Φυσικό αέριο: Έφτασε σε ρεκόρ τετραετίας – Διπλάσια η χρέωση καυσίμου για τη θέρμανση – Αγωνία για τα νοικοκυριά

Εκρηκτικό κοκτέιλ για την οικονομία και τα νοικοκυριά δημιουργεί η νέα άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου που χθες χτύπησε τα 97 ευρώ/ Mwh, δημιουργώντας ντόμινο αυξήσεων σε ηλεκτρική ενέργεια, θέρμανση και πληθωρισμό.

Καθώς τα χειροτερα σενάρια για φυσικό αέριο στα 100 ευρώ, επιβεβαιώνονται και η ανοδική πορεία που τροφοδοτείται από τη γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή, εκτιμούν πηγές της αγοράς ότι θα συνεχιστεί τουλάχιστον μέχρι τις αμερικάνικες εκλογές, αλλά και μετά μέχρι να αλλάξει κάτι στις γεωπολιτικές εξελίξεις. Οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι στη χθεσινή τιμή των 97 ευρώ/μεγαβατώρα, τα 20-30 ευρώ είναι το γεωπολιτικό premium καθώς πλέον δεν υπάρχει ορατότητα για εκτόνωση της κρίσης.

Ακριβότερη ενέργεια σημαίνει μικρότερο διαθέσιμο εισόδημα, περιορισμό άλλων αγορών και στενότερα περιθώρια για τις επιχειρήσεις. Για τα νοικοκυριά με θέρμανση φυσικού αερίου, όμως, η δοκιμασία είναι ήδη συγκεκριμένη: ο χειμώνας ξεκινά με πολύ υψηλότερη χρέωση, ενώ οι μεγαλύτερες ανάγκες κατανάλωσης βρίσκονται ακόμη μπροστά.

Έτσι, εκτός από τις επιπτώσεις της τιμής του φυσικού αερίου στην τιμή ηλεκτρικής ενέργειας που σημειώνει νέα ρεκόρ στη χονδρεμπορική, και τις ευρύτερες επειπτώσεις στην οικονομία και τον πληθωρισμό, η άνοδος της τιμής του αερίου θα πλήξει άμεσα τα νοικοκυριά που θερμαίνονται από φυσικό αέριο και σύντομα θα διαπιστώσουν διπλάσιες χρεώσεις καυσίμου από πέρσι.

Με την περίοδο θέρμανσης να ξεκινά, όλοι θα βρεθούν μπροστά σε ένα ιδιαίτερα ακριβό χειμώνα, ενώ ειδικά όσα έχουν κυμαινόμενα τιμολόγια, θα δουν τη νέα άνοδο  των ευρωπαϊκών τιμών να προστίθεται  στις ανατιμήσεις που έχουν ήδη περάσει στους λογαριασμούς. Σε συγκεκριμένα κυμαινόμενα οικιακά τιμολόγια, η χρέωση του καυσίμου έχει ήδη διπλασιαστεί σε σχέση με πέρυσι, πριν ακόμη αποτυπωθεί ολόκληρη η τελευταία κίνηση της χονδρικής.

 Σημειώνεται ότι η σημερινή χρηματιστηριακή τιμή δεν μεταφέρεται αυτούσια στον επόμενο λογαριασμό και κάθε πρόγραμμα ακολουθεί τον δικό του μηχανισμό τιμολόγησης. Ωστόσο, αφετηρία είναι οι διπλάσιες χρεώσεις από πέρσι και όσο παρατείνεται η άνοδος, τόσο αυξάνεται η πίεση στις επόμενες μηνιαίες χρεώσεις.

Η χθεσινή τιμή του  ευρωπαϊκού συμβολαίου αναφοράς TTF άγγιξε, στα 97,50 ευρώ/MWh, που είναι το υψηλότερο επίπεδο που έχει φτάσει από τα τέλη Δεκεμβρίου του 2022. Η αγορά είναι πλέον κοντά στο όριο των 100 ευρώ  υψηλό σχεδόν τετραετίας, αν και οι τιμές είναι ακόμη κάτω από τις ακραίες κορυφώσεις της ενεργειακής κρίσης του 2022.

Από το κίνητρο της οικονομίας στην εξάρτηση από τις ανατιμήσεις

Η οικονομικότερη θέρμανση αποτέλεσε για χρόνια βασικό επιχείρημα για τη διείσδυση του φυσικού αερίου και τα νοικοκυριά επένδυσαν στην εγκατάσταση λεβήτων και στην αλλαγή του συστήματος θέρμανσής τους, προσδοκώντας μικρότερη ετήσια δαπάνη.

Σήμερα, η επιλογή αυτή τα αφήνει εκτεθειμένα στις διεθνείς ανατιμήσεις, καθώς η μετάβαση σε διαφορετικό σύστημα (όπως αντλίες θερμότητας) απαιτεί νέα επένδυση, χρόνο και, στις πολυκατοικίες, συχνά συλλογικές αποφάσεις.

Σημειώνεται οτι παρά τις μεγάλες ανατιμήσεις στο φυσικό αέριο, επειδή και οι τιμές του πετρελαίου είναι αυξημένες, το φυσικό αέριο εξακολουθεί να εμφανίζει πλεονέκτημα έναντι του πετρελαίου στο ενδεικτικό σενάριο ίδιας θέρμανσης. Για κατοικία με χειμερινές ανάγκες 10.000 κιλοβατωρών ωφέλιμης θερμότητας, η δαπάνη υπολογίζεται περίπου στα 1.269 ευρώ με αέριο, πριν από πρόσθετα πάγια, έναντι 1.744 ευρώ με πετρέλαιο. Η διαφορά εξαρτάται από το τιμολόγιο αερίου και την πραγματική απόδοση των  εγκαταστάσεων.

