Ότι η δεκαετία 2010-2019 έφερε την καταστροφή μεγάλου μέρους της παραγωγικής υποδομής της χώρας, αποτελεί ίσως το πιο βαθύ διαρθρωτικό πλήγμα που έχει υποστεί η ελληνική οικονομία.

Μόνο η κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος συγκρίνεται με αυτό. Ήταν, έτσι, δεκαετία που χάθηκαν εργοστάσια και μηχανήματα, σε άλλα έγινε μόνο συντήρηση, σε άλλα ούτε αυτή. Όπως και με τις τράπεζες, η πληγή δεν κλείνει εύκολα. Πάντως, δεν αντιμετωπίζεται ανώδυνα. Είναι, δε,  ένα από τα κύρια αίτια για την στασιμότητα της παραγωγικότητας – που νομοτελειακά συνεπάγεται χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Επενδύσεις γίνονται. Παρά τις κυβερνητικές και άλλες προσπάθειες, όμως, δεν επαρκούν για να επαναφέρουν το επίπεδο του παραγωγικού ιστού στους προ-κρίσης όγκους και απόδοσης. Η ελληνική οικονομία είναι λοιπόν ουσιαστικά παγιδευμένη στην εξάρτηση από τις Κοινοτικές επιδοτήσεις, τα ξένα κεφάλαια που επιλέγουν ότι τους προσφέρει την μεγαλύτερη απόδοση και την χλιαρή εσωτερική αποταμίευση. Σε συνδυασμό με τα προβλήματα που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, η έξοδος από την παγίδα της εξαιρετικά χαμηλής παραγωγικότητας δεν είναι ορατή.

Όχι αναίτια, (και σωστά τα επισημαίνει ο Χρήστος Σταϊκούρας) η κυβέρνηση θεωρεί πως τα φορολογικά κίνητρα, οι χρυσές βίζες, η ενθάρρυνση της απασχόλησης συνταξιούχων και γυναικών, οι ψηφιακοί νομάδες, οι εταιρείες διαχείρισης οικογενειακής περιουσίας και, το κυριότερο, η βάπτιση υψηλών επενδύσεων ως «στρατηγικές» μπορούν να λύσουν το πρόβλημα. Η αλήθεια είναι ότι τα μέτρα αυτά μαζί με τα πλεονεκτήματά τους ενέχουν και κόστος ενώ, ταυτόχρονα είναι ίσως απαραίτητα αλλά δεν επαρκούν.

Οι χρυσές βίζες συνεισφέρουν στην στεγαστική κρίση, τα family offices είναι τελείως ανεξέλεγκτα, και το ύψος μίας επένδυσης δεν την καθιστά αναγκαία στρατηγική. Ούτε ο αριθμός θέσεων εργασίας που δημιουργεί την καθιστούν στρατηγική.  Στρατηγική είναι η επένδυση που εισάγει τεχνολογία και αυξάνει την παραγωγικότητα στους τομείς που έχει προκαθορίσει ως στρατηγικούς το κράτος και η κυβέρνηση. Στο σημείο αυτό, η κυβερνητική πολιτική είναι ελλειμματική.

Δύο σημεία μπορούν να επισημανθούν, ως χρήζοντας άμεσης προσοχής. Το ένα αφορά τις τεράστιες καθυστερήσεις στον εκσυγχρονισμό των υποδομών. Ορθά, η κυβέρνηση στράφηκε προς τον ιδιωτικό τομέα για βοήθεια. Όταν, όμως, οι εταιρικές αντιπαλότητες συναντιόνται, κατά μία έννοια σε αγαστή συνεργασία, με την διεφθαρμένη κρατική γραφειοκρατία (τα συμβάντα που έρχονται στο φως είναι πλέον τόσο πολλά και πάνε τόσο βαθιά που οι πολίτες φρίττουν)  βοήθεια δεν υπάρχει– οπότε η παλαιότητα των υποδομών λειτουργεί ως τσιμέντο στην αύξηση της παραγωγικότητας.

Το δεύτερο σημείο αφορά την ταχύτητα απονομής της διοικητικής δικαιοσύνης. Η προσπάθεια που έχει γίνει από τον Γιώργο Φλωρίδη είναι εντυπωσιακή, το έργο που έχει παραχθεί είναι τερατώδες. Δυστυχώς, ειδικά στο θέμα των επιχειρηματικών συγκρούσεων και του αρνητικού ρόλου της γραφειοκρατίας, το έλλειμμα παραμένει αγεφύρωτο – με μέτρο σύγκρισης τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Ούτε οι γνώσεις του δικαστικού σώματος, ούτε οι υποδομές δίνουν την δυνατότητα ή έστω ανοίγουν την προοπτική για ένα διαφορετικό αύριο.

Όπως απαιτήθηκε ριζική παρέμβαση στο θέμα του ΟΠΕΚΕΠΕ, το ίδιο ριζοσπαστικά οφείλει να επέμβει η κυβέρνηση στην κρατική διαφθορά και στους ρυθμούς της διοικητικής δικαιοσύνης. Εφόσον το αποφασίσει μπορεί – το απέδειξε και ο Μιχάλης Χρυσοχοϊδης.  Όχι πως θα λυθεί ολοκληρωτικά το πρόβλημα. Πρόοδος, όμως, θα σημειωθεί και το μήνυμα θα περάσει ότι στην Ελλάδα δεν αλλάζει μόνο η βιτρίνα, αλλάζει και η βάση.  Σήμερα, αυτό το μήνυμα ακούγεται αδύναμα.

Διαβάστε επίσης

Ο ήχος του χρυσού και το μούγκρισμα της αυταπάτης του δολαρίου