Μύλος με τα δημοτικά τέλη: Στον αέρα οι προϋπολογισμοί του 2027 – Τι περιμένουν οι δήμοι

Στον αέρα βρίσκονται οι προϋπολογισμοί των δήμων της χώρας για το 2027, την ώρα που γίνεται μύλος με τα δημοτικά τέλη, καθώς η εφαρμογή των άρθρων του νέου Ενιαίου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, αλλάζει το τοπίο σε δήμους και περιφέρειες.

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, περίπου 10 από τους 332 δήμους σε όλη τη χώρα, έχουν καταφέρει να εγκρίνουν το ύψος των δημοτικών τελών για το 2027, κάτι που θα πρέπει να αποφασίσουν έως και τις 30 Νοεμβρίου του 2027, ούτως ώστε να προχωρήσουν στην κατάρτιση του προϋπολογισμού τους.

Όπως αναφέρει η δήμαρχος Ζωγράφου κα. Τίνα Καφατσάκη στο mononews.gr, οι δήμοι περιμένουν μία απόφαση της κυβέρνησης, μία νομοθετική ρύθμιση για τον τρόπο υπολογισμού των δημοτικών τελών. «Με βάση τον νέο Ενιαίο Κώδικα Αυτοδιοίκησης υπάρχουν πάρα πολλά προβλήματα, που μας εμποδίζουν να κάνουμε προϋπολογισμούς και να υπολογίσουμε τα δημοτικά τέλη. Περιμένουμε απαντήσεις από το υπουργείο Εσωτερικών και το υπουργείο Οικονομικών, για το αν θα υπάρχει κάποια ρύθμιση. Το νέο σύστημα είναι πολύ μπερδεμένο και δεν ξέρουμε τι θα προκύψει. Όλα τα σενάρια που κάνουν οι οικονομικές υπηρεσίες οδηγούν μάλλον σε αδιέξοδο».

Τι προβλέπει ο νέος Ενιαίος Κώδικας Αυτοδιοίκησης

Ο νέος Ενιαίος Κώδικας Αυτοδιοίκησης προχωρά στην οικονομική αναδιάρθρωση των δήμων. Όσον αφορά στα ανταποδοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού (Τ.Κ.Φ), τα εισπραττόμενα έσοδα από το τέλος διατίθενται αποκλειστικά για την κάλυψη των πάσης φύσεως δαπανών που απαιτεί η παροχή:
α) υπηρεσιών καθαριότητας, δηλαδή αποκομιδής και διαχείρισης των παραγόμενων απορριμμάτων,
β) υπηρεσιών φωτισμού των οδών, των πλατειών και όλων των κοινόχρηστων χώρων και
γ) κάθε άλλης υπηρεσίας που σχετίζεται ή είναι συναφής με αυτές και η οποία πάγια παρέχεται από τον δήμο.

Το τέλος υπολογίζεται με βάση την επιφάνεια του εκάστοτε ακινήτου, η οποία πολλαπλασιάζεται με τον αντίστοιχο συντελεστή, που έχει εγκρίνει το δημοτικό συμβούλιο ανά κατηγορία χρήσης ακινήτων και εισπράττεται μέσω των λογαριασμών ενέργειας. Κάθε δήμος οφείλει να ισοσκελίσει τις δαπάνες με τα έσοδά του, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει ενδεχομένως και σε αυξήσεις των τελών.

Το κρίσιμο στοιχείο επί της παρούσης στο νέο νομοθετικό πλαίσιο είναι μεταξύ άλλων ότι καταργούνται το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και ο Φόρος Ηλεκτροδοτουμένων Χώρων (ΦΗΧ) και ενοποιούνται στο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ), με φορολογικό συντελεστή 0,30 – 0,70 %, το οποίο από 1 Ιανουαρίου του 2027 θα εισπράττεται μέσω των λογαριασμών ενέργειας. Μάλιστα, το ΤΤΑ υπολογίζεται με βάση την αξία του ακινήτου, λαμβάνοντας υπόψη την τιμή ζώνης, όπως επίσης και την παλαιότητα του ακινήτου.

