Υπάρχει μια μικρή, σχεδόν κωμική αλήθεια για τους άνδρες και το wellness: σπάνια περνούν πρώτοι την πόρτα και όχι μόνο επειδή είναι ευγενείς.

Συνήθως στέκονται λίγο πιο πίσω, παρατηρούν, κάνουν πως δεν ενδιαφέρονται, γελάνε με το νέο ρεύμα, και μετά — όταν έχει περάσει ο αρχικός θόρυβος, όταν έχουν μιλήσει οι ειδικοί, όταν έχουν δοκιμάσει οι πιο τολμηροί — εμφανίζονται κι αυτοί, ήρεμοι και έτοιμοι, σαν να είχαν καταλήξει από μόνοι τους στο προφανές. Η αλήθεια, φυσικά, είναι πιο απλή: οι άνδρες στο wellness δεν είναι πρωτοπόροι. Είναι late adopters με αυτοπεποίθηση.

Αυτό δεν αφορά μόνο το σώμα, τη διατροφή ή τη γυμναστική. Αφορά έναν ολόκληρο τρόπο συμπεριφοράς απέναντι σε οτιδήποτε νέο υπόσχεται βελτίωση. Οι γυναίκες, πολύ συχνά, μπαίνουν νωρίτερα σε τέτοιες αλλαγές, δοκιμάζουν, προσαρμόζονται, επενδύουν χρόνο, χρήμα και ψυχική ενέργεια. Οι άνδρες, αντίθετα, μοιάζουν να περιμένουν να γίνει η καινοτομία αρκετά ασφαλής, αρκετά κοινωνικά αποδεκτή και αρκετά “κανονική” ώστε να μη χρειάζεται εξηγήσεις. Με άλλα λόγια: θέλουν το προϊόν, αλλά όχι το ρίσκο του πρώτου πελάτη.

Αν αυτό θυμίζει marketing, δεν είναι τυχαίο. Στην αγορά, η καινοτομία δεν νικά απλώς επειδή είναι νέα. Πρέπει να περάσει από στάδια. Να αποδείξει ότι λειτουργεί. Να δείξει ότι δεν είναι επικίνδυνη. Να αποκτήσει κοινωνική απόδειξη. Να σταματήσει να μοιάζει με πείραμα και να αρχίσει να μοιάζει με λογική επιλογή. Οι άνδρες στο wellness λειτουργούν ακριβώς με αυτό το μοντέλο. Αφήνουν άλλους να κάνουν το beta testing, να «φάνε» την πρώτη απογοήτευση, να ξεχωρίσουν το ουσιαστικό από το διαφημιστικό περιτύλιγμα. Και μόνο όταν το νέο πράγμα έχει περάσει το τεστ της αμφιβολίας, τότε μπαίνουν κι εκείνοι — όχι σαν ουραγοί, βέβαια, αλλά σαν άνθρωποι που “το σκέφτηκαν προσεκτικά”.

Η ειρωνεία είναι ότι το wellness, όσο πιο πολύ ωριμάζει ως αγορά, τόσο πιο φιλόξενο γίνεται για αυτούς τους καθυστερημένους προσήλυτους. Κάποτε έμοιαζε σαν ένας χώρος γεμάτος αμηχανία, αυτοσχεδιασμούς, υπερβολικό ενθουσιασμό και μια μικρή δόση ηθικής ανωτερότητας. Τώρα είναι βιομηχανία δισεκατομμυρίων, με εφαρμογές, wearables, πρωτόκολλα ύπνου, βιοδείκτες, συμπληρώματα, εξετάσεις και ολόκληρη γλώσσα “βελτιστοποίησης”. Με άλλα λόγια, το wellness έγινε αρκετά τεχνοκρατικό ώστε να νιώθει ασφαλής ένας άνδρας που μέχρι χθες αντιμετώπιζε τη λέξη “αυτοφροντίδα” σαν κάτι μεταξύ αστείου και απειλής.

Και εδώ βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον πολιτισμικό σημείο: οι άνδρες δεν απορρίπτουν το wellness επειδή είναι αδιάφοροι. Το απορρίπτουν — ή τουλάχιστον το καθυστερούν — επειδή φοβούνται τη σημειολογία του. Για δεκαετίες, πολλά ανδρικά πρότυπα στηρίζονταν στην αντοχή, στη σιωπή και στην ιδέα ότι το σώμα είναι εργαλείο, όχι project. Το να πας να “δουλέψεις” τη σχέση σου με το σώμα σου, τη διατροφή σου ή την ψυχική σου ισορροπία συχνά ακουγόταν σαν υπερβολή, σαν κάτι λίγο μαλακό, λίγο ύποπτο, λίγο ξένο. Όμως η πραγματικότητα είναι πεισματάρα: όταν η αγορά, η ιατρική τεκμηρίωση και το social proof συναντηθούν, ακόμη και ο πιο δύσπιστος άνδρας αρχίζει να ενδιαφέρεται.