Ωστόσο σε σχέση με όσα πλήρωναν πέρυσι για τη θέρμανσή τους, η διαφορά φέτος θα είναι μεγάλη. Η σύγκριση των χρεώσεων προμήθειας του Οκτωβρίου, χωρίς δίκτυα, φόρους και ΦΠΑ, αποτυπώνει το μέγεθος της ανατίμησης. Στο κυμαινόμενο myHome GasBenefit της ΔΕΗ, η εφαρμογή της δημοσιευμένης φόρμουλας στις ιστορικές τιμές TTF δίνει 0,08151 ευρώ/kWh, έναντι 0,03731 ευρώ πέρυσι, δηλαδή αύξηση 118,4%. Στην ελίν Gas On! Home Easy, χωρίς συνδυαστική έκπτωση ρεύματος, η τιμή αυξήθηκε από 0,03836 σε 0,08125 ευρώ/kWh, κατά 111,8%. Στο Gas Home Save της ZeniΘ, πριν από την έκπτωση συνδυασμού και συνέπειας, διαμορφώθηκε σε 0,10950 ευρώ/kWh από 0,05500 ευρώ, αυξημένη κατά 99,1%. Οι μεταβολές προκύπτουν από υπολογισμούς επί των δημοσιευμένων στοιχείων.

Ο διπλασιασμός αφορά, επομένως, τη χρέωση του καυσίμου σε αυτά τα προγράμματα και όχι αυτομάτως ολόκληρο τον λογαριασμό ή το συνολικό κόστος του χειμώνα. Στο οικιακό τιμολόγιο θέρμανσης του ιστορικού τιμοκαταλόγου της Φυσικό Αέριο, για παράδειγμα, η τιμή μαζί με δίκτυα, φόρους και ΦΠΑ αυξήθηκε κατά 69,6%, από 0,06733 σε 0,11420 ευρώ/kWh. Για ίδια κατανάλωση 1.000 kWh, η εφαρμογή αυτών των τιμών σημαίνει 114,20 ευρώ αντί 67,33 ευρώ, πριν από τυχόν πρόσθετα πάγια.

Μεγαλύτερη προστασία έχουν όσοι εξασφάλισαν σύμβαση σταθερής χρέωσης για όλο τον χρόνο. Όσο αυτή παραμένει σε ισχύ, η συμφωνημένη τιμή προμήθειας δεν ακολουθεί τις καθημερινές διακυμάνσεις του TTF.

Σημειώνεται ότι στα ανακοινωμένα μέτρα δεν περιλαμβάνεται αντίστοιχη οριζόντια μείωση της τιμής του φυσικού αερίου με εκείνη του πετρελαίου θέρμανσης. Υπάρχει, βέβαια το επίδομα θέρμανσης και για τους δικαιούχους φυσικού αερίου, το οποίο έχει ανακοινωθεί ότι αυξάνεται κατά 30% για την περίοδο 2026–2027, όμως τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια παραμένουν, συνεπώς η στήριξη δεν καλύπτει το σύνολο των καταναλωτών.

Και η τιμή ενέργειας αυξάνεται κάθε μήνα – Χωρίς δίχτυ ασφαλείας από Νοέμβριο

Ο χειμώνας και το γεωπολιτικό ασφάλιστρο

Σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe για τις 25 Οκτωβρίου, οι αποθήκες της ΕΕ βρίσκονται στο 74,62%, έναντι πενταετούς μέσου όρου περίπου 86% για την αντίστοιχη περίοδο. Τα διαθέσιμα αποθέματα υπολείπονται κατά περίπου 100 TWh των περσινών και η Ευρώπη μπαίνει στον χειμώνα με περιορισμένο απόθεμα ασφαλείας και μεγαλύτερη εξάρτηση από εισαγωγές LNG, την ώρα που η διεθνής αγορά παραμένει ιδιαίτερα σφιχτή.

Η νέα άνοδος που βλέπουμε στις τιμές φυσικού αερίου είναι αποτέλεσμα της αυξημένης ανάγκη προμηθειών για τον χειμώνα και της ανησυχίας για μονιμότητα των  διαταραχών στη Μέση Ανατολή. Οι περιορισμένες ροές LNG εντείνουν τον ανταγωνισμό Ευρώπης και Ασίας για τα διαθέσιμα φορτία, και πιέζουν ανοδικά τις τιμές.

Το γεωπολιτικό ρίσκο αποτυπώνεται και στις αποτιμήσεις των αναλυτών, όπως στη δημοσιευμένη σύνοψη της έκθεσης της Goldman Sachs της 19ης Οκτωβρίου, το συμβόλαιο TTF Δεκεμβρίου, τότε κοντά στα 88 ευρώ/MWh, ενσωμάτωνε εκτιμώμενο ασφάλιστρο κινδύνου περίπου 18 ευρώ/MWh.

Οι προειδοποιήσεις για έναν ακριβότερο χειμώνα επιβεβαιώνονται και πλέον το ορόσημο είναι  οι αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου  στο βαθμό που μπορεί μετά να φέρουν εξελίξεις αποκλιμάκωσης της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Για ουσιαστική υποχώρηση του γεωπολιτικού ασφαλίστρου, κρίσιμη είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην προσφορά και η σταθερή ανάκαμψη των ροών LNG από τον Περσικό Κόλπο. Η αποκλιμάκωση της κρίσης θα βοηθούσε καθοριστικά, αλλά ως τότε οι τιμές αερίου δημιουργούν συνθήκες τέλειας καταιγίδας για την οικονομία και τα νοικοκυριά.