Τα ψέματα και οι παλινωδίες του Ντόναλντ Τραμπ δεν εκπλήσσουν πλέον κανέναν. Οι εξαιρετικά ήπιες αντιδράσεις των χρηματοπιστωτικών αγορών στα απίθανα σενάρια που κάθε τόσο διακινεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ το αποδεικνύουν. Εκείνο που προκαλεί πραγματικό τρόμο δεν είναι μόνο η απρόβλεπτη συμπεριφορά του Αμερικανού προέδρου, αλλά η εκκωφαντική σιωπή της Ευρώπης. Μιας Ευρώπης που, μπροστά σε πολέμους, γεωπολιτικές ανατροπές και στην αποδυνάμωση της αμερικανικής εγγύησης ασφαλείας, εξακολουθεί να κινείται σαν να έχει όλο τον χρόνο του κόσμου. Δεν τον έχει.

Το πρόβλημα, όμως, παραμένει τεράστιο: η απόλυτη μη προβλεψιμότητα του Τραμπ. Από ένα καπρίτσιο, από μια πολιτική εμμονή, από μια στιγμιαία επίδειξη ισχύος, μπορεί να εξαπολύσει τους Τέσσερις Καβαλάρηδες της Αποκάλυψης. Το ακόμη πιο τρομακτικό για την ανθρωπότητα είναι ότι στη χώρα του εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρή πολιτική στήριξη, και μόνο η οικονομία φαίνεται, προς το παρόν, να υψώνεται ως εμπόδιο στα σχέδιά του..

Ερμηνεύοντας την περίφημη φράση του Άγγλου ιστορικού Λόρδου Acton, o Τραμπ είναι διεφθαρμένος όχι μόνο ή κυρίως με την οικονομική έννοια (αυτό, άλλωστε, πάντα ήταν ένα από τα προβλήματα του) αλλά από την ίδια την εξουσία. Η εξουσία ως εξουσία τον έχει διαφθείρει, ουσιαστικά εξαφανίζοντας όποια υπολείμματα ηθικής είχε.

Μπροστά σ’ αυτό το εξωπραγματικό θέατρο που σταδιακά εξελίσσεται, με τις ΗΠΑ να βαδίζουν με βήμα ταχύ στην απομόνωση, άφωνος μένει ο ευρωπαίος πολίτης όταν συνειδητοποιεί την αφωνία της ίδιας της Ευρώπης, την μακαριότητα των ηγετών της, την αδυναμία τους να συνεννοηθούν ενώ αντιμετωπίζουν μία από τις πιο ριζικές γεωπολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές που έχει γνωρίσει η Γηραιά Ήπειρος.

Διάβαζα πριν από μερικές ημέρες πως οι εταιρείες Dassault και Airbus δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν για την κατασκευή μαχητικού αεροσκάφους 6ης γενιάς και το πρόγραμμα ακυρώθηκε. Και αμέσως προκύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα: ποια είναι η έννοια του κράτους όταν δύο εταιρείες του ιδιωτικού τομέα αποφασίζουν για την εθνική άμυνα; Το ερώτημα είναι κυριολεκτικά «υπάρχει κράτος ή έχει τελικά δώσει και την άμυνα ως υπεργολαβία;»

Μία οικογένεια ελέγχει την Dassault (80% των μετοχών) τρεις κυβερνήσεις (Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία), συμμετέχουν στην Airbus (25% των μετοχών) κι αυτοί οι δύο ιδιωτικοί οργανισμοί λειτουργούν με βάση το κέρδος και όχι το Ευρωπαϊκό συμφέρον. ΟΙ δύο ιδιώτες δεν τα βρήκαν μεταξύ τους και οι κυβερνήσεις απλά.. υποκλίθηκαν! Πόσο ακριβώς διαφέρουν σε επίπεδο νοοτροπίας από τους Γερμανούς βιομήχανους που έδωσαν γη και ύδωρ στον Χίτλερ προκειμένου να μην χάσουν την εύνοια του και τα κέρδη τους;

Με την σύγκρουση Ρωσίας – Ουκρανίας, η Ευρώπη αντιμετωπίζει πόλεμο στις άμεσες παρυφές της. Οι πολεμικές και πολιτικό-κοινωνικές επιπτώσεις της σύγκρουσης στην Μέση Ανατολή έφτασαν ήδη στα άμεσα σύνορα της. Οι οικονομικές είναι έτσι κι αλλιώς παγκόσμιες.

Ο Μεγάλος Αδελφός που μέχρι τώρα πρόσφερε εγγύηση άμυνας ενάντια στους εχθρούς κάθε μορφής, υποβαθμίζει καθημερινά με λόγια και πράξεις την αξία αυτής της εγγύησης. Και το ανερχόμενο αστέρι ισχύος και σταθερότητας δεν θα μπορούσε να λεχθεί πως καίγεται για την δημοκρατία ως κουλτούρα που συνεπάγεται συγκεκριμένο τρόπο ζωής για τους πολίτες και οροθετημένο ρόλο για το κράτος. Ευχαρίστως θα στοιχημάτιζα πως αν γινόταν μία παγκόσμια δημοσκόπηση για το ποιο κράτος και ποιος ηγέτης θεωρείται ως ο ισχυρότερος στον κόσμο, ο Xi Jinping και η Κίνα θα είχαν τα πρωτεία.

Ένας από τους τελευταίους μεγάλους ηγέτες της Ευρώπης, ο Francois Mitterrand είχε δηλώσει πως η Ευρώπη προχωρά μπροστά μέσα από κρίσεις—φράση που απέκτησε την αξία σχεδόν αξιώματος. Δεν είναι διόλου αβάσιμη η υποψία πως η σημερινή ηγεσία της Ευρώπης κάνει ότι μπορεί για να αποδείξει πως το αξίωμα δεν ισχύει.

Διαβάστε επίσης:

Η μικρή αύξηση της ΕΚΤ και το μεγάλο, ίσως, νόημα της

Τσίπρας αναβαπτιζόμενος, Σαμαράς εκδικούμενος, Ανδρουλάκης θυμωμένος, Μητσοτάκης πολιορκούμενος

Τα ακίνητα, η αισθητική και τα πολιτικά ερείπια