Χρονιά αυξημένων απαιτήσεων και μεγάλων προκλήσεων αποτελεί το 2026 για την κυβέρνηση διότι συμπυκνώνει την ανάγκη για απτά αποτελέσματα και θεσμικές τομές.

Από το Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν καλά πως τα αποτελέσματα του 2026 θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τα ποσοστά της κάλπης του 2027 και για αυτό ο πρωθυπουργός έχει θέσει επι ποδός το υπουργικό συμβούλιο ώστε να μην χαθεί ούτε μια ημέρα από την υλοποίηση του κυβερνητικού προγράμματος διαμυνύοντας τους πως το 2026 αποτελεί το «έτος των μεγάλων μεταρρυθμίσεων».

Το 2026 είναι το τελευταίο έτος του πλήρους κυβερνητικού προγράμματος και για αυτό έχει ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα, υψηλές προσδοκίες αλλά και μεγάλη κυβερνητική φθορά.

Οι πρώτες προκλήσεις

Τα δύσκολα για την κυβέρνηση ξεκινούν από τις πρώτες κι όλας ημέρες του Ιανουαρίου. Αγροτικό και ΟΠΕΚΕΠΕ αποτελούν τις δύο μεγάλες προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει άμεσα το Μέγαρο Μαξίμου.

Χθες, στην πανελλαδική σύσκεψη, οι αγρότες αποφάσισαν να κλιμακώσουν τις κινητοποιήσεις τους με νέους αποκλεισμούς δρόμων. Οι εκπρόσωποι πάνω από 60 αγροτικών μπλόκων αποφάσισαν ομόφωνα 48ωρους αποκλεισμούς σε κεντρικούς οδικούς άξονες, όπως ο Μπράλος και τα Τέμπη, με στόχο να «κόψουν την Ελλάδα στα δύο» και να στείλουν μήνυμα στην κυβέρνηση για ικανοποίηση των αιτημάτων τους.

Επίσης, με το άνοιγμα της Βουλής θα ξεκινήσουν και οι συνεδριάσεις της εξεταστικής επιτροπής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ που αποτελούν μόνιμο πονοκέφαλο για την κυβέρνηση. Παράλληλα, όμως αναμένεται να καταφθάσει στην Βουλή και νέα δικογραφία από την ευρωπαική εισαγγελία για το ζήτημα αυτό όπου σύμφωνα με πληροφορίες θα περιέχονται πολιτικά πρόσωπα της ΝΔ.

Τον επόμενο μήνα, τον Φεβρουάριο, η κυβέρνηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με ένα μείζον πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα που έχει πλέον καθιερωθεί ως σταθερό σημείο πολιτικής πίεσης, τα Τέμπη.

Στην επέτειο του τραγικού δυστυχήματος αναμένονται συλλαλητήρια και εκδηλώσεις μνήμης, όπως συνέβη πέρυσι με χιλιάδες κόσμου στους δρόμους.

Τα τρία μεγάλα μέτωπα

Παράλληλα, το Μέγαρο Μαξίμου αναγνωρίζει ότι οι μεγαλύτερες πολιτικές «μάχες» που έχει να δώσει το 2026 αφορούν την καθημερινότητα του πολίτη. Ακρίβεια, στεγαστικό και βαθύ κράτος παραμένουν για το Μέγαρο Μαξίμου οι βασικές προκλήσεις.

Η «μάχη της ακρίβειας» βρίσκεται σε απόλυτη προτεραιότητα εφόσον όλες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως αποτελεί το βασικότερο πρόβλημα των πολιτών. Από το κυβερνητικό επιτελείο είναι πεποισμένοι πως αν κερδίσουν στο «στοίχημα» της ακρίβειας τότε θα βρεθούν ένα βήμα πιο κοντά στο στόχο της αυτοδυναμίας. Η κυβέρνηση έχει ενσωματώσει στο κρατικό προϋπολογισμό του 2026 ένα πακέτο μέτρων για την αντιμετώπιση της ακρίβειας και της κρίσης κόστους ζωής, ύψους περίπου 3,2 δισ. € ετησίως, που στοχεύουν κυρίως στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών και στη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης από το 2026 και μετά.

Οι βασικές προβλέψεις περιλαμβάνουν διαρκείς μειώσεις φόρων, μείωση φορολογικών συντελεστών για εισοδήματα μεσαίων στρωμάτων, οικογενειών και νέων, καθώς και αυξήσεις μισθών και συντάξεων σε ρυθμό που να ανταποκρίνεται στον πληθωρισμό, με στόχο να ενισχυθεί η αγοραστική δύναμη των πολιτών.

Η δεύτερη μεγάλη «μάχη» που έχει μπροστά της η κυβέρνηση είναι η στεγαστική κρίση. Η κυβέρνηση σχεδιάζει για το 2026 ένα πακέτο μέτρων για τη στεγαστική κρίση που στοχεύει σε αύξηση της προσφοράς κατοικιών και ανακούφιση νοικοκυριών. Περιλαμβάνει φορολογικές ελαφρύνσεις για ιδιοκτήτες που νοικιάζουν κλειστά ή μακροχρόνια σπίτια, πλήρη απαλλαγή φόρων για τρία χρόνια σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και μειώσεις στον ΕΝΦΙΑ σε μικρές κοινότητες, προωθώντας την είσοδο εκατοντάδων χιλιάδων ακινήτων στην αγορά ενοικίασης.