ΚΕΔΕ: Γιατί ζητά αναστολή της εφαρμογής του νέου Κώδικα των ΟΤΑ

Με τους δήμους να μην είναι επιχειρησιακά έτοιμοι αλλά ούτε και τεχνικά, για να περάσουν σε αυτό το νέο καθεστώς, η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), αποφάσισε και αιτήθηκε από το υπουργείο Εσωτερικών, την αναστολή εφαρμογής των άρθρων 388 έως 391 (Ν. 5314/2026) του νέου Κώδικα των ΟΤΑ, σχετικά με το Ενιαίο Τέλος Καθαριότητας και Φωτισμού για το 2027, για να μπορέσουν οι δήμοι να προετοιμαστούν κατάλληλα. Επιπλέον, ζητά να προηγηθεί συνεννόηση με το υπουργείο Εσωτερικών και την ΑΑΔΕ για τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου μοντέλου ως προς την είσπραξη των τελών.

Το ΔΣ της ΚΕΔΕ προχώρησε σε αυτή την απόφαση δεδομένου ότι η υποχρεωτική διαφοροποίηση των συντελεστών και η νέα μεθοδολογία υπολογισμού ενδέχεται να ανακατανείμουν σημαντικά τα βάρη μεταξύ των κατηγοριών των καταναλωτών και να οδηγήσουν σε απώλειες εσόδων σε πολλούς δήμους. Αυτό θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα νέες αυξήσεις των δημοτικών συντελεστών, προκειμένου να καλυφθεί το λειτουργικό κόστος.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι δεν έχουν διασφαλιστεί ακόμη οι απαιτούμενες πληροφοριακές υποδομές και η διαλειτουργικότητα μεταξύ δήμων, ΔΕΔΔΗΕ και άλλων εμπλεκόμενων φορέων, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου λανθασμένων χρεώσεων, αυξημένου διοικητικού κόστους και πρόσθετης επιβάρυνσης τόσο των δημοτικών υπηρεσιών όσο και των πολιτών.

Την ίδια ώρα, η ΚΕΔΕ «φοβάται» ότι κινδυνεύει και η βιωσιμότητα των ανταποδοτικών υπηρεσιών, μιας και το τέλος χρηματοδοτεί βασικές λειτουργίες των δήμων, όπως η αποκομιδή και διαχείριση απορριμμάτων, η καθαριότητα κοινόχρηστων χώρων και ο δημοτικός φωτισμός και οποιαδήποτε αλλαγή πρέπει να διασφαλίζει την κάλυψη του πραγματικού κόστους αυτών των υπηρεσιών και την οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ.

«Με τον νέο νόμο, επειδή καταργήθηκαν ο δημοτικός φόρος και τα εικονικά τετραγωνικά, υπάρχει ο κίνδυνος οι δήμοι να εισπράξουν λιγότερα δημοτικά τέλη, απ’ ό,τι εισέπρατταν τα προηγούμενα χρόνια», τονίζει ο δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης και Α’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος. Το δημοτικό συμβούλιο του δήμου των 3Β την περασμένη Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026, ενέκρινε τα νέα τέλη για το 2027, «σε μία προσπάθεια, δοκιμαστική μάλιστα, να μην πέσουμε κάτω από τα περσινά έσοδα», προσθέτει ο κ. Κωνσταντέλλος και συνεχίζει «Αν δεν προσδιορίσεις τι έσοδα θα έχεις, πώς θα φτιάξεις προϋπολογισμό για το 2027; Είναι μια δύσκολη άσκηση. Μακάρι να μπορούσαμε να αφήναμε τα προηγούμενα, μέχρις ότου να δοθούν οι κατάλληλες διευκρινήσεις για να ξέρουμε τι κάνουμε».

«Επιβεβλημένες οι αυξήσεις των τελών»

Ο κ. Γιώργος Παπαναστασίου, δήμαρχος Αγρινίου και Β’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ επισημαίνει ότι οι αυξήσεις των δημοτικών τελών είναι επιβεβλημένες. «Είναι επιβεβλημένες οι αυξήσεις των τελών. Τα τέλη είναι ανταποδοτικά και από αυτά πληρώνονται οι μισθοδοσίες των εργαζομένων, οι μισθοί δε, έχουν αυξηθεί, τα καύσιμα των απορριμματοφόρων, τα συνεργεία και όλα τα σέρβις, τα οποία επίσης αυξήθηκαν, όπως κάθε άλλη προμήθεια, συν το τέλος ταφής, το οποίο έχει φέρει τα πάνω κάτω». 

