Maria Sferruzza (ΔΕΣΦΑ) : Γιατί θα πάει καλά η δημοπρασία του Ιουλίου στον Κάθετο Διάδρομο

Την εκτίμηση ότι θα είναι επιτυχημένη η δημοπρασία του ΔΕΣΦΑ, στον Κάθετο Διάδρομο που προγραμματίζεται για τον Ιούλιο για τα νέα  προϊόντα (μηνιαία, τριμηνιαία και ετήσια), έκανε η CEO του ΔΕΣΦΑ, Maria Sferruzza, χθες στο περιθώριο των εγκαινίων του μετρητικού σταθμού στη Δυτική Μακεδονία. Όπως είπε τα νέα προϊόντα έχουν τις προϋποθέσεις να είναι πιο ανταγωνιστικά και αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή μετά τις απαραίτητες εγκρίσεις των Ρυθμιστικών Αρχών ώστε οι δημοπρασίες να γίνουν τον Ιούλιο.

Ειδικότερα, σημείωσε ότι αναμένονται οι εγκρίσεις των ρυθμιστικών αρχών της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, ενώ από ελληνικής πλευράς έχουν ήδη λάβει το «πράσινο φως» από τη ΡΑΑΕΥ.  Καθοριστική όπως είπε ήταν η συνάντηση των Διαχειριστών στην Αθήνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που οριστικοποίησε τα νέα πιο μακροχρόνια προϊόντα (μέχρι φέτος υπήρχε μόνο το μηνιαίο) που θα διατεθούν στη διεθνή αγορα στις ετήσια  δημοπρασίες δυναμικότητας στις αρχές Ιουλίου. Το προϊόν αυτό θα είναι πλήρως εναρμονισμένο με το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο και θα επιτρέπει τη διάθεση της δυναμικότητας του Κάθετου Διαδρόμου με πρόσβαση σε διαφορετικές διάρκειες — από μηνιαία και τριμηνιαία έως ετήσια συμβόλαια.

 Η κα Sferruzza εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξη για την έγκριση των νέων προϊόντων από τις ρυθμιστικές αρχές Ρουμανίας και Βουλγαρίας για την ολοκλήρωση της διαδικασίας, σημειώνοντας ότι όλοι οι διαχειριστές κατέβαλαν σημαντική προσπάθεια για την εξεύρεση κοινής λύσης και για τη δημιουργία ενός ανταγωνιστικού προϊόντος, με τις τελικές τιμές να βελτιώνονται όσο αυξάνεται η δεσμευμένη δυναμικότητα στον διάδρομο.

Νέα φάση ανάπτυξης για τον Κάθετο Διάδρομο

Παράλληλα, ο Κάθετος Διάδρομος εισέρχεται πλέον σε νέα φάση ανάπτυξης, καθώς στο σχεδιασμό εντάσσονται και η Σερβία με τη Βόρεια Μακεδονία. Όπως εξήγησε η CEO του ΔΕΣΦΑ, μετά τη συνάντηση των υπουργών Ενέργειας Ελλάδας, Βουλγαρίας, Σερβίας και Βόρειας Μακεδονίας στην Αθήνα, συμφωνήθηκε η επέκταση του διαδρόμου προς τις δύο χώρες, με τους διαχειριστές να αναλαμβάνουν το τεχνικό έργο ωρίμανσης των απαραίτητων υποδομών και εμπορικών προϊόντων. Στόχος είναι έως τον Σεπτέμβριο να έχει ολοκληρωθεί η πρώτη φάση τεχνικής αξιολόγησης και να ακολουθήσει νέα συνάντηση στη Σερβία.

Η στρατηγική αυτή αναμένεται να αυξήσει σημαντικά την ευελιξία και την ασφάλεια εφοδιασμού της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, στο πλαίσιο και της ευρωπαϊκής προσπάθειας για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το 2027. Όπως τόνισε η κα Sferruzza, η Ευρώπη χρειάζεται πολλαπλές διαδρομές μεταφοράς φυσικού αερίου ώστε να διασφαλίσει την ενεργειακή της ασφάλεια και ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί βασικό μέρος αυτής της στρατηγικής.

Σε επίπεδο δυναμικότητας, ο ΔΕΣΦΑ ήδη διαθέτει σήμερα δυνατότητα μεταφοράς περίπου 5 BCM προς τον βορρά, ενώ έως το τέλος του 2026 η δυναμικότητα αναμένεται να αυξηθεί στα 8 BCM, με την πλήρη εμπορική λειτουργία των υποδομών Κομοτηνής και Αμπελιάς. Το 2027, με την προσθήκη της διασύνδεσης Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας, η δυναμικότητα εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 9 BCM. Ωστόσο, σύμφωνα με τον σχεδιασμό και τις τεχνικές προσαρμογές που εξετάζονται, η δυναμικότητα της συγκεκριμένης διασύνδεσης θα μπορούσε να αυξηθεί από 1 BCM σε έως και 2,8 BCM, γεγονός που θα μπορούσε να ανεβάσει τη συνολική μεταφορική ικανότητα του Κάθετου Διαδρόμου κοντά στα 12 BCM ή και στα 12,8 BCM υπό προϋποθέσεις, αν δηλαδή γίνουν έργα ενίσχυσης της δυναμικότητας από τη Βόρειο Μακεδονία.

Η τελική επίτευξη αυτής της δυναμικότητας θα εξαρτηθεί από την πρόοδο των έργων στη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία, από την ωρίμανση των διασυνδέσεων μεταξύ των χωρών, αλλά και από τις τεχνικές προσαρμογές που απαιτούνται για τη διαχείριση των ροών και των πιέσεων στα διαφορετικά εθνικά συστήματα μεταφοράς. Η κ. Sferruzza ότι υπάρχει ήδη σημαντικό ενδιαφέρον από αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, καθώς η ανάγκη για εναλλακτικές οδεύσεις φυσικού αερίου ενισχύεται όσο πλησιάζει ο στόχος της Ευρώπης για σταδιακή κατάργηση του ρωσικού αερίου έως το 2027.

