Επανέρχομαι στο θέμα της μετριοπάθειας στην πολιτική ζωή, με αφορμή τους διαξιφισμούς μεταξύ της Λιάνας Κανέλλη και της Ζωής Κωνσταντοπούλου – συνέχεια της αναφοράς μου στην παραίτηση του Γιώργου Παπαβασιλείου.

Δεν προτίθεμαι να συμμετάσχω στην ανταλλαγή, αλλά δεν μπορώ παρά να στιγματίσω την μικροψυχία ως πολιτικό ήθος. Η ενασχόληση της στήλης χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο γεγονός απλά ως αφορμή. Το πρόβλημα, όπως υποστήριξε μόλις χθες, είναι πολύ γενικότερο.

Στην Ελλάδα, έχει πλέον παγιωθεί, σχεδόν στο σύνολο του πολιτικού κόσμου,  η νοοτροπία πως όποιος πολιτικός εκφράσει την παραμικρή θετική άποψη ή αναγνωρίσει άμεσα ή έμμεσα μια ορθή θέση του αντιπάλου, αυτομάτως… καταδικάζεται στο πυρ το εξώτερο!  Οι ιερείς της ιδεολογικής καθαρότητας ξεσπαθώνουν. Οι εσωκομματικές μηχανές κινητοποιούνται. Οι φύλακες της κομματικής ηθικής επιτίθενται. Τα πρωτοσέλιδα παίρνουν φωτιά. Και ο πολιτικός λόγος συρρικνώνεται σε  χωρίς ουσία ανακοινώσεις –που στο κάτω-κάτω δεν δείχνουν σεβασμό στη νοημοσύνη του πολίτη.

Ο διάλογος που έγινε (υπήρξε και συνέχεια σε νέα σύγκρουση της Κωνσταντοπούλου με την Όλγα Γεροβασίλη και πάλι με προσωπικές αναφορές) στην ουσία επιχειρεί την απονομιμοποίηση του αντιπάλου – κάτι που η Κα Κωνσταντοπούλου έχει ανάγει σε υψηλή τέχνη – χωρίς αυτό να της εγγυάται την επιτυχία. Αλλά η πολεμική με κραυγές ουσιαστικά καταργεί τον διάλογο και με αυτόν τον τρόπο άμεσα θίγει την δημοκρατία.

Ο πολιτικός που έχει την μεγαλοψυχία να αναγνωρίσει το δίκαιο του αντιπάλου του είναι αυτός που αποκτά ηθικό κύρος. Πολιτικός που είναι σκλάβος της μικρόνοιας έχει υποταγεί στην καταναγκαστική έννοια της «νίκης», ενώ αν στήριζε την  δημοκρατία θα όφειλε να είναι υπηρέτης της ανάγκης να «πείσει» τους αντιπάλους και τον πολίτη.

Όταν, όμως, ο πολιτικός διάλογος μετατρέπεται σε θορυβώδη οπαδική ποδοσφαιρική κερκίδα, όταν η λογική με την οποία διεξάγεται είναι τοξική και όταν το «άσπρο – μαύρο» γίνεται τρόπος ζωής, τότε η δυνατότητα όχι ομοφωνίας αλλά τουλάχιστον σύγκλισης στα μεγάλα θέματα, π.χ., της εξωτερικής πολιτικής  εξαφανίζεται.

Αν αυτό δεν είναι σε βάρος της δημοκρατίας και του Έθνους, τότε τι είναι;

Επιλέγει ο πολιτικός κόσμος να αγνοήσει το ξεκάθαρο γεγονός ότι η αυτοαναφορικότητα τείνει να αποξενώσει τον πολίτη: όταν ο ένας κατηγορεί τον άλλο ως αχρείο, χωρίς υπεκφυγές και υποσημειώσεις, ως πάγια, τυφλή τακτική, τότε θεμελιώνεται η αίσθηση στον πολίτη ότι παρακολουθεί ένα κακοστημένο θεατρικό έργο. Ένα reality show, χωρίς αρχή και τέλος, που ουδόλως τον ενδιαφέρει ή τον απασχολεί, ούτε καν ως επίσης χυδαίας μορφής διασκέδαση.

Η δημοκρατία δεν είναι μονομαχία. Είναι καλοπροαίρετος διάλογος. Ο πολιτικός σεβασμός δεν είναι αδυναμία. Είναι πολιτική αυτοπεποίθηση. Η συναίνεση δεν συνεπάγεται απώλεια πολιτικού κεφαλαίου. Είναι ένδειξη χρήσιμης και  αξιόπιστης ηγεσίας. Η μετριοπάθεια δεν είναι τακτική. Είναι στάση ανώτερης διάνοιας και ηθικής— για να θυμηθούμε τον Γκαίτε.

Διαβάστε επίσης

Ανδρουλάκης και Τσίπρας: η ηθική ως αυταπάτη της πολιτικής ζωής