίασε, προτεραιότητα θα δοθεί στην αξιοποίηση του ανακτημένου νερού σε περιοχές όπου υπάρχουν ήδη αρδευτικά δίκτυα, αλλά και σε δράσεις ενίσχυσης των υπόγειων υδροφορέων.

Η προσέγγιση αυτή εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική για την κυκλική διαχείριση των υδάτινων πόρων, σε μια περίοδο κατά την οποία η λειψυδρία και η κλιματική κρίση ασκούν ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις στις διαθέσιμες ποσότητες νερού.

Το επόμενο διάστημα, σύμφωνα με τον κ. Γραφάκο, θα ακολουθήσουν παρεμβάσεις και για τη διαχείριση της λυματολάσπης, ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα που συνδέεται με τη λειτουργία των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων και τις απαιτήσεις της νέας ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Διαβάστε επίσης:

Εντός του έτους ο Οδικός Χάρτης Συνεργασίας του Διαλόγου Ενέργειας 3+1 – Στο επίκεντρο ασφάλεια, διασυνδέσεις και φυσικό αέριο στην Αν. Μεσόγειο

ΥΠΕΝ: Ο Βαγγέλης Κυριαζόπουλος νέος γενικός γραμματέας μετά την παραίτηση του Ευθύμιου Μπακογιάννη