Ρίζος Ρίζος: Από το 2013 στο «Χωριάτικο» – Οι offshore, τα 750.000 ευρώ και η σύλληψη 13 χρόνια μετά

Έπρεπε να περάσουν δεκατρία χρόνια από το 2013, όταν το όνομα του γνωστού συνδικαλιστή της ΔΕΗ, Ρίζου Ρίζου απασχολούσε ήδη τις ελεγκτικές αρχές και η επιχειρηματική του δραστηριότητα στον χώρο της εστίασης ήταν γνωστή, για να βρεθεί χθες με χειροπέδες, ως ένας από τους συλληφθέντες στην πολύκροτη υπόθεση της αλυσίδας αρτοποιείων «Το Χωριάτικο».

Η σύλληψη του πρώην οργανωτικού γραμματέα της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ επαναφέρει στο προσκήνιο μια διαδρομή γεμάτη συνδικαλιστικές συγκρούσεις, πολιτικές συμμαχίες, επιχειρηματικές δραστηριότητες, οικονομικές έρευνες και δικαστικές περιπέτειες.

Κυρίως, όμως, επαναφέρει το ερώτημα πώς ένας άνθρωπος που είχε απασχολήσει επανειλημμένα τις Αρχές και του οποίου η σχέση με το επιχειρηματικό περιβάλλον του «Χωριάτικου» ήταν γνωστή εδώ και χρόνια, βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο μιας νέας μεγάλης υπόθεσης φορολογικής απάτης;

Η πιάτσα της εστίασης αλλά και πρώην συνάδελφοί του στη ΓΕΝΟΠ φέρεται να γνώριζαν ήδη από την περίοδο της συνταξιοδότησής του, το 2013, ότι ο Ρίζος είχε επιχειρηματική σχέση με τον Άγγελο Γιαννακόπουλο, τον άνθρωπο που βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας για την αλυσίδα «Χωριάτικο».

Η πληροφορία αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι η σχέση των δύο ανδρών δεν είναι πρόσφατη. Δεν έχει, πάντως, τεκμηριωθεί από τα μέχρι τώρα δημοσιοποιημένα στοιχεία ότι οι διωκτικές αρχές διέθεταν ήδη από το 2013 αποδείξεις για τις συγκεκριμένες πράξεις που ερευνούν σήμερα ή ότι είχε τότε στοιχειοθετηθεί λόγος σύλληψης του Ρίζου.

Ωστόσο, η παλαιότητα αυτής της σχέσης δημιουργεί εύλογο ενδιαφέρον για το εάν είχαν ελεγχθεί οι σχετικές εταιρικές συμμετοχές, οι οικονομικές συναλλαγές και οι δραστηριότητες των εμπλεκόμενων προσώπων.

Η νέα έρευνα αφορά ένα εκτεταμένο εταιρικό δίκτυο, με τις πληροφορίες να κάνουν λόγο για περίπου 520 εταιρείες και 59 συλλήψεις, στο πλαίσιο διερεύνησης φερόμενης φορολογικής απάτης μεγάλης κλίμακας.

Ο Ρίζος Ρίζος φέρεται, σύμφωνα με αστυνομικές πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, να διατηρούσε στενή συνεργασία με τον Άγγελο Γιαννακόπουλο και να λειτουργούσε ως ενδιάμεσος μεταξύ του επιχειρηματία και προσώπων που αναλάμβαναν τυπικά τη διαχείριση εταιρειών.

Οι Αρχές εξετάζουν τον βαθμό συμμετοχής του στη λειτουργία του δικτύου, τις επαφές του με τους φερόμενους διαχειριστές και το κατά πόσον γνώριζε τον σκοπό των επίμαχων εταιρικών μεταβολών. Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και οι ισχυρισμοί για τον ρόλο του δεν αποτελούν δικαστικά αποδεδειγμένα γεγονότα.

Το ενδιαφέρον, πάντως, είναι ότι η επιχειρηματική του παρουσία δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Πολύ πριν από τη σημερινή υπόθεση, ο Ρίζος είχε συνδεθεί με δραστηριότητες σε εργολαβίες, ακίνητα, εμπορικές επιχειρήσεις, καφετέριες και αρτοποιεία. Ήταν μια παράλληλη επιχειρηματική διαδρομή, η οποία είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις ήδη από την εποχή που διατηρούσε σημαντική επιρροή στη ΓΕΝΟΠ.

Τότε είχαν κατηγορήσει τον Ρίζο για «παραμάγαζο» που είχε στήσει στη ΓΕΝΟΠ και που κανείς δεν τον άγγιζε. Μάλιστα το 2014 ο συνδικαλιστής – businessman είχε γίνει πρωτοσέλιδο.

