Δεν είναι η πρώτη φορά που η Βουλή μετατρέπεται σε τσίρκο. Δεν είναι η πρώτη φορά που ακούγονται βαριές κουβέντες, προσβολές, βρισιές.

Δεν είναι πρώτη φορά που το «επί της διαδικασίας» επικαλύπτει το «επί της ουσίας». Δεν είναι η πρώτη φορά που βουλευτές σηκώνονται και φεύγουν από τη διαδικασία. Κι όμως, όλα αυτά μαζί κι ακόμα περισσότερα καταγράφηκαν μέσα σε λίγες ώρες συνεδριάσεων των τελευταίων ημερών. Το έφτασαν στα άκρα.

Είναι από αυτές τις εβδομάδες που η εικόνα του Κοινοβουλίου προκαλεί μαζική αμηχανία και μοιραία διώχνει τους πολίτες. Η αδιαφορία για την πολιτική ζωή δεν έρχεται μόνη της. Όταν οι εκπρόσωποι ξεπέφτουν σε ύβρεις, σε προσωπικές προσβολές και σε θεσμικές καταστρατηγήσεις, παύουν να εξοργίζουν. Περνάνε σε άλλο επίπεδο. Κουράζουν και απονευρώνουν. Οι θεατές, οι πολίτες δηλαδή, γυρνούν την πλάτη μονολογώντας «όλοι ίδιοι είναι».

Όσα εκτυλίχθηκαν τις τελευταίες ημέρες αποτελούν ένα ακόμη κεφάλαιο στο πολυσέλιδο εγχειρίδιο απαξίωσης της πολιτικής ζωής. Υπουργοί που κατηγορούν συναδέλφους τους ότι εξυπηρετούν ξένα συμφέροντα, βουλευτές που αποκαλούν ο ένας τον άλλον «απατεώνα» και «κλόουν», ψηφοφορίες που στήνονται τη νύχτα με επιστολικές ψήφους, πρόεδροι που σιωπούν όταν καταστρατηγούνται οι κανόνες. Ούτε διάλογος, ούτε σεβασμός, ούτε καν τα προσχήματα.

Η συλλογική διολίσθηση δεν μπορεί να χρεωθεί σε έναν ή δύο. Πολλοί είναι υπόλογοι, για να μην πούμε «όλοι». Όταν ο ένας βρίζει και ο άλλος επιλέγει να απαντήσει με μεγαλύτερη ένταση αντί να ρίξει τους τόνους, γίνεται συνένοχος. Όταν τα διαδικαστικά τερτίπια επικαλύπτουν την ουσία της κοινοβουλευτικής διαδικασίας, όλοι συμμετέχουν στη γελοιοποίηση. Όταν η Βουλή θυμίζει χαμαιτυπείο, τότε η ευθύνη δεν είναι μεμονωμένη. Είναι διακομματική, διαχρονική, ολόπλευρη.

Και τι απομένει από όλα αυτά; Ένας λαός που δεν ακούει πια τι λέγεται στο Κοινοβούλιο επειδή δεν πιστεύει ότι έχει νόημα. Αυτό είναι το πραγματικό κόστος της έντασης. Όχι οι σκόρπιες λέξεις ούτε τα πρακτικά που γράφονται και ξεχνιούνται. Το κόστος είναι η εμπιστοσύνη που φθείρεται. Το κόστος είναι η αποδοχή της παραίτησης ως στάσης ζωής. Το κόστος είναι η διαγραφή κάθε ελπίδας ότι η πολιτική μπορεί να εμπνεύσει, να συνθέσει, να εξηγήσει.

Δεν είναι μόνο θέμα ύφους. Είναι βαθύτατα πολιτικό το ζήτημα όταν ένας πολίτης πιστεύει ότι όλοι «είναι ίδιοι», ότι κανείς δεν αξίζει, ότι η Βουλή είναι ριάλιτι χωρίς νικητή στο τέλος της σεζόν. Είναι υποκριτικό να ζητούν οι ίδιοι οι βουλευτές την προσοχή και τον σεβασμό των πολιτών, όταν πρώτοι οι ίδιοι διαλύουν κάθε έννοια αξιοπρέπειας και κοινοβουλευτικής σοβαρότητας.

Η απαξίωση της πολιτικής δεν είναι ένα αφηρημένο φαινόμενο που προκύπτει τυχαία. Είναι παράγωγο όσων μιλούν χωρίς να σκέφτονται, όσων καταγγέλλουν χωρίς επιχειρήματα, όσων υψώνουν τη φωνή χωρίς να ντρέπονται. Γιατί φέρονται έτσι; Επειδή μπορούν. Γιατί συνεχίζουν; Επειδή οι ψηφοφόροι που κουράζονται, δεν ψηφίζουν. Το τσίρκο έχει τους χειροκροτητές, δηλαδή τους ψηφοφόρους, που του αξίζει.

Διαβάστε επίσης

Ο Δένδιας και η τουρκική απειλή