Την επομένη των εκλογών του 2023, η στήλη αυτή είχε προειδοποιήσει ότι θα έκαναν μεγάλο λάθος όσοι πίστεψαν πως η πολιτική καριέρα του Αλέξη Τσίπρα είχε τελειώσει.

Το πίστευε κι ας διαφωνούσε κάθετα με τις πράξεις και πολιτικές του είτε ως πρωθυπουργού είτε ως αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η επανεμφάνισή του στις 26/5 ήταν θριαμβευτική — τουλάχιστον οπτικά. Όσοι σήμερα προεξοφλούν την αποτυχία του, επικαλούμενοι τις υποσχέσεις που έδωσε στο παρελθόν και δεν τήρησε, κινδυνεύουν να κάνουν το ίδιο λάθος. Ξεχνούν, άλλωστε, το σχεδόν 18% που πήρε στις εκλογές του 2023, σε μια περίοδο κατά την οποία οι μνήμες της ασυνέπειας ήταν πολύ πιο νωπές απ’ ό,τι σήμερα. Τώρα, η ιστορία έχει ήδη αρχίσει να ξαναγράφεται. Νομίζει κανείς ότι ήταν τυχαίο ολίσθημα η αναφορά στο κλείσιμο των τραπεζών;

Πολλοί θεωρούν ότι το έξοχο ντοκιμαντέρ «Στο Χιλιοστό» αποδομεί οριστικά τον Τσίπρα, επαναφέροντας τις μνήμες του εξοργιστικού 2015 και της ανείπωτης τραγωδίας που θα προκαλούσε η έξοδος από το ευρώ. Και πάλι, όμως, η εκτίμηση αυτή είναι λανθασμένη. Με το να μη συμμετάσχει — και μάλιστα πετώντας την μπάλα στην εξέδρα με την αναφορά του στις Πρέσπες και στη δολοφονία χαρακτήρα — ο Τσίπρας έβγαλε συνειδητά τον εαυτό του από το κάδρο της σύγκρισης. Στέρησε από το ντοκιμαντέρ τον ίδιο ως αντίπαλο και το άφησε να εκθέσει, σχεδόν αποκλειστικά, τους τότε συναγωνιστές του: τον Σταθάκη, να αντιμετωπίζει την κρίση του 2015 με το ύφος του βαριεστημένου αστού. Τον Λαφαζάνη, να παίρνει αποστάσεις που τότε δεν τηρούσε. Τον Παππά, να επιχειρεί να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα, ισχυριζόμενος ότι «ήξεραν τι έκαναν». Και ακόμη δεν έχουμε… απολαύσει πλήρως την Κωνσταντοπούλου.

Τηρώντας απαρέγκλιτα αποστάσεις από όλους τους πρώην συντρόφους του και από τα οφίκια που κατείχαν, ο Αλέξης Τσίπρας έκανε ταυτόχρονα rebranding και επανεκκίνηση. Μεταθέτει έτσι τουλάχιστον μέρος της ευθύνης της ασυνέπειας στους άλλους, αλλά κυρίως στις συνιστώσες. Ο Πολάκης είχε ρόλο άλλοθι από τότε, κι ας μην το συνειδητοποιούσε ο ίδιος. Θα πείτε ότι με την αναφορά στη συμπαράταξη της ριζοσπαστικής Αριστεράς, των Οικολόγων/Πράσινων και των Σοσιαλδημοκρατών, πάλι κάποια μορφή συνιστωσών θα υπάρξει. Υπάρχει, όμως, μια κρίσιμη διαφορά: στον ΣΥΡΙΖΑ οι συνιστώσες ήταν με τον Τσίπρα. Τώρα, αν και όσο υπάρχουν, θα είναι υπό τον Τσίπρα. Τυχαία νομίζετε πως είναι η εμμονή στην παραίτηση των υποψήφιων οπαδών από τα αξιώματά τους και στην είσοδό τους στο νέο κόμμα χωρίς τα κομματικά άμφια του παρελθόντος;

Λάθος θα ήταν και η εκτίμηση ότι ο Τσίπρας ατενίζει τις επερχόμενες εκλογές λοξοκοιτώντας ήδη την εξουσία. Το βλέμμα του είναι στραμμένο στο 2030/31, όταν η Ν.Δ., μάλλον χωρίς τον Κυριάκο Μητσοτάκη, πολύ δύσκολα θα μπορέσει να διεκδικήσει τέταρτη τετραετία. Ο Αλέξης Τσίπρας θεωρεί ότι, με δεύτερο εκλογικό γύρο τώρα, η Ν.Δ. θα παραμείνει στην εξουσία. Επομένως, ο άμεσος στόχος του είναι η κατάκτηση της θέσης της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η τακτική του είναι τόσο παλιά όσο και απλή — και γι’ αυτό αποτελεσματική: προσφέρει όραμα σε όλους όσοι έχουν μετατρέψει τον φόβο τους, έναν φόβο απολύτως δικαιολογημένο από τις εξελίξεις στην Ελλάδα και στον Κόσμο, σε αγανάκτηση.

