Συντάξεις χηρείας: Η κυβέρνηση καταργεί τις περικοπές – Ποιοι κερδίζουν και ποιοι εξετάζουν προσφυγές

Μία εκκρεμότητα που παρέμενε ανοικτή σχεδόν μία δεκαετία στο ασφαλιστικό επιχειρεί να κλείσει η κυβέρνηση με την τροπολογία που κατέθεσε στη Βουλή για τις συντάξεις χηρείας. Η διάταξη καταργεί οριστικά τις μειώσεις που προέβλεπε ο νόμος 4387/2016 μετά την πάροδο της πρώτης τριετίας, διατηρεί ακέραια ασφαλιστικά δικαιώματα για περισσότερους από 120.000 συνταξιούχους και διαγράφει οφειλές που είχαν δημιουργηθεί από την εφαρμογή του προηγούμενου καθεστώτος.

Η παρέμβαση, ωστόσο, δεν κλείνει όλα τα μέτωπα. Αν και αποκαθιστά τις περικοπές από εδώ και στο εξής, δεν προβλέπει την επιστροφή των ποσών που έχασαν χιλιάδες δικαιούχοι τα προηγούμενα χρόνια. Η απουσία πρόβλεψης για αναδρομικά δημιουργεί ήδη νέο πεδίο αντιπαράθεσης, καθώς νομικοί εκτιμούν ότι αρκετοί συνταξιούχοι θα προσφύγουν στη Δικαιοσύνη διεκδικώντας τις απώλειες που υπέστησαν από την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου.

Η τροπολογία εντάχθηκε στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας για τον «Προσωπικό Βοηθό, την Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις» και αλλάζει ουσιαστικά το καθεστώς των συντάξεων λόγω θανάτου του e-ΕΦΚΑ.

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, σκοπός της παρέμβασης είναι η άρση των στρεβλώσεων που δημιούργησε ο νόμος 4387/2016, η αναγνώριση της αυτοτέλειας των ασφαλιστικών δικαιωμάτων και η ενίσχυση της προστασίας των οικογενειών που έχασαν τον βασικό ασφαλισμένο.

Επιστρέφει το 70%

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση της παραγράφου 5 του άρθρου 12 του νόμου 4387/2016, η οποία προέβλεπε ότι μετά την παρέλευση τριών ετών η σύνταξη λόγω θανάτου μειωνόταν όταν ο επιζών σύζυγος εργαζόταν ή λάμβανε άλλη κύρια σύνταξη.

Με τη νέα διάταξη η συγκεκριμένη πρόβλεψη καταργείται και η σύνταξη χηρείας θα εξακολουθεί να καταβάλλεται με το αρχικό ποσοστό του 70%. Όσοι είχαν ήδη υποστεί τη μείωση θα δουν τη σύνταξή τους να επανέρχεται στο προηγούμενο επίπεδο από την έναρξη ισχύος της νέας ρύθμισης.
Ασπίδα για 75.000 συνταξιούχους

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για περισσότερους από 75.000 συνταξιούχους χηρείας στους οποίους οι περικοπές δεν είχαν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα, παρότι προβλέπονταν από τη νομοθεσία.

Με την ψήφιση της τροπολογίας οι μειώσεις αυτές δεν θα εφαρμοστούν ποτέ, ενώ το Δημόσιο παραιτείται οριστικά από κάθε απαίτηση αναζήτησης αναδρομικών ποσών. Έτσι, οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι απαλλάσσονται από τον κίνδυνο να τους ζητηθούν στο μέλλον ποσά που είχαν εισπράξει χωρίς δική τους υπαιτιότητα.

Δύο εθνικές συντάξεις

Η τροπολογία αντιμετωπίζει και ένα ακόμη ζήτημα που είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.

Πρόκειται για τις περιπτώσεις στις οποίες ένας ασφαλισμένος λαμβάνει κύρια σύνταξη από δικό του ασφαλιστικό δικαίωμα και ταυτόχρονα σύνταξη λόγω θανάτου.

Η νέα διάταξη κατοχυρώνει ότι οι δύο συντάξεις προέρχονται από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα και συνεπώς θα καταβάλλονται δύο εθνικές συντάξεις, μία για κάθε δικαίωμα.

