Γιατί ο Κάθετος Διάδρομος είναι πιο ώριμος από ποτέ και θα προχωρήσει ως το τέλος

Επειδή πολλοί ισχυρίζονται καλοπροαίρετα ή όχι, ότι η χώρα μας θα έχει πρόβλημα με το στρατηγικό έργο του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου, τώρα που αποχώρησε η κα Κίμπερλι Γκιλφόιλ, θα υπενθυμίσω προς τους επιλήσμονες, πως είναι ένα μεγαλεπήβολο έργο που «ωριμάζει» από το 2011, πήρε πρώτη ώθηση το 2014 και μπήκε σε οριστική φάση το 2022 επί κυβέρνησης Μητσοτάκη.

Προφανώς και η τέως Πρέσβειρα των ΗΠΑ στήριξε αναφανδόν το έργο, αλλά σαφώς μεγαλύτερο ρόλο από κυβερνητικής πλευράς διαδραμάτισε ο σημερινός ΥΠΕΝ Σταύρος Παπασταύρου κυρίως από το Μάρτιο του 2025 οπότε και ανέλαβε υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Ο Vertical Corridor είναι έργο νευραλγικής Εθνικής σημασίας και άγεται πάνω από την έλευση και την αποχώρηση ενός Πρέσβη.

Πολλώ δε μάλλον που πλέον υπάρχει και συγκροτημένος επιχειρηματικός σχεδιασμός, άρα και βασικά οικονομικά μεγέθη σημερινά και αυριανά, που τεκμηριώνουν το πρότζεκτ.

Αυτό έγινε με την έμπνευση που είχε ο Αλέξανδρος Εξάρχου της AKTOR (από κοινού με τον Κωνσταντίνο Ξιφαρά της ΔΕΠΑ Εμπορίας) για τη δημιουργία ενός «ελληνικού ισχυρού πόλου» ενίσχυσης και προώθησης στον Κάθετο Διάδρομο.

Καρπός της συνεργασίας υπήρξε η Atlantic SEE που συνήψε στρατηγική συμμαχία με την αμερικανική Venture Global.

Σε τι αφορά η ωρίμανση του πρότζεκτ

Σήμερα ο Vertical Corridor και οι επεκτάσεις του βρίσκονται σε νέα φάση ωρίμανσης.

Αυτό κυρίως αφορά στην ενεργειακή στρατηγική της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, όπου η διασύνδεση των συστημάτων φυσικού αερίου αναβαθμίζεται.

Το έργο επεκτείνεται συνεχώς, με πρόσφατες υπογραφές Μνημονίων Κατανόησης (MoU) για την ενσωμάτωση δικτύων προς τα Δυτικά Βαλκάνια (όπως η Βόρεια Μακεδονία και η Σερβία).

Οι εμπλεκόμενοι διαχειριστές (συμπεριλαμβανομένου του ΔΕΣΦΑ) έχουν συγκροτήσει κοινές ομάδες εργασίας για τη βελτιστοποίηση της χωρητικότητας των συστημάτων.

Ο στρατηγικός στόχος που είναι η αύξηση της δυναμικότητας μεταφοράς και εξαγωγών (με στόχο τα 9,5 δισ. κυβικά μέτρα έως το 2027) για την πλήρη ενεργειακή απεξάρτηση της ευρύτερη περιοχής από το ρωσικό φυσικό αέριο, θεωρείται εφικτός εφόσον το γενικότερο πλαίσιο τις ευνοήσει.

Η ιστορία για τον Κάθετο ξεκινά από το 2011…

Όπως μου αφηγήθηκε ένας πολύ σοβαρός άνθρωπος, Πρέσβης ε.τ. σήμερα που έχει υπηρετήσει σε νευραλγικές και εμπιστευτικές θέσεις, το 2011 με κυβέρνηση Γιώργου Α. Παπανδρέου, πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα ήταν ο Σμιθ (Daniel Bennett Smith), που έμεινε έως το 2013 και που «δεν τον έπιανε το μάτι σου για περίπλοκους στρατηγικούς σχεδιασμούς, πιο πολύ δημόσιο υπάλληλο στο Σακραμέντο θύμιζε, αφού ήταν Καλιφορνέζος!» όπως μου είπε.

Επισκέφθηκε τη ηγεσία του ΥΠΕΞ που είχε Υπουργό το Δημήτρη Δρούτσα. Μίλησε επί μακρόν με τον σημερινό Πρέσβη ε.τ που προαναφέραμε , που ήταν εξουσιοδοτημένος από την ηγεσία του Υπουργείου.

Το σχέδιο που του ανέπτυξε ήταν ξεκάθαρο: στην Ελλάδα υπήρχε ήδη και λειτουργούσε από την εποχή της κυβέρνησης Σημίτη, το μεγάλο LNG Terminal της Ρεβυθούσας που ανήκε στον -τότε αμιγώς κρατικό- ΔΕΣΦΑ.

Δια θαλάσσης λοιπόν, τα ειδικά πλοία -LNG carriers- θα έβγαζαν υγροποιημένο αέριο στο νησί. Αμερικανικό φυσικά, αφού άλλης προέλευσης ήδη εκφορτωνόταν εκεί. Αυτό θα αεριοποιείτο στις εκεί εγκαταστάσεις, εν συνεχεία δε, θα περνούσε στη Βουλγαρία για να κινηθεί βορειότερα, μέσα από τις διασυνδέσεις των χωρών.

