Νέα κίνητρα για επαγγελματική σύνταξη και μακροχρόνια αποταμίευση

Η ενίσχυση των κινήτρων για τη μακροχρόνια συμμετοχή στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης αποτελεί βασικό στόχο του νέου σχεδίου νόμου του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το οποίο αναμένεται να ψηφιστεί από τη Βουλή πριν από το τέλος του καλοκαιριού.

Το νομοσχέδιο εισάγει ένα νέο φορολογικό πλαίσιο που ευνοεί όσους παραμένουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην επαγγελματική ασφάλιση και επιλέγουν να λάβουν την παροχή τους με τη μορφή περιοδικής σύνταξης, αντί για εφάπαξ καταβολή. Με τον τρόπο αυτό, η κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει τον συνταξιοδοτικό χαρακτήρα των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, περιορίζοντας ταυτόχρονα τα κίνητρα για πρόωρη ρευστοποίηση των αποταμιεύσεων.

Σύμφωνα με την υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως, οι νέες ρυθμίσεις στοχεύουν στην ενίσχυση της μακροχρόνιας συνταξιοδοτικής αποταμίευσης, ώστε η επαγγελματική ασφάλιση να λειτουργεί ως ουσιαστικός συμπληρωματικός πυλώνας της δημόσιας σύνταξης και να καταστεί πιο ελκυστική τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τις επιχειρήσεις.

Βασική καινοτομία του σχεδίου νόμου αποτελεί η σύνδεση της φορολογικής μεταχείρισης όχι μόνο με τα έτη παραμονής του ασφαλισμένου στο Ταμείο, αλλά και με την ηλικία κατά την οποία ξεκινά η καταβολή της παροχής. Όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια της αποταμίευσης και όσο αργότερα γίνεται η ανάληψη των χρημάτων, τόσο ευνοϊκότερη θα είναι η φορολογική αντιμετώπιση. Αντίθετα, όσοι επιλέγουν να αποχωρήσουν πρόωρα από το σύστημα και να εισπράξουν νωρίτερα τις αποταμιεύσεις τους θα επιβαρύνονται με υψηλότερη φορολογία, ενισχύοντας έτσι το κίνητρο για παραμονή στην επαγγελματική ασφάλιση μέχρι τη συνταξιοδότηση.

Οι νέοι συντελεστές

Για τους ασφαλισμένους σε Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης προαιρετικής ασφάλισης και σε Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης, η φορολογία θα διαφοροποιείται ανάλογα με την ηλικία έναρξης καταβολής της παροχής και τη μορφή που αυτή θα λαμβάνει.

Όσοι αρχίζουν να λαμβάνουν την παροχή τους από το 62ο έως και το 67ο έτος της ηλικίας τους θα φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή 5% όταν επιλέγουν περιοδική καταβολή και με 10% όταν λαμβάνουν το ποσό εφάπαξ. Οι ίδιοι συντελεστές θα εφαρμόζονται και σε ειδικές κατηγορίες ασφαλισμένων που συνταξιοδοτούνται λόγω γήρατος από τον φορέα κύριας ασφάλισης, εφόσον έχουν συμπληρώσει το 55ο έτος της ηλικίας τους.

Ακόμη ευνοϊκότερη θα είναι η φορολογική αντιμετώπιση για όσους παραμένουν στο σύστημα και αρχίζουν να λαμβάνουν την παροχή μετά τη συμπλήρωση του 67ου έτους. Στην περίπτωση αυτή, ο φόρος θα περιορίζεται στο 2,5% για την περιοδική σύνταξη και στο 5% για την εφάπαξ καταβολή.

Η διαφορά στη φορολογία μεταξύ περιοδικής παροχής και εφάπαξ δεν είναι τυχαία. Το υπουργείο επιδιώκει να ενθαρρύνει τη σταδιακή καταβολή του συσσωρευμένου κεφαλαίου σε βάθος χρόνου, ώστε τα ΤΕΑ να λειτουργούν ως πραγματικός συμπληρωματικός πυλώνας σύνταξης και όχι ως ένας απλός μηχανισμός αποταμίευσης με εφάπαξ εκταμίευση. Περιοδική σύνταξη θα θεωρείται η παροχή που καταβάλλεται είτε ισόβια είτε για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 15 ετών, με σταθερές ή αυξανόμενες καταβολές.