Ο νέος αγωγός φυσικού αερίου στη Δυτική Μακεδονία

Όσον αφορά το έργο του αγωγού φυσικού αερίου στη Δυτική Μακεδονία που εγκαινιάστηκε χθες, η Maria Sferruzza, CEO του ΔΕΣΦΑ, το χαρακτήρισε ως μια στρατηγική επένδυση με μακροπρόθεσμο αποτύπωμα για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας και της περιοχής. Όπως ανέφερε, πρόκειται για ένα έργο μήκους άνω των 150 χιλιομέτρων και συνολικής επένδυσης που ξεπερνά τα 180 εκατ. ευρώ, το οποίο διασφαλίζει τη συνέχεια της τηλεθέρμανσης σε Κοζάνη, Πτολεμαΐδα και Αμύνταιο, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ενίσχυση ενεργειακών υποδομών, όπως τη νετατροπή της μονάδας Πτολεμαΐδα 5 σε μονάδα από φυσικό αέριο.

Η ίδια υπογράμμισε ότι ο αγωγός σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε με τα υψηλότερα πρότυπα ασφάλειας και περιβαλλοντικής προστασίας, με περιορισμένο ορατό αποτύπωμα στο τοπίο, καθώς μεγάλο μέρος των υποδομών βρίσκεται υπόγεια. «Είναι ένα έργο που ήρθε για να μείνει», σημείωσε, τονίζοντας ότι θα στηρίξει την ανταγωνιστικότητα της περιοχής και θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας τις επόμενες δεκαετίες.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο γεγονός ότι πρόκειται για τον πρώτο αγωγό στην Ελλάδα που είναι 100% hydrogen ready, δηλαδή έτοιμος να μεταφέρει υδρογόνο, κάτι που τον καθιστά ένα από τα ελάχιστα αντίστοιχα έργα στην Ευρώπη σήμερα. Σύμφωνα με την κα Sferruzza, η δυνατότητα αυτή συνδέει τη Δυτική Μακεδονία με το μέλλον της πράσινης ενέργειας και ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας στον νέο ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.

Η CEO του ΔΕΣΦΑ επεσήμανε ακόμη ότι η υλοποίηση του έργου κατέστη δυνατή μέσα από ευρεία συνεργασία ευρωπαϊκών και ελληνικών θεσμών, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και άλλα εθνικά και περιφερειακά αναπτυξιακά εργαλεία. Ευχαρίστησε τους συνεργάτες, τις κατασκευαστικές εταιρείες, αλλά και τους μηχανικούς, τεχνικούς και εργαζόμενους του ΔΕΣΦΑ που συμμετείχαν στην κατασκευή και που θα αναλάβουν τη λειτουργία και συντήρηση της υποδομής τα επόμενα χρόνια.

Στην τοποθέτησή της, η κα Sferruzza συνέδεσε το έργο με τη συνολική ενεργειακή στρατηγική της χώρας, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη επανασχεδιάζει το ενεργειακό της μοντέλο με έμφαση στη διαφοροποίηση πηγών ενέργειας, την ενίσχυση των διασυνδέσεων και την ενσωμάτωση των ΑΠΕ. Όπως είπε, η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στη νέα αυτή αρχιτεκτονική ενεργειακής ασφάλειας, διεκδικώντας ρόλο κόμβου σταθερότητας και ενεργειακής συνδεσιμότητας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.

Η Δυτική Μακεδονία, πρόσθεσε, αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο νέο αυτό περιβάλλον. Η επέκταση του εθνικού συστήματος φυσικού αερίου, ύψους 186 εκατ. ευρώ και συνολικού μήκους 157 χιλιομέτρων, φέρνει για πρώτη φορά φυσικό αέριο σε περιοχές που επί δεκαετίες ήταν αποκλεισμένες από το δίκτυο, όπως η Κοζάνη, η Φλώρινα και το Αμύνταιο. Το έργο αναμένεται να μειώσει το ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και αγροτικές δραστηριότητες, να στηρίξει τη βιομηχανική ανάπτυξη και να δημιουργήσει σταθερές βάσεις για νέες επενδύσεις.

Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η μετάβαση της περιοχής σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο δημιουργεί ανησυχίες στις τοπικές κοινωνίες, υπογραμμίζοντας όμως ότι ο στόχος είναι μια δίκαιη, ρεαλιστική και αναπτυξιακή μετάβαση. Όπως ανέφερε, το έργο δεν εξυπηρετεί μόνο τις σημερινές ανάγκες, αλλά προετοιμάζει και το μέλλον, καθώς συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη των ανανεώσιμων αερίων και του πράσινου υδρογόνου.

Η κα Sferruzza αναφέρθηκε επίσης στη μελλοντική μετατροπή της μονάδας Πτολεμαΐδα 5 σε μονάδα φυσικού αερίου ισχύος 350 MW έως το 2027, καθώς και στον σχεδιασμό για δημιουργία της πρώτης μονάδας παραγωγής πράσινου υδρογόνου στα Βαλκάνια στη Δυτική Μακεδονία. Όπως τόνισε, οι νέες αυτές ενεργειακές υποδομές δημιουργούν σημαντικές ευκαιρίες ανάπτυξης για την περιοχή και ενισχύουν τη θέση της Ελλάδας στη νέα ενεργειακή εποχή της Ευρώπης.