Όλα τα είχαμε δει ως τώρα. Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών να δείχνει το μεσαίο δάχτυλο σε πολίτη, στη διάρκεια επίσημης επίσκεψης, δεν είχαμε δει. Δεν πρόκειται για κάποιο γεγονός ιστορικής σημασίας, όμως ως επεισόδιο σε εργοστάσιο αυτοκινήτων δείχνει πάρα πολλά για την προσωπικότητα του ανδρός. Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι απλά πολιτικός των άκρων, είναι ένα πολιτικό φαινόμενο που βασίζεται στην πρόκληση και τη διαρκή δοκιμή ορίων.

Από τις δηλώσεις για «εξουδετέρωση» του Μαδούρο μέχρι τις απειλές για εισβολή στη Γροιλανδία, από τους εμπορικούς πολέμους μέχρι τις απειλές στο Ιράν, από τις απελάσεις μεταναστών μέχρι τη δικαιολόγηση δολοφονιών, επανέρχεται το ίδιο ερώτημα: μέχρι πού θα το τραβήξει; Για να απαντήσει κανείς, πρέπει πρώτα να καταλάβει τι έχει στο κεφάλι του.

Ο Τραμπ λειτουργεί με τη λογική του επιχειρηματία και του παρουσιαστή τηλεοπτικής εκπομπής. Αυτές ήταν οι ιδιότητές του. Δεν πιστεύει στη διπλωματία που είναι για τους φλούφληδες, προτιμά τη σύγκρουση. Υπερβάλλει, απειλεί, σοκάρει με στόχο να μετακινεί τη συζήτηση από τα όρια του αποδεκτού. Όταν μιλά για εποίκηση της Γροιλανδίας, δεν σημαίνει ότι έχει έτοιμο σχέδιο. Σημαίνει ότι θέλει να δείξει ισχύ, να ταπεινώσει μια χώρα μαζί με τους συμμάχους της και να στείλει μήνυμα: «μπορώ να κάνω τα πάντα».

Οι απειλές στη Γροιλανδία ή οι εμπορικοί δασμοί δεν είναι τυχαίοι. Η Γροιλανδία συμβολίζει τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό με την Κίνα και τη Ρωσία. Οι εμπορικοί πόλεμοι δεν αφορούν το εμπόριο αλλά την επίδειξη τρέλας στους Κινέζους και τους Ευρωπαίους. Όσα λέει προς τα έξω τα λέει για να τα ακούνε από μέσα. Ο Τραμπ μιλά στην εργατική τάξη σε βιομηχανικές περιοχές. Μιλά σε ανθρώπους που πιστεύουν ότι «η Αμερική χάνει». Οι δασμοί κάνουν τα προϊόντα πιο ακριβά και πλήττουν τους ψηφορόρους του, όμως παρουσιάζονται ως πατριωτική άμυνα. Είναι εύκολο να λέει ασυναρτησίες σε κόσμο που δεν καταλαβαίνει τη διαφορά των δασμών από τους φόρους ή δεν έχει προσέξει την εγγύτητα των κρατών στο πάνω μέρος της υδρογείου σφαίρας.

Επί ένα χρόνο προκαλεί κάθε είδους ανακατωσούρα και τώρα προστέθηκε η εξέγερση στο Ιράν. Έχει πολύ τραχανά απλωμένο και είναι δύσκολο να του βγουν όλα όπως θα ήθελε. Αν ξέρει τι θα ήθελε, πέρα από την επιβεβαίωση της εξουσίας του. Η απειλή στρατιωτικής σύγκρουσης δεν είναι απαραίτητα επιθυμία πολέμου αλλά μέσο πίεσης που πρωτίστως ενισχύει την δημοτικότητά του. Θέλει να φαίνεται απρόβλεπτος επειδή πιστεύει ότι ακόμα και αυτό είναι μέρος της δημόσιας εικόνας του. Το πρόβλημα είναι ότι όλο αυτό μπορεί να οδηγήσει σε λάθος υπολογισμούς και οι λάθος υπολογισμοί πληρώνονται ακριβά.

Έχει που έχει προβλήματα σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης, έχει και τις εσωτερικές απειλές προς τους μετανάστες. Εδώ δεν υπάρχει προσποίηση, εδώ είναι ο γνήσιος, ο αληθινός Ρεπουμπλικάνος που μιλάει. Οι μετανάστες είναι ο σταθερός εσωτερικός εχθρός που συσπειρώνει τη βάση του. Μαζικές απελάσεις, ρητορική φόβου, ποινικοποίηση της ύπαρξης. Όσο περισσότερο διχάζει, τόσο περισσότερο ελέγχει το αφήγημα.

Βάζοντάς τα όλα σε σειρά, προκύπτει ένα καθαρό συμπέρασμα. Ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει την απόλυτη κυριαρχία στο επικοινωνιακό πεδίο. Αυτό που τον ενδιαφέρει είναι να τραβά την προσοχή. Θέλει να είναι ο άνθρωπος που όλοι φοβούνται, όλοι σχολιάζουν, όλοι προσκυνούν. Μέχρι πού θα το τραβήξει; Μέχρι εκεί που θα του το επιτρέψουν οι θεσμοί, οι διεθνείς ισορροπίες και, κυρίως, οι ψηφοφόροι. Το πραγματικό όριο δεν είναι ο ίδιος. Είναι η αντοχή της δημοκρατίας απέναντι σε έναν ηγέτη που επιδιώκει το σύμπαν να περιστρέφεται γύρω από το Εγώ του.

Διαβάστε επίσης

Σεβασμός στους αγρότες, σεβασμός σε όλους