Βαρύτερη φορολογία πριν από τα 62

Στον αντίποδα, όσοι προχωρούν σε πρόωρη λήψη της παροχής πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους δεν θα έχουν τη δυνατότητα αυτοτελούς φορολόγησης. Το σύνολο της παροχής θα φορολογείται με βάση τη γενική κλίμακα φορολογίας εισοδήματος. Αυτό σημαίνει ότι ο τελικός φόρος μπορεί να είναι αισθητά υψηλότερος, ανάλογα με το συνολικό εισόδημα του ασφαλισμένου.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη λειτουργεί ως σαφές αντικίνητρο για την πρόωρη ρευστοποίηση του ατομικού λογαριασμού και εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική για παραμονή των ασφαλισμένων στο σύστημα έως τη συνταξιοδότηση.

Αυξάνονται τα όρια των εισφορών

Σημαντική αλλαγή προβλέπεται και στα ανώτατα όρια των εισφορών που μπορούν να τύχουν ευνοϊκής φορολογικής μεταχείρισης. Για τους μισθωτούς, το σχετικό όριο αυξάνεται από το 20% στο 35% των ακαθάριστων αποδοχών και των φορολογητέων παροχών σε είδος. Για τους μη μισθωτούς, το ετήσιο όριο αυξάνεται από τις 20.000 στις 35.000 ευρώ.

Η αύξηση των ορίων αποσκοπεί στο να επιτρέψει σε εργαζομένους και επαγγελματίες που έχουν τη σχετική οικονομική δυνατότητα να κατευθύνουν μεγαλύτερα ποσά προς την επαγγελματική τους σύνταξη, αξιοποιώντας τα προβλεπόμενα φορολογικά κίνητρα.

Εξαίρεση θα αποτελούν όσοι ασφαλίζονται για πρώτη φορά μετά τη συμπλήρωση του 55ου έτους. Για αυτούς διατηρούνται τα χαμηλότερα όρια, δηλαδή το 20% των ακαθάριστων αποδοχών για τους μισθωτούς και οι 20.000 ευρώ ετησίως για τους μη μισθωτούς.

Το σχέδιο νόμου εντάσσει, επίσης, ρητά τις παροχές των ΤΕΑ και των νέων ομαδικών ασφαλιστικών προϊόντων στην έννοια του εισοδήματος από μισθωτή εργασία και συντάξεις. Παράλληλα, προβλέπει απαλλαγές για συγκεκριμένες εισφορές και παροχές, ιδίως σε περιπτώσεις στις οποίες οι εισφορές έχουν καταβληθεί αποκλειστικά από τον εργαζόμενο.

Καθιερώνεται ακόμη ενιαίο καθεστώς παρακράτησης φόρου κατά την καταβολή των παροχών, με συντελεστές αντίστοιχους με εκείνους της αυτοτελούς φορολόγησης, ώστε να περιοριστούν η πολυπλοκότητα και οι διαφορετικές ερμηνείες.

Τα νέα Ανοικτά Ταμεία

Πέρα από τη φορολογία, το νομοσχέδιο φέρνει θεσμικές αλλαγές με στόχο να αποκτήσει πρόσβαση στην επαγγελματική ασφάλιση μεγαλύτερο τμήμα της αγοράς εργασίας. Η σημαντικότερη παρέμβαση αφορά τη δημιουργία Ανοικτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης. Σε αυτά θα μπορούν να συμμετέχουν εργαζόμενοι μικρών επιχειρήσεων, αυτοαπασχολούμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες, οι οποίοι μέχρι σήμερα είχαν περιορισμένες δυνατότητες ένταξης σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα.

Παράλληλα, θεσμοθετείται το Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης, με ενιαίους κανόνες λειτουργίας, εποπτείας, διαφάνειας και φορολογικής μεταχείρισης.

Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει αυστηρότερους κανόνες εταιρικής διακυβέρνησης, ενισχυμένες υποχρεώσεις ενημέρωσης των ασφαλισμένων και δυνατότητα μεταφοράς των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων σε περίπτωση αλλαγής εργοδότη ή επαγγελματικής ιδιότητας. Προβλέπεται ακόμη η δυνατότητα παροχής συμπληρωματικών καλύψεων, όπως προγράμματα υγείας, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Διαβάστε επίσης

Σύνταξη χωρίς καθυστερήσεις- Οδηγός τριών βημάτων για γρήγορη απονομή

Συντάξεις χηρείας: Η κυβέρνηση καταργεί τις περικοπές – Ποιοι κερδίζουν και ποιοι εξετάζουν προσφυγές

Συντάξεις: Το πακέτο της ΔΕΘ για 2,5 εκατ. συνταξιούχους – Οι 4 παρεμβάσεις που εξετάζει η κυβέρνηση