Βιομηχανία: Το ΥΠΕΝ ανοίγει τη συζήτηση για αποθήκευση behind the meter για τη μείωση ενεργειακού κόστους

Τη δημιουργία του θεσμικού πλαισίου που θα επιτρέπει στη βιομηχανία να μειώσει το ενεργειακό της κόστος, τοποθετώντας μπαταρίες behind the meter, χωρίς δηλαδή την υποχρεωτική σύνδεση με έργο ΑΠΕ για παραγωγή ενέργειας, εξετάζει, σύμφωνα με πληροφορίες, το υπουργείο Ενέργειας. Το μέτρο αυτό έχει διπλή στόχευση. Από τη μια μειώνει την κατανάλωση ενέργειας και το ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία και από από την άλλη μπορεί με σωστή τοποθέτηση των μπαταριών αυτών να συμβάλει στην αποσυμφόρεση του δικτύου.

Οι μεγάλες διακυμάνσεις στις τιμές ενέργειας κατά τη διάρκεια της ημέρας, λόγω της μεγάλης διείσδυσης των ΑΠΕ, δημιουργούν τις συνθήκες ώστε να είναι αποδοτικό για τη βιομηχανία το παραπάνω εργαλείο, αφού θα μπορεί να φορτίζει την μπαταρία τις ώρες της μεγάλης παραγωγής των ΑΠΕ που η ενέργεια είναι χαμηλού κόστους και να τη χρησιμοποιεί τις ώρες της ημέρας που ακριβαίνει, μειώνοντας το ενεργειακό της κόστος. Ωστόσο μέχρι σήμερα, η απουσία θεσμικού πλαισίου στην Ελλάδα, αφήνει αυτή τη δυνατότητα αναξιοποίητη.

Η μπαταρία, πίσω από το μετρητή (behind-the-meter (BtM) storage) θα μπορούσε να λειτουργεί για καθαρό industrial arbitrage, δηλαδή  για να αγοράζει ηλεκτρική ενέργεια τις ώρες της ημέρας που οι τιμές είναι χαμηλές τιμές και να τη χρησιμοποιεί (και να αποφεύγει κατανάλωση από το δίκτυο) όταν οι τιμές είναι υψηλές —χωρίς καμία σύνδεση με παραγωγή (π.χ. φωτοβολταϊκά) ή άλλες υπηρεσίες. Σημειώνεται ότι σήμερα δεν υπάρχει το θεσμικό πλαίσιο που θα επιτρέψει  στη βιομηχανία να αιτηθεί την τοποθέτηση  standalone  μπαταρίας για μείωση της κατανάλωσης, αν δεν συνοδεύεται και από φωτοβολταϊκό.

Η αποθήκευση behind the meter δεν επιβαρύνει το δίκτυο αντίθετα το αποσυμφορίζει και  μπορεί να είναι αποδοτική για τη βιομηχανία, όταν υπάρχει μεγάλη διαφορά τιμής μεταξύ φθηνών και ακριβών ωρών μέσα στην ημέρα (price spread), και εφόσον η αποθήκευση  δεν επιβαρύνεται με επιπλέον ρυθμιστικά κόστη. Η μεγάλη διείσδυση των ΑΠΕ δημιουργούν στην Ελλάδα μια από τις δύο συνθήκες που απαιτούνται για να μπορεί η behind the meter αποθήκευση να είναι αποδοτική.  Ωστόσο το arbitrage, από μόνο του, έχει σχετικά «μικρά» περιθώρια κέρδους και εξαρτάται έντονα από τη δομή της αγοράς και των τιμολογίων. Οι βιομηχανικοί καταναλωτές πληρώνουν τιμές που περιλαμβάνουν σημαντικά ρυθμιζόμενα στοιχεία, σε ορισμένες περιπτώσεις, χρεώσεις τόσο κατά τη φόρτιση όσο και κατά την εκφόρτιση της μπαταρίας.

Αυτό σημαίνει ότι το πραγματικό price spread που «βλέπει» η βιομηχανία είναι μικρότερο από το spread της αγοράς, περιορίζοντας το όφελος του arbitrage.

Όλοι οι παραπάνω παράγοντες εξετάζονται ενώ, πηγές αναφέρουν, ότι έχει ζητηθεί από τον ΔΕΔΔΗΕ, να ενημερώσει το υπουργείο, για τα σημεία του δικτύου που είναι υπερφορτωμένα, και θα βοηθούσε η λειτουργία μπαταριών behind the meter.

