Η στιγμή είναι, πράγματι, ατυχής. Την ώρα που ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ, Γιάννης Παναγόπουλος, βρισκόταν στη Βουλή, στη συζήτηση για τις συλλογικές συμβάσεις, μάθαμε ότι δεσμεύονται οι τραπεζικοί του λογαριασμοί και ότι ελέγχεται για υπεξαίρεση κονδυλίων. Υπογραμμίζουμε «έρευνα», επειδή ακόμα δεν έχει αποδειχθεί τίποτα.

Γιατί λοιπόν τον έβαλε η κυβέρνηση στο μάτι; Γιατί πάνε και σκαλίζουν λογαριασμούς και θυρίδες; Μην ρωτήσετε γιατί έχει θυρίδες, αν έχει, ο πρόεδρος των εργαζομένων. Μην ρωτήσετε γιατί τα ποσά που ακούγονται έχουν τόσα μηδενικά, ώστε εκείνοι που τον εξέλεξαν να δυσκολεύονται να γράψουν τον αριθμό. Δεν έχει αποδειχτεί τίποτα.

Η έρευνα εξετάζει χρηματοδοτήσεις άνω των 73 εκατομμυρίων ευρώ, απευθείας αναθέσεις, μεταφορές ποσών χωρίς σαφή αιτιολογία και αναλήψεις μετρητών που δημιουργούν εύλογα ερωτήματα. Αν αποδειχθούν όλα αυτά και υπογραμμίζουμε «αν», πλήττουν το πρόσωπο και την αξιοπιστία του συνδικαλιστικού κινήματος. Τόσα λεφτά δεν έχει ο μέσος Έλληνας επιχειρηματίας, βιοτέχνης ή έμπορος, ούτε πολλοί από εκείνους που απασχολούν προσωπικό. Θα μου πείτε, «δεν μπορεί ένας πολυεκατομμυριούχος να κάνει συνδικαλισμό;». Βεβαίως και μπορεί, όσο μπορεί ένας παχύσαρκος να αγωνίζεται στην ενόργανη γυμναστική.

Είναι ίσως βολικό για ορισμένους να δουν στη χρονική σύμπτωση μια σκοπιμότητα. Δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει ότι η πολιτική αντιπαράθεση συχνά διασταυρώνεται με τη Δικαιοσύνη. Οι εξουσίες είναι ομοκρέβατες και έχουν δώσει πλείστα δείγματα της κοντινής τους σχέσης. Ακόμη όμως κι αν υποθέσει κανείς ότι η χρονική επιλογή εξυπηρετεί την κυβέρνηση, αυτό δεν αναιρεί την ουσία: οι κατηγορίες που ερευνώνται είναι εξαιρετικά σοβαρές και αφορούν τη διαχείριση δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων.

Ο ίδιος ο Παναγόπουλος δηλώνει ότι δεν έχει λάβει ακόμη επίσημο πόρισμα και ότι βρίσκεται στη διάθεση της Δικαιοσύνης. Και σωστά υπενθυμίζει κανείς ότι το τεκμήριο αθωότητας ισχύει για όλους. Ωστόσο, υπάρχει μια άλλη διάσταση, πολιτική και ηθική, που δεν εξαρτάται από την τελική δικαστική κρίση. Και αυτή αφορά το πώς αντιλαμβανόμαστε τον συνδικαλισμό.

Δεν είναι επάγγελμα ζωής. Δεν είναι μια μόνιμη καριέρα με παράλληλες δραστηριότητες, διοικήσεις ινστιτούτων, δομές κατάρτισης και ένα πλέγμα οργανισμών που συχνά διαχειρίζονται μεγάλα κονδύλια. Ο συνδικαλισμός, στην ουσία του, είναι προσωρινή αποστολή, μια εντολή που δίνουν οι εργαζόμενοι σε κάποιον για να τους εκπροσωπήσει για ένα διάστημα, όχι στο διηνεκές.

Στην περίπτωση του Γιάννη Παναγόπουλου, η ΓΣΕΕ έχει, εδώ και χρόνια, σχεδόν ταυτιστεί με το πρόσωπό του. Μια τέτοια ταύτιση δεν είναι υγιής για κανέναν θεσμό. Οι οργανώσεις χρειάζονται ανανέωση, εναλλαγή, νέα πρόσωπα και νέες ιδέες. Χρειάζονται, κυρίως, απόσταση από κάθε υπόνοια ότι ο συνδικαλισμός μπορεί να γίνει πεδίο επαγγελματικής σταδιοδρομίας.

Υπάρχει και κάτι ακόμη. Ο συνδικαλισμός, από τη φύση του, απαιτεί ένα είδος αυστηρότερης ηθικής. Όποιος μιλά στο όνομα των εργαζομένων, ιδίως των πιο αδύναμων, οφείλει να αποδέχεται ότι θα κρίνεται πιο αυστηρά από έναν ιδιώτη. Η ακεραιότητα, η διαφάνεια και η απλότητα δεν είναι προαιρετικές αρετές· είναι προϋποθέσεις.

Γι’ αυτό και η εικόνα ενός προέδρου συνδικάτου που ψελλίζει ότι «υπάρχει μια δύσκολη κατάσταση, θα τη διαχειριστώ με καθαρότητα και εντιμότητα» αφήνει ένα αίσθημα αμηχανίας. Περιμένουμε από τους εκπροσώπους των εργαζομένων μια στάση πιο καθαρή, πιο πειστική.

Η υπόθεση αυτή, όποια κι αν είναι η κατάληξή της, θέτει ένα ευρύτερο ερώτημα: τι συνδικαλισμό θέλουμε; Έναν συνδικαλισμό επαγγελματιών της εκπροσώπησης, έναν συνδικαλισμό πολιτών που αναλαμβάνουν προσωρινά το καθήκον και μετά επιστρέφουν στη δουλειά τους;

Διαβάστε επίσης

Καλαματιανή αμνησία

Μαντάμ ντε Αλεξοπούλ

Μαλλιοτράβηγμα