Ονειρεύομαι να ξυπνήσω μια μέρα και ο Γιώργος Φλωρίδης να έχει μια υπουργική απόφαση ή νόμο για να διαγράφονται τα σχόλια σε βάρος νεκρών γυναικών, να έχει κλείσει τον βόθρο του Χ ή να έχει συλλάβει όσους ασχημονούν με αφορμή γυναικοκτονίες.

Αλλά οι φίλοι μου που είναι δημοκράτες, διαφωνούν. Θέλουν ελευθερία του λόγου. Να γεμίζει ο δημόσιος λόγος με κόπρο επειδή αυτή είναι η ελευθερία έκφρασης, επιτρέπει ακόμα και την περιύβριση νεκρού.

Κάθε φορά που διαβάζω τα σχόλια κάτω από μια είδηση για γυναικοκτονία ή βιασμό, ταράζομαι από την αγριότητα. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο εγκληματίας. Είναι και το ακροατήριο που σπεύδει να τον καταλάβει. Να τον εξηγήσει. Να βρει το ελαφρυντικό. Να μεταφέρει την ευθύνη στο θύμα. Σαν να μην αρκεί ο θάνατος μιας γυναίκας, πρέπει να ακολουθήσει και η δημόσια διαπόμπευσή της.

Η γυναίκα «έδινε δικαιώματα». Ξενυχτούσε. Κυκλοφορούσε μόνη της. Ντυνόταν προκλητικά. Είχε πολλές σχέσεις. Είχε φύγει από τον σύντροφό της. Είχε το θράσος να θεωρεί τον εαυτό της ελεύθερο άνθρωπο. Οι λεπτομέρειες αλλάζουν από υπόθεση σε υπόθεση, αλλά ο πυρήνας παραμένει ο ίδιος. Κάπου, με κάποιον τρόπο, το θύμα φταίει.

Στα μυαλά τους, τα μικρά μυαλά τους, η γυναίκα δεν είναι αυτεξούσιο πρόσωπο αλλά ιδιοκτησία. Αν υπερβεί τα όρια που κάποιος άλλος της θέτει, τότε η βία παρουσιάζεται ως αναμενόμενη. Η παλαιομοδίτικη αυτή ηθική επιβιώνει μέσα στον ψηφιακό κόσμο.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδωσαν σε αυτή τη νοοτροπία ένα τεράστιο μικρόφωνο. Άνθρωποι που παλαιότερα θα εξέφραζαν τέτοιες απόψεις σε στενό κύκλο, σήμερα τις δημοσιεύουν δημόσια, τις αναπαράγουν χιλιάδες φορές και επιβραβεύονται με likes και κοινοποιήσεις. Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον όπου η περιφρόνηση προς τα θύματα αποκτά κανονικότητα.

Πρέπει λοιπόν να παρέμβει το κράτος; Πρέπει ο υπουργός Δικαιοσύνης να νομοθετήσει; Πρέπει να διαγράφονται τέτοια σχόλια ή να τιμωρούνται όσοι τα δημοσιεύουν; Η πρώτη, αυθόρμητη απάντηση είναι ναι. Όταν διαβάζουμε χυδαιότητες για νεκρές γυναίκες, η λογοκρισία μοιάζει με πράξη αυτοάμυνας της κοινωνίας.

Ύστερα όμως θυμάμαι τους δημοκράτες φίλους μου. Και θυμάμαι ότι η ελευθερία του λόγου δεν θεσπίστηκε για να προστατεύει τις απόψεις που μας αρέσουν. Σχεδιάστηκε για να προστατεύει και εκείνες που μας εξοργίζουν. Αν δώσουμε στο κράτος τη δυνατότητα να αποφασίζει ποια γνώμη είναι αποδεκτή και ποια όχι, αργά ή γρήγορα οι ιθύνοντες θα χρησιμοποιήσουν το ίδιο εργαλείο και σε άλλες περιπτώσεις.

Η απάντηση στους υποστηρικτές των δολοφόνων θα μπορούσε να είναι η απομόνωση, η καταδίκη, η κοινωνική απαξίωση. Θα μπορούσαμε να αναδείξουμε ότι δεν είναι όλες οι ιδέες ισάξιες. Κάποιες απόψεις είναι αποκρουστικές. Αλλά όσοι σκέφτονται χυδαία είναι πολλοί, μάλλον περισσότεροι από εκείνους που δεν βάζουν όρους στη στήριξη των θυμάτων.

Ίσως λοιπόν ο ρόλος του Φλωρίδη να μην είναι να συλλάβει τους σχολιαστές ούτε να κλείσει τα κοινωνικά δίκτυα. Ίσως ο ρόλος του να είναι να διασφαλίσει ότι οι γυναικοκτονίες αντιμετωπίζονται με τη μέγιστη δυνατή αυστηρότητα και ότι τα θύματα προστατεύονται πριν γίνουν στατιστικές.

Διαβάστε επίσης

Έφη Αχτσιόγλου: Ματαιώσεις και φιλοδοξίες