Μέτρα για βιομηχανικό ρεύμα: Αναζητείται μαγική φόρμουλα από το ΥΠΕΝ -Πυροβολούμε τα πόδια μας διαμηνύει η βιομηχανία

Εν αναμονή των ανακοινώσεων για τα μέτρα στήριξης της βιομηχανίας, και ενώ το ιταλικό μοντέλο έχει πλέον αποσυρθεί από το τραπέζι, οι ανησυχίες της εγχώριας βιομηχανίας εντείνονται. Σε ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον όπου η ανταγωνιστικότητα της μεταποίησης πλήττεται από το υψηλό ενεργειακό κόστος, και οι εξαγωγές σε τρίτες χώρες από το ακριβό ευρώ, ορισμένα κράτη-μέλη καταφέρνουν να ενεργοποιούν αποτελεσματικά σχήματα στήριξης για τις επιχειρήσεις τους.

Στην Ελλάδα, αντίθετα, οι βιομηχανίες περιμένουν εδώ και μήνες την κρατική πρόταση και πλέον διατηρούν χαμηλές προσδοκίες. Και τονίζουν ότι κακώς το ΥΠΕΝ πρόβαλε το ιταλικό μοντέλο ως επιδότηση, γιατί δεν είναι. “Είναι  ενεργειακός δανεισμός δεν θα έπρεπε να τίθεται καν σαν μέτρο στήριξης για να ελέγχεται από την Κομισιόν ως κρατική ενίσχυση σαν να πρόκειται για επιδότηση”.

Το ιταλικό μοντέλο ενεργειακού δανεισμού, που είχε προτείνει ο ΣΕΒ, προέβλεπε ουσιαστικά προκαταβολική στήριξη μέρους του κόστους ρεύματος με μακροχρόνια επιστροφή των ποσών. Ωστόσο οι ευρωπαϊκές αρχές έκριναν ότι ένα τέτοιο σχήμα δεν μπορεί πλέον να εγκριθεί, καθώς συγκρούεται με τους νέους κανόνες για τις ενισχύσεις στην καθαρή βιομηχανία, οι οποίοι θέτουν αυστηρά όρια στη σώρευση διαφορετικών επιδοτήσεων.

Χθες και ο υπουργός Ενέργειας Στάυρος Παπασταύρου (όπως και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης πριν λίγες μέρες) τόνισε ότι η λύση που επεξεργάζεται η Αθήνα θα είναι απολύτως συμβατή με το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο. Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική πρόταση δεν θα περιέχει για σχέδιο ανάλογο του ιταλικού μοντέλου το οποίο η Κομισιόν έχει ήδη απορρίψει, όπως είχε αναφερθεί από πηγές του ΥΠΕΝ πρόσφατα.

Πλέον στο επίκεντρο των προσπαθειών του ΥΠΕΝ είναι να αυξήσει όσο μπορεί  το ποσό που λάμβαναν οι βιομηχανίες από τις αντισταθμίσεις, και διαπραγματεύεται με την Κομισιόν “τον εθνικό συντελεστή εκπομπών άνθρακα” που επηρεάζει το τελικό ποσό των αντισταθμίσεων.

Ειδικότερα,  ανέφεραν χθες πηγές του ΥΠΕΝ, ότι η διαπραγμάτευση με την Κομισιόν επικεντρώνεται στο ποσό των αντισταθμίσεων, το οποίο επιχειρεί το υπουργείο να αυξήσει όσο γίνεται περισσότερο,  ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να υπάρξουν και άλλα μέτρα, χωρίς να διευκρινίζει αν θα αφορούν τους ενεργοβόρους ή γενικά τη βιομηχανία.

