Η αντιπολίτευση έχει εγκλωβιστεί σ’ ένα πολιτικό τέχνασμα: κάθε κυβερνητική πρωτοβουλία τεκμηριώνει ενοχή και κάθε υποχώρηση την επιβεβαιώνει.

Είναι ένα εξαιρετικά βολικό σχήμα, όπως γράψαμε και στο προηγούμενο άρθρο μας, («Αποστολάκη και άρθρο 23: πολλή καταγγελία, λίγη αριθμητική», 31/10/26). Η αντιπολίτευση εμφανίζεται να κερδίζει πάντοτε. Η πραγματικότητα μένει μονίμως έξω από το πολιτικό κάδρο.

Ειδικά για το άρθρο 23, ο Νίκος Ανδρουλάκης και η Μιλένα Αποστολάκη νόμιζαν πως βρήκαν το λαχείο της χρονιάς. Η παράκαμψη ενός σταδίου δικαστικού ελέγχου, όμως, δεν ισοδυναμούσε με λευκή επιταγή στον servicer: θα είχε προηγηθεί η συναίνεση του οφειλέτη στη ρύθμιση και θα παρέμενε η δυνατότητα δικαστικής αμφισβήτησης της εκτέλεσης. Άλλο η συζήτηση για την επάρκεια των εγγυήσεων και άλλο η καταγγελία ότι ο πολίτης παραδίδεται άοπλος στον πιστωτή. Η πρώτη απαιτεί επιχειρήματα. Η δεύτερη παράγει φόβο και επιδιώκει την προσέλκυση πολιτικής πελατείας με παραπλανητικά επιχειρήματα.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης απάντησε με δύο ιδιαίτερα σημαντικές παρεμβάσεις, που ανταποκρίνονται στη σκληρή πραγματικότητα την οποία αντιμετωπίζουν πολλοί πολίτες στις συναλλαγές τους με servicers και συνεργαζόμενα δικηγορικά γραφεία. Φέρνει σταθερό επιτόκιο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης στον εξωδικαστικό για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες και δεκαπλασιάζει το προτεινόμενο ανώτατο πρόστιμο της Τράπεζας της Ελλάδος, από 500.000 σε 5 εκατ. ευρώ. Ενισχύει έτσι την εποπτεία, στην κατεύθυνση των ευρωπαϊκών προτύπων προστασίας των δανειοληπτών και αποτελεσματικών κυρώσεων. Αν αυτά συνιστούν εξυπηρέτηση των servicers, τότε οι λέξεις έχουν χάσει το νόημά τους.

Η κοινοβουλευτική διόρθωση είναι λειτουργία της δημοκρατίας. Στην πολιτική της μόνιμης καταγγελίας που έχει υιοθετήσει η ελληνική αντιπολίτευση μετατρέπεται αυτομάτως σε ομολογία ενοχής. Αν η κυβέρνηση επιμείνει, είναι υποχείριο συμφερόντων. Αν διορθώσει, πιάστηκε επ’ αυτοφώρω. Αν προσθέσει προστασία, επιχειρεί να ξεπλύνει τις προθέσεις της. Η απόφαση έχει εκδοθεί πριν αρχίσει η συζήτηση.

Το αποκορύφωμα αυτής της λογικής δεν μπορούσε παρά να το αναδείξει ο Αλέξης Τσίπρας. Με τον γνώριμο καταγγελτικό του οίστρο, προσέδωσε πολιτικό κύρος στην ηλίθια συνωμοσιολογία που αντιμετωπίζει ακόμη και την αποκάλυψη των σκανδάλων ως απόδειξη κυβερνητικής ενοχής. Και με την ίδια πνοή υποστήριξε ότι η κυβέρνηση αφήνει τώρα να αποκαλυφθούν υποθέσεις για να αποσείσει τις ευθύνες της και να διασωθεί πολιτικά.

Ο Τσίπρας δικαιούται να απαιτεί απαντήσεις για συγκεκριμένες καθυστερήσεις: ποια καταγγελία έφτασε, σε ποιον, πότε και τι απέγινε. Εκεί αρχίζει ο πραγματικός έλεγχος. Όταν, όμως, από την ύπαρξη καταγγελιών περνά στην ενοχοποίηση ολόκληρου του μηχανισμού και από την αποκάλυψη περνά στην πολιτική σκηνοθεσία, εγκαταλείπει τον έλεγχο και εμπορεύεται την καχυποψία. Η καθυστέρηση χρειάζεται εξήγηση. Η συγκάλυψη χρειάζεται απόδειξη. Η απόσταση ανάμεσα στις δύο δεν καλύπτεται με τον χαρακτηρισμό «αρχιερέας».

Διατυπώθηκε ακόμη και ο ισχυρισμός ότι οι αποκαλύψεις έγιναν για να αποσπαστεί η προσοχή των πολιτών από το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο. Η συνωμοσιολογία δεν έχει ανάγκη από στοιχεία. Της αρκεί η χρονική γειτνίαση δύο γεγονότων για να κατασκευάσει σχέδιο, εντολέα και σκοπιμότητα.

Αυτές οι «επιτυχίες» της αντιπολίτευσης της έφεραν ζάλη. Ο Ανδρουλάκης μοιάζει πλέον βέβαιος ότι η εξουσία είναι πανέτοιμη να περάσει στα χέρια του. Ο Τσίπρας, πάλι, έφτασε να απαξιώνει συλλήβδην την ΑΑΔΕ, μετατρέποντας τις καταγγελίες για επίορκα στελέχη σε κατηγορητήριο κατά ολόκληρης της Αρχής. Διατυπώθηκε ακόμη και η εξωφρενική άποψη ότι η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ συνιστά περίπου μεταστέγαση της διαφθοράς για να συνυπάρξει με άλλη διαφθορά.