Παράλληλα ανακοινώνονται προγράμματα ανακαίνισης παλιών κατοικιών με υψηλές επιδοτήσεις και χρήσης δημόσιας γης για κοινωνική στέγη, με στόχο να ελαφρυνθεί η πίεση στα ενοίκια και να αυξηθεί η προσιτή στέγη εντός του έτους.

Σε διαρκή πόλεμο βρίσκεται η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση των διαχρονικών παθογενειών μέσα από θεσμικές και διοικητικές μεταρρυθμίσεις που στοχεύουν στην ενίσχυση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της αποτελεσματικότητας του δημοσίου. Βασικός άξονας παραμένει η υλοποίηση δράσεων ψηφιοποίησης και εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης για μείωση της γραφειοκρατίας, η αύξηση του ψηφιακού ελέγχου και η βελτίωση της πρόσβασης στις υπηρεσίες.

Στόχος των μέτρων αυτών είναι να διασφαλιστεί η αποτελεσματική λειτουργία του κράτους, η εμπέδωση του κράτους δικαίου και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς.

Μεταρρυθμίσεις στην πράξη

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ορίσει το 2026 ως έτος ολοκλήρωσης του κυβερνητικού προγράμματος δηλαδή φέτος είναι το dead line των μεγάλων μεταρρυθμίσεων. Από το Μέγαρο Μαξίμου θέλουν να έχουν μετρήσιμα αποτελέσματα ώστε το 2027 να επικαιροποιήσουν το σύνθημα «το είπαμε και το κάναμε». Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας και η συνολική προσπάθεια ενίσχυσης της νομιμότητας στον δημόσιο χώρο που αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Όπως σημειώνεται από κυβερνητικά στελέχη, αλλαγές έχουν ήδη συντελεστεί στις γειτονιές, στα γήπεδα και στα πανεπιστήμια, με στόχο τη σταδιακή εμπέδωση ενός πιο ασφαλούς και προβλέψιμου πλαισίου. Επίσης, μπαίνει σε λειτουργία η επέκταση των καμερών στους δρόμους και η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης για την οδική ασφάλεια, εντάσσονται σε αυτή τη στρατηγική, η οποία θα δοκιμαστεί εκ νέου μέσα στο 2026.

Το 2026 αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και λόγω της ολοκλήρωσης σημαντικών έργων. Στον κυβερνητικό σχεδιασμό περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η πλήρης λειτουργία του Μετρό Θεσσαλονίκης με την επέκταση προς Καλαμαριά, η παράδοση του αυτοκινητόδρομου Ε65, η επιτάχυνση των παρεμβάσεων αποκατάστασης στη Θεσσαλία και οι επενδύσεις στο αρδευτικό δίκτυο.

Στις αστικές μεταφορές, η ενίσχυση του στόλου με πράσινα λεωφορεία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη φιλοδοξεί να βελτιώσει την καθημερινότητα, ενώ στα νοσοκομεία τίθεται ως στόχος η αυστηρή τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων για τις παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού. Ιδιαίτερη πρόκληση συνιστά το γεγονός ότι το 2026 είναι το έτος ολοκλήρωσης του Ταμείου Ανάκαμψης. Τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα απαιτούν απόλυτο συντονισμό και διοικητική αποτελεσματικότητα, καθώς πρόκειται για έργα και μεταρρυθμίσεις που αγγίζουν κρίσιμους τομείς, όπως η υγεία, η ψηφιοποίηση του κράτους και η πολιτική προστασία μέσω του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ».

Θεσμικές αλλαγές

Στο θεσμικό επίπεδο, το 2026 αναμένεται να είναι χρονιά έντονων ζυμώσεων, με επίκεντρο τη συνταγματική αναθεώρηση και κρίσιμες αλλαγές στη λειτουργία του κράτους. Η κυβέρνηση επιδιώκει να οικοδομήσει ευρύτερες συναινέσεις, ιδίως με το ΠΑΣΟΚ, σε θέματα όπως η ανώτατη εκπαίδευση, η αξιολόγηση στο Δημόσιο και η θεσμική σταθερότητα. Ένα από τα πιο σημαντικά ανοικτά μέτωπα για το 2026 είναι η προώθηση θεσμικών αλλαγών, με επίκεντρο τη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση.

Η κυβέρνηση επιδιώκει να κινηθεί με πνεύμα συναίνεσης με το ΠΑΣΟΚ και άλλες πολιτικές δυνάμεις προκειμένου να προωθήσει αλλαγές όπως η αναθεώρηση του άρθρου 16 για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, η κατοχύρωση της αξιολόγησης στο δημόσιο και η ρύθμιση του τρόπου εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Αυτή η πρωτοβουλία, εκτός από θεσμική αξία, έχει και πολιτική σημασία καθώς η ικανότητα της κυβέρνησης να συνενώσει ευρύτερες κοινωνικοπολιτικές δυνάμεις γύρω από κοινές αναθεωρητικές κατευθύνσεις αναδεικνύει το πλέγμα εμπιστοσύνης και υπευθυνότητας που επιδιώκεται για το 2026.

Η πρόθεση για ευρύτερες συναινέσεις, ειδικά σε κρίσιμα θεσμικά θέματα, ενισχύει το πολιτικό στίγμα της κυβέρνησης ως παράγοντα σταθερότητας σε μια στιγμή που το πολιτικό περιβάλλον παραμένει ρευστό και απαιτητικό

Η επιτυχία αυτής της προσπάθειας θα λειτουργήσει ως ένδειξη πολιτικής ωριμότητας και θα ενισχύσει το αφήγημα της υπεύθυνης διακυβέρνησης σε μια περίοδο που η κοινωνία αναζητά σταθερά σημεία αναφοράς.