Αρρενωπότητα, θάρρος, μαχητικότητας – Οι πολλές συμβολισμοί του αρχαίου  πετεινού 

Χρώματα ολοζώντανα, ποιότητα και χάρη έχει αυτός ο πετεινός, που φτάνει σε μας σήμερα από τον 6ο π. Χ. αιώνα φέρνοντας μαζί του τη μικρή ιστορία του, που το συνέδεσε με ένα νεαρό αγόρι αλλά και τη μοναδικότητά του. Ένα ξεχωριστό «πλαστικό αγγείο»  είναι αυτό το αντικείμενο με το ιδιόμορφο σχήμα και την περίτεχνη κατασκευή, είδος πολυτελείας εκείνη την εποχή, καθώς συνδυάζει την ειδωλοπλαστική –το πλάσιμο των μορφών δηλαδή-  με  την αγγειοπλαστική,  και γι΄αυτό ήταν περιζήτητο σε όλο τον αρχαίο κόσμο. Βρέθηκε σ΄έναν τάφο, γεμάτο με θαυμαστά κτερίσματα στο  νεκροταφείο της Σίνδου και για το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης αποτελεί το έκθεμα του μήνα για τον Ιούνιο δίνοντας αφορμή για την ανάδειξη των  συμβολισμών του.

Το αγόρι που έφυγε πρόωρα από τη ζωή περί το 545-535 π.Χ. συνόδευε στην ταφή του αυτός ο πετεινός. Παρά τις μικρές του διαστάσεις, ο κιβωτιόσχημος τάφος, που ήταν κατασκευασμένος με ιδιαίτερη φροντίδα από έξι πώρινες μονολιθικές πλάκες  φιλοξενούσε ένα εντυπωσιακό και μοναδικό σύνολο αντικειμένων, που είχαν φροντίσει οι οικείοι του παιδιού να το συνοδεύσουν στη μεταθανάτια ζωή. Μεγάλος αριθμός αγγείων από χαλκό, φαγεντιανή και πηλό, ειδώλια και πλαστικά αγγεία, χρυσά κοσμήματα και διακοσμητικά ελάσματα, όπλα, ομοιώματα άμαξας και επίπλων, συγκροτούν το εντυπωσιακό σύνολο των κτερισμάτων, το οποίο  οι επισκέπτες του μουσείου μπορούν να δουν σήμερα στην αίθουσα «Ο Χρυσός των Μακεδόνων». 

Με ύψος 15,5 εκατοστά και μήκος 18,5 αυτό το πλαστικό αγγείο με τη μορφή πετεινού  είναι το μοναδικό που έχει εντοπιστεί στο νεκροταφείο της Σίνδου. Η  ποιότητα του πηλού εξάλλου, και η χρήση των χρωμάτων το εντάσσουν σε εργαστήριο της Ιωνίας, όπως και τα  περισσότερα ειδώλια της Σίνδου της ίδιας εποχής.

Θυσίες και κοκορομαχίες 

Το πτηνό παριστάνεται καθιστό, με τα πόδια μαζεμένα κάτω από το σώμα του ενώ η ομορφιά του αγγείου έγκειται σε μεγάλο βαθμό στα αναλλοίωτα στο χρόνο χρώματά του. Το κατακόκκινο λειρί και το λοφίο, τις μαυρο-κόκκινες παράλληλες λωρίδες, που ορίζουν την ουρά και ένα μέρος των πτερύγων αλλά και το κόκκινο στόμα του αγγείου, που είναι τοποθετημένο στη ράχη του πετεινού.

Αυτό το στόμιο μάλιστα, είχε σχέση με την χρηστικότητα του πλαστικού αγγείου, αφού όσα διέθεταν στενό στόμιο περιείχαν αρωματικά έλαια (τα γνωστά αρωματοδοχεία ) ενώ όσα είχαν ευρύ λειτουργούσαν ως συμποσιακά σκεύη για την κατανάλωση ή τη μετάγγιση οίνου ή νερού. Πλαστικά αγγεία με τη μορφή ανθρώπων, ζώων, πτηνών, Σειρήνων και άλλων δαιμονικών μορφών συναντούμε στη Μακεδονία από τον 6ο αιώνα π.Χ. και εξής. Τα περισσότερα ήταν εισηγμένα από το ανατολικό Αιγαίο, την Ιωνία αλλά και την Κόρινθο μαζί με το πολύτιμο περιεχόμενό τους ενώ υπάρχουν πάντως και λίγα παραδείγματα τοπικής παραγωγής.

Πετεινοί θυσιάζονταν στην αρχαιότητα σε νεκρικές τελετές για να εξευμενιστούν οι χθόνιες θεότητες και για τον ίδιο λόγο τοποθετούνταν τα ειδώλιά τους μέσα στους τάφους. Ο πετεινός όμως, προσφερόταν και ως δώρο ανάμεσα σε εραστές  ενώ επίσης σχετιζόταν με τη μετάβαση των εφήβων στην ενηλικίωση.  Σύμβολο αρρενωπότητας, θάρρους και μαχητικότητας, υπογράμμιζε στη συγκεκριμένη περίπτωση τη νεαρή ηλικία του αγοριού που έφυγε από τη ζωή.  Ενώ παράλληλα όμως, συνδεόταν με τις κοκορομαχίες, καθώς η επικράτηση σε μια «μάχη» το αναδείκνυε σε διαχρονικό σύμβολο της αιωνιότητας.

Διαβάστε επίσης 

Λίνα Μενδώνη: Τα μινωικά ανάκτορα κτήμα της παγκόσμιας κοινότητας

Στα άκρα – Η αρχαία μόδα στα παπούτσια πριν 2000 χρόνια σε ένα φρούριο

Θεόδωρος Στάμος: Η τέχνη είναι ο εορτασμός του αγνώστου