Η αλλαγή αφορά περίπου 122.000 συνταξιούχους, οι οποίοι προστατεύονται από την περικοπή της δεύτερης εθνικής σύνταξης που προέβλεπε ο νόμος 4387/2016, ενώ ταυτόχρονα δεν θα αναζητηθούν αναδρομικά ποσά.

Ενίσχυση για τα ορφανά παιδιά

Αλλαγές επέρχονται και για τα αμφοτεροπλεύρως ορφανά τέκνα.

Μέχρι σήμερα, στις περιπτώσεις αυτές υπήρχαν περιορισμοί στην εθνική σύνταξη που αντιστοιχούσε στις δύο συντάξεις λόγω θανάτου.

Με τη νέα ρύθμιση κάθε παιδί θα λαμβάνει το προβλεπόμενο ποσοστό της εθνικής σύνταξης για κάθε γονέα ξεχωριστά. Στην πράξη, το ποσό της εθνικής σύνταξης που λαμβάνουν οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι διπλασιάζεται.

Διαγράφονται οφειλές

Η τροπολογία προβλέπει επίσης ότι διαγράφονται και δεν αναζητούνται οφειλές που δημιουργήθηκαν από αχρεωστήτως καταβληθείσες συντάξεις μέχρι την έναρξη ισχύος της νέας διάταξης.

Η ρύθμιση αφορά περιπτώσεις που συνδέονται είτε με τις περικοπές του νόμου 4387/2016 είτε με ζητήματα παράλληλης ή διπλής ασφάλισης.

Εξαιρούνται μόνο οι περιπτώσεις κατά τις οποίες αποδεικνύεται ότι υπήρξε δόλια συμπεριφορά ή εκ προθέσεως παραπλάνηση της συνταξιοδοτικής διοίκησης.

Το μεγάλο «αγκάθι» των αναδρομικών

Παρά τις σημαντικές αλλαγές, η κυβέρνηση δεν προχωρά στην επιστροφή των ποσών που παρακρατήθηκαν από όσους είχαν ήδη υποστεί τις μειώσεις.

Στην τροπολογία αναφέρεται ρητά ότι οι περικοπές παύουν να εφαρμόζονται από την έναρξη ισχύος της νέας διάταξης, χωρίς να προβλέπεται αναδρομική αποκατάσταση.

Αυτό σημαίνει ότι οι συνταξιούχοι που είδαν τη σύνταξή τους να μειώνεται τα προηγούμενα χρόνια δεν θα λάβουν αυτόματα τα ποσά που έχασαν, γεγονός που αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο νέων δικαστικών διεκδικήσεων.

Η θέση της κυβέρνησης

Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως χαρακτήρισε τη ρύθμιση «αποκατάσταση μιας μεγάλης κοινωνικής αδικίας δέκα ετών», υπογραμμίζοντας ότι χιλιάδες οικογένειες απαλλάσσονται από ένα καθεστώς αβεβαιότητας.

Όπως τόνισε, η νέα παρέμβαση αποκαθιστά τις στρεβλώσεις του νόμου 4387/2016, ενισχύει την ασφάλεια δικαίου και προστατεύει τα ασφαλιστικά δικαιώματα των οικογενειών που έχασαν τον άνθρωπό τους.

Η ίδια συνέδεσε τη δυνατότητα υλοποίησης της ρύθμισης με την αύξηση της απασχόλησης και τα πρόσθετα έσοδα που προέκυψαν από την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, σημειώνοντας ότι αυτά δημιούργησαν τον απαραίτητο δημοσιονομικό χώρο για την κατάργηση των περικοπών χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα.

Η συζήτηση, πάντως, δεν αναμένεται να κλείσει με την ψήφιση της τροπολογίας. Το ζήτημα των αναδρομικών παραμένει ανοικτό και εκτιμάται ότι θα αποτελέσει το επόμενο μεγάλο κεφάλαιο στις διεκδικήσεις των συνταξιούχων χηρείας.

 

Διαβάστε επίσης 

Από πού βγάζουν λεφτά οι βιομήχανοι τροφίμων

Φρένο στα πατίνια για ανήλικους κάτω των 17 ετών – Όλα όσα φέρνει το νέο νομοσχέδιο

Με ετήσιο κατ΄ αποκοπή φόρο 100.000 ευρώ «ξεμπερδεύουν» όσοι μεταφέρουν φορολογική κατοικία στην Ελλάδα – Προϋπόθεση οι επενδύσεις άνω των 500.000 ευρώ