Ο Ρίζος Ρίζος βρέθηκε στο επίκεντρο έρευνας της Αρχής για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος, υπό τον Παναγιώτη Νικολούδη, όταν εντοπίστηκαν 750.547,84 ευρώ σε τραπεζικούς λογαριασμούς στην Κύπρο, συνδεόμενους με υπεράκτιες εταιρείες.

Στο μικροσκόπιο μπήκε η offshore Arcelor LTD, με έδρα το Μπελίζ και επαγγελματική διεύθυνση στην οδό Κένεντι 12 στη Λευκωσία. Σύμφωνα με το τότε πόρισμα, υπήρχαν σοβαρές ενδείξεις ότι τα χρήματα που συνδέονταν με τον πρώην συνδικαλιστή της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ και τις δύο κόρες του αποτελούσαν μέρος της φερόμενης απάτης ύψους 1.160.470,40 ευρώ, που σχετιζόταν με χρηματοδοτήσεις της ΔΕΗ προς τη ΓΕΝΟΠ.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλούσε η αναντιστοιχία με τα δηλωθέντα εισοδήματα. Για το 2013 ο Ρίζος είχε δηλώσει 30.356 ευρώ, ενώ οι δύο κόρες του μόλις 5.160 και 4.700 ευρώ αντίστοιχα.

Στο πλαίσιο της έρευνας δεσμεύτηκαν τέσσερα ακίνητα της οικογένειας σε ακριβές περιοχές της Αθήνας.

Ο τότε πρόεδρος της ΓΕΝΟΠ, Νίκος Φωτόπουλος, είχε σπεύσει να τον υπερασπιστεί, υποστηρίζοντας ότι τα χρήματα προέρχονταν από επιχειρηματικές δραστηριότητες και όχι από τον συνδικαλισμό. Η έρευνα είχε προκαλέσει έντονο θόρυβο, χωρίς από τα συγκεκριμένα δημοσιεύματα να προκύπτει η τελική δικαστική της κατάληξη.

Από την ΚΟΥΤΒ της Μόσχας στα πολλά λεφτά

Ο Ρίζος Ρίζος δεν ήταν ένας συνηθισμένος συνδικαλιστής. Για περίπου τέσσερις δεκαετίες συνδέθηκε με τη ΔΕΗ και το συνδικαλιστικό της κίνημα, ενώ επί 18 χρόνια διετέλεσε οργανωτικός γραμματέας της ΓΕΝΟΠ. Η πολιτική του διαδρομή ξεκίνησε από το ΚΚΕ, με τον ίδιο να έχει περάσει και από τη γνωστή κομματική σχολή ΚΟΥΤΒ στη Μόσχα, όπου εκπαιδεύονταν στελέχη του κομμουνιστικού κινήματος.

Μετά τις πολιτικές ανακατατάξεις του 1989 αποχώρησε από το ΚΚΕ και στη συνέχεια εντάχθηκε στον Συνασπισμό. Στο συνδικαλιστικό πεδίο, ωστόσο, η επιρροή του ξεπερνούσε τα κομματικά όρια. Διατηρούσε διαύλους επικοινωνίας με στελέχη διαφορετικών παρατάξεων, από την ΠΑΣΚΕ μέχρι τη ΔΑΚΕ, ενώ υπήρξε στενός συνεργάτης του Νίκου Φωτόπουλου, ενός από τους ισχυρότερους συνδικαλιστικούς παράγοντες της ΔΕΗ εκείνης της περιόδου.

Η επιρροή του αποτυπώθηκε ακόμη και μετά την πολιτική ρήξη με τον Συνασπισμό. Στις εκλογές της ΓΕΝΟΠ τον Οκτώβριο του 2012, η παράταξή του, Συνεργασία Αγωνιστικών Δυνάμεων, εξασφάλισε δύο έδρες στο διοικητικό συμβούλιο, έναντι μίας της παράταξης που εξέφραζε επισήμως τον ΣΥΡΙΖΑ. Ήταν ένα χαρακτηριστικό δείγμα της προσωπικής δύναμης που είχε διαμορφώσει μέσα στον συνδικαλιστικό μηχανισμό.

Το 2011 αποτέλεσε σημείο καμπής. Οι αποκαλύψεις για τις παράλληλες επιχειρηματικές δραστηριότητες του Ρίζου προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις, τόσο στο συνδικαλιστικό όσο και στο πολιτικό περιβάλλον του. Τον Φεβρουάριο εκείνης της χρονιάς ανακοίνωσε ότι θα απέχει προσωρινά από τα καθήκοντά του στη ΓΕΝΟΠ, ενώ διαγράφηκε από τον Συνασπισμό.

Ο ίδιος είχε απορρίψει τις καταγγελίες που διατυπώνονταν σε βάρος του, υποστηρίζοντας ότι αποτελούσε στόχο δυσφημιστικής επίθεσης λόγω της συνδικαλιστικής του δράσης. Παρά τις αντιδράσεις, συνέχισε να διαθέτει επιρροή στην Ομοσπονδία και να δραστηριοποιείται επιχειρηματικά.