Αν τώρα οι έρευνες οδηγήσουν σε κυρώσεις και απομάκρυνση επίορκων στελεχών της ΑΑΔΕ, μπορούμε ήδη να φανταστούμε τον επόμενο πανηγυρισμό: «Είχαμε δίκιο». Θα παραλείπεται, βεβαίως, το ουσιώδες: ότι η αποκάλυψη και η τιμωρία μέσα στον ίδιο τον ελεγκτικό μηχανισμό είναι ακριβώς αυτό που απαιτεί η εξυγίανσή του. Ζητούν κάθαρση και ετοιμάζονται να καταγγείλουν ως αποτυχία κάθε πράξη κάθαρσης.

Η έλλειψη μέτρου είναι αναμενόμενη και για τους δύο. Ερμηνεύεται από το άγχος για την εξουσία και τη μάχη για τη δεύτερη ή την τρίτη θέση. Η έλλειψη ευθύνης, όμως, είναι ασυγχώρητη. Εξευτελίζει το ίδιο το νόημα της αντιπολίτευσης και θίγει τη δημοκρατία.

Ο Κώστας Καραμανλής είχε εντελώς άδικα χαρακτηρίσει τον αείμνηστο Κώστα Σημίτη «αρχιερέα της διαπλοκής». Είχε, όμως, το πολιτικό θάρρος και την προσωπική ευγένεια να ανασκευάσει τον χαρακτηρισμό. Με εκπληκτική… πρωτοτυπία, ο Τσίπρας χαρακτήρισε τον Κυριάκο Μητσοτάκη «αρχιερέα της διαφθοράς». Ο πρωθυπουργός δήλωσε στη ραδιοφωνική του συνέντευξη ότι δεν περιμένει από τον Τσίπρα να πάρει τίποτε πίσω. Δικαίως. Παρά το καινούργιο περιτύλιγμα, ο Αλέξης Τσίπρας παραμένει ο ίδιος.

Όσο κι αν επιχειρούν να υποβαθμίσουν την ΑΑΔΕ, το ελληνικό FBI και την Αστυνομία, οι συγκεκριμένες επιτυχίες τους δεν εξαφανίζονται. Όταν απαξιώνουν συλλήβδην τους μηχανισμούς ελέγχου, ας εξηγήσουν ποιον ακριβώς ενισχύουν: τον πολίτη που απαιτεί προστασία ή τον παραβάτη που επιδιώκει να μην εμπιστεύεται κανείς εκείνον που τον ελέγχει;

Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, πράττει. Η Νίκη Κεραμέως προωθεί την ενσωμάτωση των ευρωπαϊκών κανόνων για την εργασία στις πλατφόρμες, με διαφάνεια και ανθρώπινη εποπτεία στις αποφάσεις των αλγορίθμων που επηρεάζουν τους εργαζομένους. Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης βλέπει να αποδίδουν προσπάθειες που απαιτούν χρόνο, συνεργασία και συγκέντρωση ισχυρών αποδεικτικών στοιχείων. Ο καθόλα ικανός Γιώργος Πιτσιλής παραμένει προσηλωμένος στον έλεγχο — με το αίτημα «ποιος ελέγχει τους ελεγκτές» να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αξιοπιστίας της ΑΑΔΕ.

Ο Σταύρος Παπασταύρου προωθεί παρεμβάσεις στην ανοιχτή πληγή της πολεοδομίας, με την κωδικοποίηση των διατάξεων, την προώθηση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων και την αναδιοργάνωση των υπηρεσιών δόμησης. Παράλληλα, φέρνει νομοσχέδιο με 20 βασικά σημεία για την ενέργεια, τη χωροταξία και το περιβάλλον. Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες θα κριθούν στην εφαρμογή τους. Έχουν, όμως, συγκεκριμένο αντικείμενο και μετρήσιμα αποτελέσματα να επιδιώξουν. Δεν εξαντλούνται σε καταγγελίες.

Η κυβέρνηση θα κριθεί από το αποτέλεσμα — και αυστηρά. Η αντιπολίτευση, όμως, δεν δικαιούται να μετατρέπει κάθε αποκάλυψη σε τεκμήριο συγκάλυψης και κάθε διόρθωση σε ομολογία ενοχής. Με αυτήν τη λογική, το σκάνδαλο δεν τελειώνει ποτέ: αν δεν εντοπίζεται, το κρύβουν, αν εντοπίζεται, το σκηνοθετούν, αν τιμωρείται θυσιάζουν ενόχους για να σωθούν οι υπόλοιποι. Πρόκειται για πολιτική απάτη με το φωτοστέφανο της κάθαρσης.

Ανδρουλάκης και Τσίπρας διεκδικούν την εξουσία, αλλά αντιμετωπίζουν ως πολιτική ζημιά οτιδήποτε δείχνει πως το κράτος μπορεί να λειτουργήσει. Θέλουν να πείσουν ότι θα κυβερνήσουν καλύτερα, ενώ επενδύουν στην πεποίθηση πως τίποτε δεν διορθώνεται όσο δεν κυβερνούν οι ίδιοι. Μόνο που η χώρα δεν έχει καμία υποχρέωση να αποτύχει για να δικαιωθούν οι φιλοδοξίες τους. Και η αγανάκτηση των πολιτών δεν είναι λευκή επιταγή για την επιστροφή του ενός ή την άνοδο του άλλου.

Διαβάστε επίσης

Το ρεύμα καίει τους πολίτες – Η οργή θα κάψει την Ευρώπη