Η αλήθεια είναι ότι εφόσον εγκαταλείπεται η πρόταση του ενεργειακού δανεισμού του ιταλικού μοντέλου (τα ποσά στήριξης για να μειωθεί το κόστος της ενέργειας για 3 χρόνια να επιστρέφονται σε βάθος 20ετιας από την ενέργεια που θα παράγουν  νέες ΑΠΕ), η συζήτηση για ενίσχυση του βιομηχανικού ρεύματος καταλήγει εκεί από όπου ξεκίνησε. Πριν γίνει οποιαδήποτε πρόταση, συζήτηση και διαρπαγμάτευση η ενεργοβόρος βιομηχανία λάμβανε μόνο αντισταθμίσεις ρύπων. Και τώρα μετά από τόσους μήνες συζητήσεων φαίνεται πως η πρόταση του Υπουργείου αφορά κυρίως τις αντισταθμίσεις, χωρίς άλλα μέτρα για το ενεργειακό κόστος.

Τι συζητάει το ΥΠΕΝ με την Κομισιόν

Για τις αντισταθμίσεις η διαπραγμάτευση επικεντρώνεται στον τρόπο υπολογισμού του εθνικού συντελεστή εκπομπών CO2 που λαμβάνει υπόψη το ανθρακικό αποτύπωμα κάθε χώρας στην ενέργεια. Όσο μεγαλύτερο αποτύπωμα έχει μια χώρα, τόσο μεγαλύτερη είναι και η επιβάρυνση της βιομηχανίας από τους ρύπους, άρα τόσο περισσότερα χρήματα μπορεί να πάρει ως αποζημίωση. Στην Ελλάδα λόγω της απολιγνιτοποίησης ο συντελεστής αυτός έχει μειωθεί από 0,73 τόνους tCO₂/ MWh σε 0,58 tCO₂/MWh, δηλαδή κατά 25% μειώνεται σταδιακά στην επόμενη πενταετία, κάτι που σταδιακά θα μειώνει τα έσοδα των αντισταθμίσεων.

Στόχος του ΥΠΕΝ είναι να αυξηθεί αυτός ο εθνικός συντελεστής εκπομπών (για να μη μειωθούν τα ποσά των αντισταθμίσεων) και στη κατεύθυνση αυτή διαπραγματεύεται με τη Κομισιόν να ληφθεί υπόψη ο περιφερειακός συντελεστής, αυτός που συνυπολογίζει το ανθρακικό αποτύπωμα των γειτονικών χωρών, εν προκειμένω της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας που διατηρούν πολύ υψηλότερους συντελεστές εκπομπών, της τάξης των 0,91 και 0,96 tCO₂/MWh αντίστοιχα.

Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, αν αυξηθεί το ποσό που θα λαμβάνουν οι βιομηχανίες από την αντιστάθμιση,  θα εξασφαλιστεί αυτή η παραπάνω ενίσχυση για 5 χρόνια χωρίς να χρειάζεται να κάνουν επενδύσεις σε ΑΠΕ και η προσπάθεια είναι να πάρουν περισσότερα από όσα έπαιρναν πριν.

Η δεύτερη δυνατότητα που δίνουν  οι νέες κοινοτικές κατευθύνσεις στην οποία ποντάρει το ΥΠΕΝ αφορά το γεγονός ότι μέχρι πρότινος μια βιομηχανία μπορούσε να καλύψει μέσω εσόδων από την αντιστάθμιση το 75% της κατανάλωσης της. Στο εξής, το ποσοστό αυτό μπορεί να φτάσει και το 80%.

Μια τρίτη δυνατότητα που μπορεί να διερευνηθεί είναι να ανοίξει για περισσότερες βιομηχανίες η δυνατότητα να λάβουν αντισταθμίσεις. Όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές, κάθε κράτος – μέλος μπορεί να εισηγηθεί να ενταχθούν στο μέτρο κι άλλοι κλάδοι, όπως η τσιμεντοβιομηχανία που ενδιαφέρει σφόδρα την Ελλάδα και σήμερα δεν περιλαμβάνεται στις βιομηχανίες που ενισχύονται με αντισταθμίσεις. Το ελληνικό επιχείρημα είναι ότι περιστοιχιζόμαστε από χώρες (Τουρκία) που δεν περιλαμβάνονται στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών CO2, το γνωστό ETS, επομένως η τσιμεντοβιομηχανία υστερεί τα μέγιστα σε ανταγωνισμό.