Απευθύνεται, δηλαδή, σ’ ένα ακροατήριο που υπερβαίνει τη ριζοσπαστική Αριστερά, τους Οικολόγους/Πράσινους και τους Σοσιαλδημοκράτες. Γι’ αυτό και η λεηλασία που θα επιχειρήσει στο εκλογικό σώμα του ΠΑΣΟΚ θα είναι εκτεταμένη. Όσο για την Καρυστιανού, ούτε που την υπολογίζει. Όχι αδίκως, εκτιμά ότι οι ψήφοι που μπορεί να συγκεντρώσει στον πρώτο γύρο θα εξαϋλωθούν στον δεύτερο. Στη ζυγαριά ανάμεσα στην κυβερνησιμότητα και στον πόνο, η πρώτη σχεδόν πάντα βαραίνει περισσότερο.

Προσωπικά, αμφιβάλλω ότι ο Αλέξης Τσίπρας θα κατέλθει στις επόμενες εκλογές με συγκεκριμένο, παραδοσιακό πρόγραμμα. Η απήχησή του βρίσκεται στο υποσυνείδητο του φόβου. Η απάντησή του θα επικεντρωθεί στο όραμα και στην πύρωση του κάρβουνου της αγανάκτησης, αυτής που γεννούν ο κοινωνικός αποκλεισμός, η οικονομική ένδεια, το υποβαθμισμένο κοινωνικό κράτος, η αίσθηση ότι η Δικαιοσύνη δεν είναι ούτε αμερόληπτη ούτε αποτελεσματική. Στο όραμα θα επιμείνει. Το όποιο πρόγραμμα θα είναι δευτερεύον.

Το όνομα του κόμματος δηλώνει πολλά. Λέτε να μην γνώριζε τον συνειρμό με τον Ελληνικό Απελευθερωτικό Στρατό; Τον επιδίωξε. Λέτε να είναι τυχαία η συγκεκριμένη γραφή του «Α» του ονόματος; Θέλει να μαζέψει όλα τα ανερμάτιστα κομμάτια της αριστεροσύνης και να φύγει μπροστά. Λέτε να επιλέχθηκε η λέξη «συμπαράταξη» επειδή δεν έβρισκε άλλη; Προσπαθεί να υπερβεί, υποβαθμίζοντάς τες, τις πραγματικές ιδεολογικές διαφορές που χωρίζουν τα τρία επίσημα ακροατήρια τα οποία τυπικά επικαλείται.

Ο Ανδρουλάκης θα πρέπει να φοβάται πολύ. Η απώλεια της δεύτερης θέσης είναι πλέον βάσιμα ορατή. Ο Αντώνης Σαμαράς στερείται τώρα πολλά από τα ερείσματα που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την ίδρυση κόμματος. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα πρέπει να στείλει ανθοδέσμη στον Αλέξη Τσίπρα, όπως περιπαικτικά έγραψε ο Δρυμιώτης. Θα ήταν, όμως, τραγικό λάθος της κυβέρνησης και της Ν.Δ. να υποτιμήσουν είτε τον Τσίπρα είτε τον Ανδρουλάκη. Ο πρώτος δεν θα αφήσει την κυβέρνηση σε χλωρό κλαρί, καθώς διαθέτει την ευφράδεια, το ύφος και το θεσμικό βάρος του πρώην πρωθυπουργού για να το κάνει — και ας μην αναφερθούμε στον αμοραλισμό του. Ο δεύτερος θα έχει μόνο την απελπισία του παγιδευμένου– άρα δεν θα διστάσει μπροστά σε τίποτα, κι ας πρόκειται για αυτοπαγίδευση.

Το πολιτικό σκηνικό έχει ήδη αναδιαταχθεί. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ολοκληρώσει την ιστορική του διαδρομή. Τα μικρά κόμματα δύσκολα θα επιβιώσουν του δεύτερου γύρου. Το ΠΑΣΟΚ, χωρίς τον Θυμωμένο Νίκο, θα αποτελέσει τον τρίτο παίκτη στο τριπολικό πολιτικό σύστημα που σταδιακά αναδύεται.

Ο Τσίπρας επέστρεψε. Το ερώτημα, λοιπόν, είναι ποιον θα συμπαρασύρει, ποιον θα λεηλατήσει και ποιον θα αναγκάσει να αλλάξει στρατηγική. Γιατί η επιστροφή του δεν είναι απλώς προσωπική φιλοδοξία. Είναι μηχανισμός αναδιάταξης ολόκληρου του αντιπολιτευτικού χώρου. Κι όποιος την διαβάσει ως νοσταλγία, αντί ως πολιτική επιχείρηση ισχύος, θα βρεθεί πολύ γρήγορα εκτός παιχνιδιού.

Καλές εκλογές.

Διαβάστε επίσης

Η κόκκινη γραμμή Καραμανλή και η σιωπηλή εκκρεμότητα Σαμαρά