Που λειτουργεί το behind-the-meter (BtM) storage για τη βιομηχανία

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, και ειδικά σε αγορές όπως η Καλιφόρνια (CAISO), η Νέα Υόρκη (NYISO) και το Τέξας (ERCOT), το μοντέλο αυτό μπορεί να λειτουργήσει. Εκεί υπάρχει έντονη ενδοημερήσια μεταβλητότητα τιμών λόγω υψηλής διείσδυσης ΑΠΕ και δυναμικών αγορών, κάτι που δημιουργεί σημαντικά spreads. Επιπλέον, οι μεγάλες βιομηχανίες έχουν συχνά πρόσβαση σε τιμολόγια που αντικατοπτρίζουν τις πραγματικές χονδρεμπορικές τιμές ή έστω ισχυρά time-of-use σήματα. Το ρυθμιστικό πλαίσιο δεν τιμωρεί τη φόρτιση και εκφόρτιση της μπαταρίας με διπλές χρεώσεις, και επιτρέπει ευελιξία στη χρήση της αποθήκευσης. Ακόμη κι έτσι, όμως, στην πράξη το arbitrage σπάνια αποτελεί τη μοναδική πηγή αξίας· συνδυάζεται σχεδόν πάντα με μείωση χρεώσεων αιχμής (demand charges) ή άλλες υπηρεσίες.

Ανάλογη εικόνα υπάρχει και στην Αυστραλία, όπου η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά υψηλή μεταβλητότητα τιμών. Οι διαφορές μεταξύ χαμηλών και υψηλών τιμών μέσα στην ίδια ημέρα μπορεί να είναι πολύ μεγάλες, καθιστώντας το arbitrage πιο ελκυστικό. Το θεσμικό πλαίσιο είναι αρκετά απελευθερωμένο ώστε να μην εμποδίζει τη λειτουργία behind-the-meter συστημάτων για τέτοιες χρήσεις.

Αντίθετα, στην Ευρώπη, παρότι η αποθήκευση behind-the-meter επιτρέπεται θεσμικά στις περισσότερες χώρες, το καθαρό arbitrage χωρίς άλλες πηγές εσόδων σχεδόν ποτέ δεν είναι βιώσιμο. Ο λόγος δεν είναι ένας αλλά συνδυασμός παραγόντων.

Πρώτον, τα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας για τη βιομηχανία εκτός από την τιμή στη χονδρεμπορική  επβαρύνονται από κόστη δικτύου και  ρυθμιζόμενες χρεώσεις  και σε ορισμένες περιπτώσεις, χρεώσεις τόσο κατά τη φόρτιση όσο και κατά την εκφόρτιση της μπαταρίας (το λεγόμενο “double charging”). Αυτό σημαίνει ότι η ενέργεια που αποθηκεύεται επιβαρύνεται με κόστος δύο φορές: όταν αγοράζεται για φόρτιση και όταν χρησιμοποιείται. Το αποτέλεσμα είναι ότι το καθαρό περιθώριο arbitrage μειώνεται δραστικά ή και μηδενίζεται.

Τρίτον, υπάρχει το ίδιο το κόστος της αποθήκευσης. Αυτό δεν περιορίζεται μόνο στο αρχικό επενδυτικό κόστος της μπαταρίας, αλλά περιλαμβάνει:κόστος κεφαλαίου (CAPEX), λειτουργικά και συντηρητικά κόστη (OPEX), απώλειες απόδοσης (round-trip efficiency, συνήθως 10–20%), υποβάθμιση της μπαταρίας με τον χρόνο (degradation).

Για να είναι βιώσιμο το arbitrage, τα έσοδα από τη διαφορά τιμών πρέπει να καλύπτουν όλα τα παραπάνω. Σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές, το spread τιμών απλώς δεν είναι αρκετά μεγάλο για να το πετύχει αυτό.

Τέταρτον, σε αρκετές χώρες υπάρχει περιορισμένη ή καθόλου πρόσβαση της βιομηχανίας σε δυναμική τιμολόγηση (real-time ή granular time-of-use). Αν η τιμή που πληρώνει η επιχείρηση δεν αλλάζει αρκετά μέσα στην ημέρα, τότε το arbitrage πρακτικά δεν έχει νόημα.

Γι’ αυτούς τους λόγους, χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Γαλλία ή η Ολλανδία επιτρέπουν μεν το BtM storage, αλλά στην πράξη το χρησιμοποιούν κυρίως για άλλες εφαρμογές: μείωση αιχμών κατανάλωσης, αυτοκατανάλωση από ΑΠΕ ή παροχή υπηρεσιών ευελιξίας. Το arbitrage λειτουργεί μόνο ως δευτερεύον όφελος.

Στην Ελλάδα, μέχρι σήμερα η κατάσταση είναι ακόμη πιο περιοριστική. Παρότι υπάρχει θεσμικό πλαίσιο για αυτοκατανάλωση και αποθήκευση, δεν υπάρχει για μπαταρίες behind-the-meter (BtM) storage που να επιτρέπει καθαρό industrial arbitrage.  Αν αποφασιστεί τελικά να δημιουργηθεί αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να γίνει με τρόπο ώστε να λειτουργήσει αποδοτικά.

