Με βάση και μόνο τις προδημοσιεύσεις, όλοι περίμεναν την θύελλα που θα ξεσπούσε μετά την κυκλοφορία του βίβλου του Αλέξη Τσίπρα «Ιθάκη».

. Οι αντιδράσεις ξεκίνησαν από τον δημοσιογραφικό κόσμο, καθώς αυτός έχει την θεμιτή δικαιολογία της σχολίασης της είδησης. ΟΙ άμεσα θιγόμενοι επέλεξαν την θεσμική σιωπή μέχρι την επίσημη δημοσίευση. Ακολούθησε, έτσι, ο προβλεπόμενος πόλεμος των ανακοινώσεων.

Ελάτε τώρα. Πιστεύετε πως ο Αλέξης Τσίπρας δεν το περίμενε; Αντίθετα, μάλιστα: αυτό ακριβώς επεδίωκε.

Οι αντιδράσεις δεν διακρίνονται για την πρωτοτυπία τους. Καλύπτουν όλο το φάσμα από την σιωπή μέχρι την υποτίμηση. Πάντως, η κριτική ότι «δεν μας είπε κάτι που δεν γνωρίζαμε» δεν αντέχει ως αντίλογος. Μπορεί ο Αλέξης Τσίπρας να είχε πράγματα να κρύψει, μπορεί κα όχι. Φαίνεται πως μάλλον δεν είχε. Ούτε η Μέρκελ είχε. Λεπτομέρειες χωρίς ουσιώδη σημασία αποκάλυψε.

Το θέμα δεν ήταν τα «μυστικά», όπου η χώρα μας αναζητά το κουτσομπολιό ως τροφή. Το θέμα ήταν η καθολική ρήξη με το παρελθόν. Μουσική στ’ αυτιά του Τσίπρα ήταν η αντίδραση της Κωνσταντοπούλου πως δυσκόλεψε την προδοσία του προδότη. Ο πρώην πρωθυπουργός δεν επιχειρεί να δικαιολογηθεί – δεν είναι τυχαία η έλλειψη ουσιαστικής αυτοκριτικής. Επιχειρεί να κόψει κάθε νήμα σύνδεσης με τον ευρύτερο χώρο της αριστεράς που εκπροσωπούσε ο ΣΥΡΙΖΑ ως συλλέκτης περίπου κάθε συνιστώσας. Ο νέος Τσίπρας αποποιείται την συγκεκριμένη κληρονομιά …μετά βδελυγμίας.

Αυτό εκπροσωπεί το βιβλίο «Ιθάκη».

Έμμεσα μας λέει πως  «αυτά τα υλικά βρήκα, μ’ αυτά  έπρεπε να κυβερνήσω. Καλύτερα δεν είχα. Έκανα ότι μπορούσα, έφτασα στο άκρο της κολοτούμπας, οπότε τώρα σας λέω ότι με αυτήν την υποδομή τελείωσα».  Έμμεσα υπαινίσσεται πως έχει κατά νου νέα υλικά διακυβέρνησης. Και για όποιον αμφιβάλλει για την ρήξη  το βιβλίο επίσημα, καθοριστικά, τελεσίδικα, απορρίπτει τον …όλο ΣΥΡΙΖΑ του 2015-2023.  Δεν παίρνει απλά αποστάσεις. Βαθιά, ρήγματα χωρίς επιστροφή δημιουργεί.

Η διόλου κολακευτική έκθεση των συνεργατών του εξυπηρετεί και έναν σκοπό ακόμη. Είναι τόσο απαξιωτική ώστε να παραδίδει ένα ολόκληρο οπλοστάσιο στους  αντιπάλους – στη Ν.Δ., στο ΠΑΣΟΚ, στην άκρα δεξιά. Είναι σαν να θέλει να τους εκδικηθεί για όλα τα πολιτικά χτυποκάρδια που του δημιούργησαν, όλες τις ιδεολογικές αντιρρήσεις που του εξέφραζαν, όλες  τις υπόγειες συγκρούσεις που μεθόδευσαν. Ως μάστερ της τακτικής, η ιδεολογική προσήλωση του Λαφαζάνη, της Κωνσταντοπούλου, του  Στρατούλη ήταν για τον Αλέξη Τσίπρα ανυπέρβλητο εμπόδιο. Το σχίσμα με την ίδρυση της Λαϊκής Ενότητας δεν έφτανε αρκετά βαθιά – οπότε επίσης δεν είναι τυχαία η αποκήρυξη, π.χ., των Πολάκη και Παππά τώρα, το 2025.

Mε την «Ιθάκη» o Αλέξης Τσίπρας δεν αναμετριέται με το παρελθόν του. To κατεδαφίζει για να ξαναχτίσει τον εαυτό του σε νέα πολιτικά θεμέλια. Η απόλυτη ρήξη με τον ΣΥΡΙΖΑ της περιόδου 2015–2023 λειτουργεί ως τελεσίγραφο προς όλους: φίλους, αντιπάλους και πρώην συντρόφους. Το ερώτημα δεν είναι τι έκανε τότε, αλλά τι επιδιώκει τώρα. Και το βάρος της απάντησης θα κριθεί στο αν η μελλοντική του αφήγηση θα μπορέσει να σταθεί χωρίς τα ερείπια που ο ίδιος άφησε πίσω.