Εδώ ακριβώς εμφανίζεται η πιο αστεία διάσταση. Ο άνδρας που χθες θα χλεύαζε το cold plunge (κρυοθεραπεία), σήμερα μιλά για recovery. Ο ίδιος που αντιμετώπιζε το περπάτημα σαν ομολογία αποτυχίας, τώρα κοιτάζει βήματα, καρδιακούς παλμούς και ποιότητα ύπνου με την ένταση χρηματιστηριακού αναλυτή. Δεν είναι ότι άλλαξε η μόδα. Άλλαξε και η γλώσσα. Όταν το wellness ντύνεται με όρους απόδοσης, διάρκειας, μέτρησης και βελτιστοποίησης, γίνεται πολύ πιο εύπεπτο για ένα κοινό που θέλει να νιώθει πρακτικό, όχι “ευαίσθητο”.

Το θέμα όμως δεν είναι να κοροϊδέψουμε την καθυστέρηση. Είναι να τη διαβάσουμε. Οι άνδρες, στο wellness όπως και αλλού, συχνά ακολουθούν πιο αργά επειδή κοινωνικοποιούνται να περιμένουν επιβεβαίωση πριν εκτεθούν σε οτιδήποτε μοιάζει με αλλαγή συμπεριφοράς. Το καινούργιο πρέπει πρώτα να περάσει από φίλτρα αξιοπιστίας. Να γίνει mainstream. Να μην είναι πια “μόδα”, αλλά “σύσταση”. Να μην είναι πια “τάση”, αλλά “συνήθεια”. Και μόνο τότε οι άνδρες αισθάνονται αρκετά ασφαλείς για να το υιοθετήσουν χωρίς να νιώθουν ότι παραδέχονται κάτι.

Αυτό δεν είναι απλώς ατομική ψυχολογία. Είναι και πολιτισμική αδράνεια. Οι γυναίκες εδώ και χρόνια έχουν βρεθεί πιο κοντά σε μια κουλτούρα φροντίδας, πρόληψης και διαρκούς διαπραγμάτευσης με το σώμα και την εικόνα. Οι άνδρες, αντίθετα, έμειναν πιο κοντά στην ιδέα ότι το σώμα πρέπει να δουλεύει αθόρυβα, χωρίς πολλά σχόλια. Μόνο που αυτή η παλιά συμφωνία αρχίζει να σπάει. Η μέση ηλικία, η μακροζωία, η απόδοση, η σεξουαλική ενέργεια, η εξωτερική εικόνα και η ψυχική αντοχή έχουν πια μπει στο ίδιο πακέτο. Και οι άνδρες, αργά αλλά σταθερά, καταλαβαίνουν ότι το wellness δεν είναι πολυτέλεια. Είναι αναβάθμιση.

Ίσως, τελικά, αυτό να είναι και το πιο ανδρικό πράγμα στο σύγχρονο wellness: να το αποδέχεσαι μόνο όταν έχει αποδειχθεί ότι αξίζει. Να περιμένεις να περάσει η πρώτη φασαρία, να δεις αν είναι όντως ασφαλές, αν έχει προστιθέμενη αξία, αν αντέχει στον χρόνο, και μετά να μπεις κι εσύ με το βλέμμα του ανθρώπου που δεν παρασύρθηκε από τη μόδα αλλά κατέληξε ορθολογικά. Είναι λίγο αστείο. Είναι λίγο προβλέψιμο. Αλλά είναι και απολύτως ανθρώπινο.

Κι αν κάτι δείχνει αυτή η καθυστερημένη στροφή των ανδρών προς το wellness, είναι ότι οι πιο ισχυρές αλλαγές δεν συμβαίνουν πάντα με θόρυβο. Μερικές φορές έρχονται αθόρυβα, σαν να ακολουθούν το σχέδιο των πιο καλοσχεδιασμένων προϊόντων της αγοράς: πρώτα αποδεικνύουν ότι δουλεύουν, μετά πείθουν ότι είναι ασφαλή και στο τέλος γίνονται “must have”.

Διαβάστε επίσης

Το brent «δοκιμάζει» στα 98 δολάρια – Οι αγορές διαγράφουν το πολεμικό ρίσκο

«Βουτιά» στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου εν αναμονή ιστορικής συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν

Η Γερμανία ενισχύει την ψηφιακή της «ασπίδα»