Ανδρέας Αθανασόπουλος: Για να μειώσουμε την κατανάλωση ενέργειας στα εργοστάσια χρειαζόμαστε μπαταρίες

 Για τη σημασία της αποθήκευσης ενέργειας στη βιομηχανία για να μπορέσει να μειώσει την κατανάλωση ενέργειας και το ενεργειακό της κόστος, μίλησε  Ανδρέας Αθανασόπουλος Πρόεδρος της Sunlight, μιλώντας στο Ελληνογαλλικό Οικονομικό Συνέδριο, πριν λίγες ημέρες, σημειώνοντας ότι για να πετύχει χρειάζεται η στήριξη τόσο της  Ελλάδας όσο και της Ευρώπης.

Ανέφερε, «ότι αν μόλις το 20% της βιομηχανικής ζήτησης ενέργειας καλυπτόταν από την αποθήκευση, θα προέκυπτε εξοικονόμηση περίπου 30 δισ. ευρώ ετησίως — χωρίς να υπολογίσουμε τα οφέλη για το περιβάλλον». «Το διακύβευμα είναι τεράστιο. Για να φτάσουμε εκεί, χρειάζεται τεχνολογία — και η Ευρώπη μπορεί να επενδύσει σε αυτήν. Αντί να θρηνούμε για τα κινεζικά battery cells, μπορούμε να επενδύσουμε στο software και να μειώσουμε πραγματικά το ενεργειακό κόστος. Οι τιμές δεν θα πέσουν. Πρέπει να πέσει η κατανάλωση», τόνισε.

Όπως είπε σήμερα το μεγαλύτερο πρόβλημα στην Ευρώπη αυτή τη στιγμή είναι ότι οι βιομηχανίες δεν είναι ανταγωνιστικές. Και μιλώντας για την Sunlight σημείωσε ότι είναι σήμερα πιο οικονομικό να παράγει μπαταρίες στις ΗΠΑ και να τις εξάγει στην Ευρώπη, παρά το αντίστροφο.

Και εξήγησε ότι οι τιμές στις ΗΠΑ και στην Κίνα είναι 2,5 φορές χαμηλότερες από ό,τι στην Ευρώπη. «Άρα αντί να προσπαθούμε να λύσουμε το πρόβλημα της τιμής, πρέπει να λύσουμε το πρόβλημα της κατανάλωσης. Για να μειώσουμε την κατανάλωση ενέργειας στα εργοστάσια και να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, χρειαζόμαστε μπαταρίες. Και τις χρειαζόμαστε μέσα στο εργοστάσιο», τόνισε.

Για να γίνει αυτό, σημείωσε, πρέπει να υπάρξει ρύθμιση της αποθήκευσης, για τη βιομηχανία, ώστε να δημιουργηθεί ένα σύστημα όπου αγοράζεις, πουλάς, αποθηκεύεις ενέργεια μέσα σε ένα ενιαίο πλαίσιο.

Δεν υπάρχει ρυθμιστικό πλαίσιο

Όμως για να προχωρήσει η αποθήκευση ενέργειας για τη βιομηχανία, σημείωσε, πρέπει να αναγνωρίσουμε το πρόβλημα: το 25% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη αφορά τη βιομηχανία και πρέπει να στηριχθεί η βιομηχανία.

«Το πρόβλημα όμως είναι ότι οι χώρες επιδοτούν τα νοικοκυριά για να βάλουν αποθήκευση στα σπίτια τους — κάτι που θα πάρει 100 χρόνια για να γίνει —αντί να επιδοτούν τη βιομηχανία σε μεγάλη κλίμακα. Και Δεύτερον, δεν υπάρχει ρυθμιστικό πλαίσιο», τόνισε.

Και πρόσθεσε: «Όσοι εγκαθιστούν μπαταρίες αποθήκευσης χρεώνονται διπλά:  όταν παράγουν ενέργεια και όταν την επανεισάγουν στο δίκτυο».

«Αυτά είναι πραγματικά προβλήματα. Και αν δεν αντιμετωπιστούν, μην περιμένετε από τη βιομηχανία να λύσει το ενεργειακό πρόβλημα. Θα αρχίσουμε να βλέπουμε εργοστάσια να κλείνουν ή να μεταφέρονται στις ΗΠΑ.»

Διαβάστε επίσης

Η Safra Sarasin ανοίγει γραφείο στην Αθήνα με επικεφαλής τη Λία Πιτταούλη – Νέο κεφάλαιο στο private banking

Boyden: Το brain gain ανώτερων στελεχών στην Ελλάδα, οι νέες απαιτήσεις και οι αλλαγές στην αγορά εργασίας

Μέσα στο νέο Conrad Athens – Από 1.500 ευρώ μία διανυκτέρευση σε σουίτα