Όμως για να μπουν τα τσιμέντα στο μέτρο της αντιστάθμισης, θα πρέπει πρώτα να παρουσιάσει η κυβέρνηση στη Κομισιόν μια μελέτη που να αποδεικνύει ότι ο κλάδος σε επίπεδο ΕΕ, πληρεί τα κριτήρια επιλεξιμότητας, όπως ότι αντιμετωπίζει πρόβλημα από το διεθνή ανταγωνισμό και ότι πληρώνει πολύ υψηλά κόστη για εκπομπές CO2. Μπορεί στην Ελλάδα, η τσιμεντοβιομηχανία να αντιμετωπίζει κυρίως πρόβλημα ανταγωνισμού από μια γειτονική χώρα, δηλαδή τη Τουρκία, ωστόσο στην Ευρώπη ο χώρος δεν αντιμετωπίζει παρόμοια ζητήματα. Και αυτό, καθώς ο ευρωπαϊκός κλάδος τσιμέντων έχει συρρικνωθεί, ενώ η Ελλάδα ήταν παραδοσιακά εξαγωγική στο συγκεκριμένο αντικείμενο.

Πυροβολούμε τα πόδια μας διαμηνύει η βιομηχανία

 Την ώρα που χώρες όπως η Γερμανία και η Ιταλία έχουν ήδη ενεργοποιήσει μηχανισμούς μείωσης του κόστους για τις επιχειρήσεις τους, η ελληνική βιομηχανία συνεχίζει να πληρώνει έως και 40% ακριβότερο ρεύμα, χάνοντας έδαφος στον διεθνή ανταγωνισμό.  Και σημειώνουν ότι είναι λάθος να υπολογίζεται το ιταλικό μοντέλο ως επιδότηση.

Στη λογική του ΥΠΕΝ, στην Ιταλία, επετράπη το ιταλικό μοντέλο, γιατί εκεί οι αντισταθμίσεις για τη βιομηχανία είναι 165 εκ. ευρώ με πενταπλάσιο μέγεθος βιομηχανίας από την ελληνική. Η Ελλάδα, όπως είπε, δίνοντας ποσά της τάξης των 250 εκ. ευρώ σε αντισταθμίσεις δεν έχει περιθώρια για περισσότερη ενίσχυση στη βιομηχανία. Η Γερμανία δίνει αντισταθμίσεις της τάξης των 2,5 δισ. και έχει δεκαπλάσια βιομηχανία από την ελληνική οπότε είναι στα επίπεδα της Ελλάδας. Δηλαδή το ΥΠΕΝ, αποδέχεται στη συζήτηση με την Κομισιόν, ότι το ιταλικό μοντέλο είναι ένας τρόπος επιδότησης της βιομηχανίας και συμψηφίζει το όφελος από αυτό με τις αντισταθμίσεις που είναι επιδότηση.

“Πυροβολούμε τα πόδια μας με αυτή τη λογική. Ο ενεργειακός δανεισμός δε είναι επιδότηση και δε έπρεπε να συζητιέται με αυτόν τον τρόπο, αλλά ως ένα ανταποδοτικό εργαλείο για την επιστροφή των ποσών της στήριξης μέσω νέων ΑΠΕ”, τονίζουν εκπρόσωποι της βιομηχανίας, εξηγώντας ότι στο τέλος της μέρας η ενεργοβόρος βιομηχανία δεν θα λάβει τίποτα περισσότερο από αυτό που ήδη έπαιρνε. Και σημειώνουν ότι οι προσπάθειες του υπουργείου εξαντλούνται στο να μη χαθούν αυτά που ήδη λάμβανε, όχι στο να στηριχθεί για το ενεργειακό κόστος, όταν οι άλλες χώρες της Ευρώπης στηρίζουν τη βιομηχανία τους”.