Η ένταση μεταξύ Καστανίδη και Ανδρουλάκη για το αν ο πρώτος «δικαιούται» να ξαναμπεί στα ψηφοδέλτια είναι από μόνη της αδιάφορη.

Αυτό που την κάνει ενδιαφέρουσα είναι η λέξη που χρησιμοποίησε ο ίδιος ο Καστανίδης: δικαιούται. Σαν η βουλευτική έδρα να είναι εγγραφή στο Κτηματολόγιο.

Μπήκε στη Βουλή στα εικοσιπέντε του και βγαίνει στα εβδομήντα. Ίσως να είναι εκείνος που τερμάτισε το κοντέρ, αλλά υπάρχουν κι άλλοι. Ολόκληρες γενιές πολιτικών πέρασαν από τη νεολαία του κόμματος κατευθείαν στα έδρανα, χωρίς να μεσολαβήσει ποτέ τίποτα που να θυμίζει κανονική ζωή. Ούτε αφεντικό, ούτε εφορία σε εγρήγορση, ούτε λογαριασμός που δεν πληρώνεται αυτόν τον μήνα. Περπατάνε ανάμεσα στον κόσμο και νιώθουν σαν τον Μωυσή, που ανοίγει η θάλασσα στο διάβα τους. Αυτοί οι άνθρωποι νομοθετούν για όλους τους άλλους, χωρίς να ξέρουν τίποτα από αληθινή ζωή. Έχουν όμως την αυτοπεποίθηση κάποιου που δεν έχει τίποτα να χάσει εκτός από το επόμενο ψηφοδέλτιο.

Το μέτρο που έχουν δοκιμάσει άλλα κράτη είναι απλό: τρεις θητείες και τέλος. Όχι επειδή ο βουλευτής γίνεται αυτόματα ανίκανος στην τέταρτη, αλλά επειδή η εξουσία που δεν ανανεώνεται γίνεται εσωστρεφής και κουφή. Αυτό γινόταν στους αιώνες των αιώνων: όποιος ζει τη γλύκα της εξουσίας για πολύ καιρό, κάτι παθαίνει στην κριτική του σκέψη.

Φυσικά εδώ εμφανίζεται η γνωστή τεχνική αντίρρηση, η οποία στην Ελλάδα χρησιμοποιείται με τη συχνότητα και την ειλικρίνεια ενός διαδικαστικού εμποδίου: τι ακριβώς μετράμε ως θητεία; Η ερώτηση έχει βάση. Με τις εκλογές να γίνονται όποτε να ’ναι, έχουν υπάρξει βουλευτικές περίοδοι που δεν έφτασαν τους τρεις μήνες. Κάποιος εκλέχθηκε, διάλεξε το στασίδι του, κατόπιν η κυβέρνηση κατέρρευσε, αλλά το διάστημα μετρά ως θητεία. Αυτό είναι στρέβλωση, και το ξέρουν όλοι, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που το επικαλούνται για να μην αλλάξει τίποτα.

Η λύση υπάρχει και δεν απαιτεί πολύ νιονιό: θητεία μετράει μόνο αν υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες, ή, εναλλακτικά, μετράς συνολικό χρόνο παρουσίας και βάζεις οροφή στα δώδεκα ή τα δεκαέξι χρόνια. Το τεχνικό πρόβλημα λύνεται σε ένα απόγευμα. Το πολιτικό πρόβλημα είναι ότι αυτοί που πρέπει να ψηφίσουν τον κανόνα είναι ακριβώς αυτοί που θα έχαναν την έδρα τους, οπότε το απόγευμα αυτό δεν έρχεται ποτέ.

Εκεί βρίσκεται η πραγματική παθογένεια, όχι στον Καστανίδη προσωπικά, αλλά στο σύστημα που παράγει Καστανίδηδες κατά σειρά. Όταν κάποιος δεν έχει κάνει τίποτα άλλο στη ζωή του πλην του να είναι βουλευτής, η έξοδος από τη Βουλή δεν είναι συνταξιοδότηση. Είναι υπαρξιακή απειλή. Πού θα πάει το πρωί, τι θα κάνει χωρίς συμβούλους, σοφέρ, αστυνομικό; Νιώθει να απειλείται, χάνεται η ζωή του όπως την ξέρει από τότε που ήταν παιδί.

Το όριο θητειών δεν είναι τιμωρία για τους παλαίμαχους ούτε αδικία για τους ικανούς. Το αξίωμα του βουλευτή δεν μπορεί παρά να έχει χρονικό ορίζοντα και μετά… σπίτι του.

Διαβάστε επίσης

Από το Χιλιοστό στο Χιλιόμετρο