Η ιστορία της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας μπορεί, επιεικώς, να χαρακτηριστεί θλιβερή. Στην πραγματικότητα, κινήθηκε επί δεκαετίες ανάμεσα στην ανικανότητα, την κρατική λεηλασία και τη διαφθορά. Και το πρόβλημα δεν ήταν μόνο οι ιδιώτες. Ήταν το ίδιο το κράτος: πελατειακό, αναξιόπιστο, βραδυκίνητο, ανίκανο να σχεδιάσει και ακόμη πιο ανίκανο να εκτελέσει.
Σήμερα, χάρη στην κυβέρνηση Μητσοτάκη και ειδικά στον Νίκο Δένδια, ο τομέας αυτός έχει, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, την ευκαιρία να πάψει να είναι βαρίδι και να γίνει μοχλός ισχύος.
Μπορεί να προσφέρει τεχνογνωσία, επενδύσεις, παραγωγή, εξαγωγές και θέσεις εργασίας. Μπορεί, επίσης, να λειτουργήσει ως ένα ουσιαστικό αντίβαρο στην οικονομική θύελλα που σταδιακά εξαπλώνεται στην Ευρώπη.
Δεν θα αντισταθμίσει πλήρως τη ζημιά που έρχεται. Μπορεί, όμως, να τη μετριάσει.
Γνωρίζω ότι η θέση αυτή θα προκαλέσει αντιρρήσεις από την πλευρά των «ευαίσθητων» αριστερών. Για αυτούς, το «βούτυρο» είναι πάντα προτιμότερο από τα «όπλα». Σ’ ένα θεωρητικό, ηθικό και ειρηνικό σύμπαν, δεν θα διαφωνούσα. Αλλά αυτό το σύμπαν δεν υπάρχει.
Η σαφήνεια του οικονομικού και γεωπολιτικού κινδύνου επιβάλλει ρεαλισμό. Στις ημέρες που έρχονται, ο τουρισμός και το εμπόριο θα αντιμετωπίσουν δεινές πιέσεις. Όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά στην Ευρώπη συνολικά, ο μόνος τομέας που είναι βέβαιο ότι θα αναπτυχθεί είναι αυτός της άμυνας και των εξοπλισμών. Το τρένο έχει ήδη ξεκινήσει. Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να μείνει στην αποβάθρα.
Η επιλογή υπέρ των «όπλων» δεν είναι ιδεολογική εμμονή. Είναι αναγκαστική προσαρμογή σ’ έναν κόσμο που αλλάζει βίαια. Όταν η ασφάλεια γίνεται προϋπόθεση της ευημερίας, τότε το δίλημμα «βούτυρο ή όπλα» παύει να είναι πραγματικό. Χωρίς άμυνα, δεν υπάρχει οικονομία. Χωρίς αποτροπή, δεν υπάρχει σταθερότητα. Χωρίς ισχύ, δεν υπάρχει κοινωνικό κράτος, διότι δεν υπάρχει ασφαλές κράτος για να το χρηματοδοτήσει. Η Ελλάδα δεν καλείται να διαλέξει ανάμεσα στην κοινωνική πολιτική και την άμυνα. Καλείται να καταλάβει ότι, στις νέες συνθήκες, η δεύτερη είναι προϋπόθεση της πρώτης.
Γνωρίζω επίσης την απάντηση ότι «οι εξοπλισμοί φέρνουν πόλεμο». Ούτε εδώ θα διαφωνήσω πλήρως — εκτός από μία κρίσιμη παρατήρηση: η πρόληψη έχασε την ευκαιρία της. Στην Ευρώπη, ο πόλεμος ξεκίνησε το 2014 και η Ευρώπη επέλεξε να εθελοτυφλήσει. Το 2022 αναγκάστηκε να ανοίξει τα μάτια της. Το 2026 υποχρεώνεται πλέον να τα κρατήσει διάπλατα ανοιχτά. Ο Πούτιν και ο Τραμπ, ο καθένας με τον δικό του τρόπο, φρόντισαν γι’ αυτό. Η Ευρώπη δεν έχει άλλη επιλογή από το να αναλάβει την ευθύνη της δικής της άμυνας.
Το ίδιο ισχύει και για την Ελλάδα. Δεν είναι μόνο το ζήτημα της Τουρκίας — όπου, ως έναν βαθμό, τείνουμε να αποκτούμε το πάνω χέρι– ας είναι καλά οι S-400. Είναι η Μέση Ανατολή. Η κρίση εκεί βρίσκεται πολύ πιο κοντά στις ελληνικές στρατηγικές επιταγές απ’ όσο αφήνει να εννοηθεί η γεωγραφία. Η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι περιφέρεια της αστάθειας. Είναι πλέον ένα από τα κέντρα της.
Για πρώτη φορά στην εποχή της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας, η χώρα φαίνεται να βρίσκεται στον σωστό δρόμο ως προς τα εξοπλιστικά. Οι μέχρι σήμερα κινήσεις ήταν εξαιρετικά σημαντικές. Το επερχόμενο ΚΥΣΕΑ — κατά πληροφορίες στις 15 Μαΐου — έχει τεράστια ευθύνη: να διασφαλίσει αυτήν την πορεία και, ταυτόχρονα, να θέσει τις πρακτικές προϋποθέσεις για τη μελλοντική της εξέλιξη. Διότι η πορεία των εξοπλισμών μόνο στατική δεν είναι. Η τεχνολογία αλλάζει, οι απειλές μεταβάλλονται, οι συμμαχίες δοκιμάζονται και οι βιομηχανικές ευκαιρίες δεν περιμένουν.
Το αμυντικό οικοσύστημα δείχνει, επιτέλους, σημάδια ζωής. Στην κυβέρνηση εναπόκειται να αγνοήσει τις συνηθισμένες, ιδεολογικές και βαθιά μη ρεαλιστικές αντιρρήσεις που αναπόφευκτα θα ακουστούν. Αλλά αυτό δεν αρκεί. Οφείλει να εξασφαλίσει ότι η αμυντική θωράκιση της χώρας θα είναι ταυτόχρονα παραγωγική, οικονομική και αναδιανεμητική. Όχι άλλες προμήθειες χωρίς εγχώρια αξία. Όχι άλλα προγράμματα χωρίς βιομηχανική συμμετοχή. Όχι άλλη άμυνα ως εισαγωγική δαπάνη. Η Ελλάδα πρέπει να αγοράζει, αλλά και να παράγει. Να εξοπλίζεται, αλλά και να κερδίζει. Να θωρακίζεται, αλλά και να αναπτύσσεται.
Αυτή είναι η πραγματική πολιτική πρόκληση: να μετατρέψει η χώρα την αναγκαστική εποχή των εξοπλισμών σε εθνική ευκαιρία. Όχι για να αγαπήσει τα όπλα. Αλλά για να μη χάσει και το βούτυρο.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
- Δραματική επιστολή ακτοπλόων σε Μητσοτάκη – Κικίλια: Ζημιές 25 εκατ. ευρώ τον μήνα από τα καύσιμα – Οι 3 προτάσεις τους
- ΕΥΔΑΠ: Ολη η αλήθεια με τα υδρόμετρα – Ο διαγωνισμός των 350 εκατ., τα διλήμματα και οι εκκρεμότητες
- Φώτης Γιόφτσιος: Πάνω από το 25% έχει αυξηθεί το κόστος κατασκευής – Προθεσμίες εξπρές δίνουν οι προμηθευτές
- Γιάννης Γρατσώνης (BSH Hellas): Πού «βλέπει» ανάπτυξη – Τα best sellers και το στοίχημα των στεγνωτηρίων