Αυτή θα ήταν η βασική υποδομή.

Για να λειτουργήσει όμως και το κομμάτι της μεταπώλησης, έπρεπε να βρεθεί σταθερή δυναμικότητα, ανταγωνιστικές τιμές, συντονισμός μεταξύ των διαχειριστών και ποσότητες με συγκεκριμένους όρους.

Ο Έλληνας συνομιλητής του, το υποδέχτηκε θετικά (σ.σ. «είχαμε ήδη μπει στο Πρώτο Μνημόνιο και δεν ήταν ώρα για πολλά …σκέρτσα» μου είπε ο άνθρωπός μου) και του απάντησε πως η χώρα μας ενδιαφερόταν να τροφοδοτήσει τη Βουλγαρία, που το είχε ζητήσει άλλωστε για να έχει ανταγωνισμό στο ρωσικό που εισήγαγε αποκλειστικά ως τότε, όπως έλεγαν στη Σόφια.

-«Από εκεί και πάνω το μπαλάκι πέφτει σε σας τους Αμερικανούς, να το φτάσετε όπου θέλετε» του ο διαπρεπής -εν ενεργεία τότε- διπλωμάτης.

-«Μην ανησυχείτε, μετά τη Βουλγαρία, θα το πάμε εμείς τη Ρουμανία και μετά…βλέπουμε» είχε απαντήσει με μυστηριώδες χαμόγελο ο Αμερικανός επίσημος.

Για όσους δεν κατάλαβαν, ο Κάθετος Διάδρομος είχε ήδη ξεκινήσει ως σχεδιασμός, έστω και σε πρωτόλεια μορφή.
Κινήθηκε ανεξάρτητα μάλιστα από Πρέσβεις και Πρέσβειρες, αφού και ο διάδοχος του κου Σμιθ, ο Πιρς (David D. Pearce, υπηρέτησε 2013–2016) έμεινε πιστός στο πλάνο.

Να επισημάνουμε και τον παραγωγικό ρόλο στον Κάθετο, του σημερινού Ευρωβουλευτή Γιάννη Μανιάτη, τόσο ως υφυπουργού Ενέργειας (2009 -2012) όσο και ως υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας (2013 -2015).

Ο ρόλος του Τζέφρι Πάιατ και η Ουκρανία…

Τον Σεπτέμβριο του 2016 ήρθε Πρεσβευτής στην Αθήνα ο γνωστός Τζέφρι Πάιατ.

Προηγουμένως βρισκόταν στην Ουκρανία, όπου έπαιξε σημαντικό ρόλο στον «απογαλακτισμό» του Κιέβου από την ενεργειακή εξάρτηση της Ρωσίας.

Προκάλεσε μάλιστα και διπλωματικά επεισόδια χαρακτηριζόμενος «εχθρός της Μόσχας».

Έμεινε στη χώρα μας ως την άνοιξη του 2022, όταν ο τότε Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν του έδωσε τη θέση του Βοηθού Υπουργού Εξωτερικών για Ενεργειακές Υποθέσεις.

Όσο ήταν στην Αθήνα, στήριξε το τελικό σχέδιο για τον Κάθετο (Ελλάδα- Βουλγαρία- Ρουμανία- Μολδαβία- Ουκρανία) όσο κανείς.

Τον Ιανουάριο του 2022 με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την ανατροπή των δεδομένων στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, ο Πάιατ αισθάνθηκε απόλυτα δικαιωμένος. Προώθησε τότε την δημιουργία του στρατηγικού- ενεργειακού κόμβου της Αλεξανδρούπολης καθώς και το FSRU της πόλης, ως «βάση εφόρμησης» μέχρι το Κίεβο.

«Η χώρα σας είχε επί χρόνια τη δυνατότητα να λειτουργήσει ως πύλη εισόδου φυσικού αερίου για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Τώρα πλέον αυτό μεταφράζεται σε πραγματικές εξαγωγικές ποσότητες αερίου Αμερικανικής προέλευσης. Δεν είστε ένα απλό τέρμιναλ υγροποιημένου (LNG) αλλά ο κόμβος διακίνησης προς τις αγορές βορειότερα» είχε πει σε συνομιλητές του το Μάιο του 2022 φεύγοντας από την Αθήνα για την Ουάσινγκτον.

Αποδείχτηκε προφητικός.

Σήμερα λοιπόν σας αποκαλύψαμε πως το τεράστιο αυτό στρατηγικό έργο, έχει συνέχεια και δεν εξαρτάται από ένα πρόσωπο. Γι’ αυτό και θα συνεχιστεί ως το τέλος…

Διαβάστε επίσης: 

Grant Thornton: Στρατηγικό πλεονέκτημα για την Ελλάδα και την Νοτιοανατολική Ευρώπη ο Κάθετος Διάδρομος

Εξάρχου (Aktor): «Έρχεται ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη» – Ζητά επιδοτήσεις στο ρεύμα και μείωση του κόστους μεταφοράς φυσικού αερίου

Κυριάκος Μητσοτάκης: «Ναι» στο αίτημα για παραμονή των Patriot στη Σαουδική Αραβία