Το 2013 συνταξιοδοτήθηκε από τη ΔΕΗ, έπειτα από περίπου 41 χρόνια υπηρεσίας. Την ίδια χρονιά, όμως, το όνομά του βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο σοβαρής οικονομικής έρευνας.

«ΓΕΝΟΠ Tours»

Η σημαντικότερη καταγεγραμμένη δικαστική εξέλιξη στην πορεία του Ρίζου ήταν η υπόθεση που έγινε γνωστή ως «ΓΕΝΟΠ Tours». Στο επίκεντρο είχαν βρεθεί χρηματοδοτήσεις της ΔΕΗ προς τη ΓΕΝΟΠ και δαπάνες που αφορούσαν ταξίδια, φιλοξενίες, γεύματα, εκδηλώσεις και αναθέσεις μελετών. Οι έλεγχοι του ΣΔΟΕ και το πόρισμα του τότε Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, Λέανδρου Ρακιντζή, είχαν οδηγήσει σε εκτεταμένη δικαστική διερεύνηση.

Η υπόθεση αφορούσε, μεταξύ άλλων, φερόμενη ζημία άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ, ενώ στο ερευνητικό υλικό είχαν περιληφθεί ζητήματα σχετικά με χρηματοδοτήσεις, δάνεια και δαπάνες της Ομοσπονδίας. Στις 31 Μαΐου 2018, το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων της Αθήνας έκρινε ενόχους επτά πρώην συνδικαλιστικά στελέχη για απάτη στην υπόθεση των χρηματοδοτήσεων της περιόδου 2008-2010.

Μεταξύ αυτών ήταν ο Ρίζος Ρίζος, ο Νίκος Φωτόπουλος και μία από τις κόρες του Ρίζου. Στον πρώην οργανωτικό γραμματέα της ΓΕΝΟΠ επιβλήθηκε ποινή πέντε ετών, ενώ η έφεση είχε ανασταλτικό αποτέλεσμα, με συνέπεια να παραμείνει ελεύθερος. Η μεγάλη πλειονότητα των συγκατηγορουμένων του αθωώθηκε. Η συγκεκριμένη απόφαση αποτελεί καταγεγραμμένη καταδικαστική κρίση του 2018, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί από τα διαθέσιμα στοιχεία εάν και πώς μεταβλήθηκε σε μεταγενέστερο βαθμό δικαιοδοσίας.

Η σύλληψή για την υπόθεση του «Χωριάτικου» επαναφέρει στο προσκήνιο ολόκληρη αυτή τη διαδρομή. Ένας πρώην ισχυρός συνδικαλιστής, ο οποίος είχε απασχολήσει τη Δικαιοσύνη για τη διαχείριση χρημάτων της ΓΕΝΟΠ, είχε βρεθεί στο μικροσκόπιο της Αρχής για το Ξέπλυμα Χρήματος και είχε καταδικαστεί το 2018 σε υπόθεση απάτης, εμφανίζεται σήμερα μεταξύ των συλληφθέντων σε μια διαφορετική έρευνα για εκτεταμένη φορολογική απάτη.

Το γεγονός ότι η επιχειρηματική σχέση του με το περιβάλλον του «Χωριάτικου» αναφέρεται ως γνωστή ήδη από το 2013 προσθέτει μία ακόμη διάσταση. Δεν αποδεικνύει ότι οι Αρχές είχαν παραλείψει τότε να προχωρήσουν σε αναγκαία σύλληψη, ούτε επιτρέπει να θεωρηθεί ότι οι παλαιότερες οικονομικές υποθέσεις συνδέονται αποδεικτικά με τη σημερινή δικογραφία. Θέτει, όμως, συγκεκριμένα ερωτήματα που αξίζουν απαντήσεις.

Είχαν εξεταστεί στο παρελθόν οι επιχειρηματικές σχέσεις του Ρίζου με τον Άγγελο Γιαννακόπουλο; Είχαν ελεγχθεί εταιρείες στις οποίες συμμετείχαν ή με τις οποίες συνδέονταν τα δύο πρόσωπα; Είχαν προκύψει ευρήματα από φορολογικούς ή άλλους οικονομικούς ελέγχους και, εφόσον ναι, ποια ήταν η κατάληξή τους; Υπήρχε κάποια διαδρομή πληροφοριών μεταξύ των υπηρεσιών που είχαν διερευνήσει τις παλαιότερες υποθέσεις και των Αρχών που ερευνούν σήμερα το εταιρικό δίκτυο;

Διαβάστε επίσης:

«Χωριάτικο»: Στον εισαγγελέα οι 59 κατηγορούμενοι για τη μεγάλη φορολογική απάτη

Σκάνδαλο Μπάσκετ: Προφυλακιστέος ο Ηλίας Κορομηλάς – Με «βραχιολάκι» Τσαρούχα και Πηλοΐδης