Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και οργανισμοί απασχολούν περίπου 56.624 ανθρώπους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μόνη της απασχολεί 32.871, με στοιχεία Απριλίου 2025—κατά την Τ.Ν.  Και όμως, διαβάζοντας κανείς τα επίσημα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής της 19ης Μαρτίου 2026, το ερώτημα δεν αποφεύγεται: τι ακριβώς παράγει όλος αυτός ο μηχανισμός;

Διότι, αν κρίνει κανείς από το κείμενο των συμπερασμάτων, η απάντηση είναι απογοητευτική. Τη στιγμή που ο κόσμος εισέρχεται στη σοβαρότερη περίοδο συστημικής αστάθειας μετά το 1945, με δύο πολέμους να μαίνονται στα σύνορα της Ευρώπης και με την ενέργεια να έχει ήδη μετατραπεί σε όπλο γεωπολιτικού εκβιασμού, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο βρήκε να πει ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή «απειλεί την ενεργειακή σταθερότητα της Ένωσης» και ότι χρειάζεται «συντονισμένη ευρωπαϊκή αντίδραση».

Με άλλα λόγια: πύραυλοι πέφτουν, drones πολλαπλασιάζονται, θαλάσσιοι διάδρομοι απειλούνται, η ανάφλεξη ενδέχεται εύκολα να γενικευθεί και η Ευρώπη απαντά με το διοικητικό λεξιλόγιο ενός ακαδημαϊκού, νωχελικού, σεμιναρίου πολιτικής διαχείρισης. Η Σύνοδος ζήτησε από την Επιτροπή να παρουσιάσει «χωρίς καθυστέρηση» μια εργαλειοθήκη προσωρινών μέτρων για τις τιμές των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων, να εισηγηθεί επείγουσες παρεμβάσεις στο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, να συνεργαστεί με τα κράτη-μέλη για προσωρινές εθνικές στηρίξεις, να επανεξετάσει το ETS έως τον Ιούλιο του 2026, να φέρει πακέτο για τα ηλεκτρικά δίκτυα μέσα στο 2026 και να επιστρέψει στο ζήτημα τον Ιούνιο του 2026. Κατά την λαϊκή θυμοσοφία «Φάτε μάτια ψάρια…», ιδιαίτερα όταν όλα αυτά έχουν συζητηθεί ξανά και ξανά, διεξοδικά μάλιστα.

Αυτό δεν είναι σχέδιο. Είναι «περήφανη» ομολογία καθυστέρησης.

Διότι αν η Επιτροπή λειτουργεί, όπως συχνά θεωρείται, ως η εκτελεστική καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τότε δεν έχει αποστολή απλώς να κανονίζει τις λεπτομέρειες της αγοράς και να εκδίδει ρυθμίσεις επί παντός επιστητού—από το κοκορέτσι μέχρι το σνίτσελ!   Έχει καθήκον να προετοιμάζει εγκαίρως το πραγματικό κέντρο λήψης αποφάσεων –το Συμβούλιο που έχει την πολιτική ισχύ–   για όσα έρχονται. Όταν, λοιπόν, ένας δεύτερος πόλεμος ξεσπά στη γειτονιά σου και διαρκεί ήδη δύο εβδομάδες χωρίς ορατή αποκλιμάκωση, η στοιχειώδης κρατική λογική λέει ότι πρέπει να έχεις έτοιμα, τουλάχιστον, τρία σενάρια αντίδρασης: το αισιόδοξο, το απαισιόδοξο και το ενδιάμεσο. Τα έχεις ετοιμάσει, τα παρουσιάζεις και ζητάς από το Συμβούλιο να πάρει αποφάσεις.  Δεν τρέχεις πίσω από τα γεγονότα, ζητώντας τώρα «εργαλειοθήκες» και «στοχευμένες προσωρινές παρεμβάσεις». Αυτή είναι η δουλειά των περίφημων sherpa?

Το ίδιο το λεξιλόγιο των συμπερασμάτων προδίδει την αλήθεια. Η Επιτροπή δεν ήταν έτοιμη. Και το Συμβούλιο, αντί να απαιτήσει από έναν τεράστιο διοικητικό μηχανισμό να λειτουργήσει με επίγνωση ιστορικής στιγμής, αρκέστηκε να καταγράψει απειλές και να εκφωνήσει ευχές. Έτσι, η μεν Επιτροπή εμφανίζεται ως μια γραφειοκρατία που έχει ως κύριο μέλημα τη δική της επιβίωση, το δε Συμβούλιο ως ένα πολιτικό όργανο που παρακολουθεί, περισσότερο απ’ όσο καθοδηγεί.

Η ευθύνη γι’ αυτήν την ευρωπαϊκή αδράνεια βαραίνει πρώτα την Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν και το σώμα των Επιτρόπων συνολικά. Βαραίνει, αμέσως μετά, και τους ίδιους τους ηγέτες, που ακόμη και μπροστά σε μια ιστορική καμπή συμπεριφέρονται σαν να αντιμετωπίζουν μία ακόμη συνηθισμένη διαχειριστική δυσκολία.

Η Ευρώπη, σήμερα, μοιάζει με ένα νέο Μόναχο: φοβάται τη σύγκρουση, φοβάται και το κόστος της αποφυγής της, και έτσι επιλέγει την ακινησία. Νίπτει τας χείρας της, παριστάνει τον θεσμικό παρατηρητή και εύχεται να την προσπεράσουν οι εξελίξεις.

Δεν θα την προσπεράσουν, όμως. Κι αν ούτε η φωτιά της Μέσης Ανατολής αρκεί για να ξυπνήσει την Ευρώπη, τότε το πρόβλημα δεν θα είναι πια η ορατή ανεπάρκεια της Ένωσης, αλλά η ιστορική εξάντλησή της. Θάψαμε την Κοινωνία των Εθνών, ετοιμάζουμε την επίσημη κηδεία του ΟΗΕ, θα ακολουθήσει η Ε.Ε.;

Διαβάστε επίσης

Υπαρξιακή σύγκρουση, ελληνική μικρόνοια, ο τρελός στη μέση