Ο κ. Παπαναστασίου υπογραμμίζει ότι δε θα βγαίνουν οι προϋπολογισμοί των δήμων, αν δεν λάβουν μεγαλύτερη οικονομική ενίσχυση από την κυβέρνηση. «Για πολλά χρόνια, οι δήμοι δεν έκαναν αυξήσεις. Προσπαθούσαμε να καλύπτουμε εκ των έσω τις δαπάνες μας. Τώρα, οι δήμοι και κυρίως όσοι είναι μεγαλύτεροι, αντιμετωπίζουν μεγάλο πρόβλημα στα οικονομικά τους. Με τις αυξήσεις των μισθών και τα αυξημένα λειτουργικά κόστη, δεν πήραμε από το κράτος τα απαραίτητα χρήματα από τους κεντρικούς αυτοτελείς πόρους».

Στο δήμο Κιλκίς, έναν από τους ελάχιστους δήμους που έχουν οριστεί τα νέα δημοτικά τέλη, τα οποία παραμένουν το ίδιο μειωμένα εδώ και έξι χρόνια. Όπως εξηγεί ο δήμαρχος Κιλκίς κ. Δημήτρης Κυριακίδης, υπάρχει 5% οριζόντια μείωση στα δημοτικά τέλη, σε τρίτεκνους και πολύτεκνους 80% απαλλαγή και στα ΑμεΑ με πάνω από 80% αναπηρία, πλήρη απαλλαγή. «Όλοι οι δήμοι αντιμετωπίζουμε οικονομικά προβλήματα, γιατί έχουν ανέβει τα ενεργειακά κόστη. Παρ’ όλα αυτά προσπαθούμε να κάνουμε καλή διαχείριση. Φέτος, αλλάξαμε τον φωτισμό στον δήμο, οπότε έχουμε μια μείωση 40%».

Ο δήμαρχος Αγίου Δημητρίου κ. Στέλιος Μαμαλάκης επισημαίνει στο mononews.gr ότι με τις αλλαγές που επιφέρει ο νέος Κώδικας των ΟΤΑ, οι δήμοι πλέον θα πρέπει να εξετάσουν το πώς θα συγχωνεύσουν όλους τους φόρους που καταργήθηκαν στον νέο φόρο που προβλέπει ο νέος κώδικας. «Αυτό σημαίνει ότι σε άλλους δήμους αυτό θα ωθήσει τα έσοδα προς τα κάτω και σε άλλους προς τα πάνω. Εμείς δεν αυξήσαμε τα δημοτικά τέλη. Το 2019 παρέλαβα τον δήμο με έλλειμμα στα ανταποδοτικά τέλη πάνω από 1 εκατομμύριο τον χρόνο».

Τι ισχύει με τις βιοτεχνίες και τα εικονικά τετραγωνικά

Αναφορικά, με τον φόρο στα εικονικά τετραγωνικά στις βιοτεχνίες που πλέον έχει καταργηθεί, ο κ. Κωνσταντέλλος αναφέρει ότι με το παλιό σύστημα, ο δήμος είχε τη δυνατότητα να υπολογίζει τον φόρο που θα χρεώσει σε μία βιοτεχνία μέσω ενός ειδικού τύπου υπολογισμού, πολλαπλασιάζοντας στα δομημένα τετραγωνικά, τα χ εικονικά τετραγωνικά που θεωρούσε ότι παράγει επιπλέον σε απορρίμματα, αλλά και τις ανάγκες δημοτικής λειτουργίας.

Πλέον, όμως, οι βιοτεχνίες πληρώνουν τα αντίστοιχα τέλη βάσει της δόμησης που έχουν. «Αυτή η απόφαση ευνοεί κάποιους επιχειρηματίες, αλλά όχι τα οικονομικά των δήμων», λέει ο κ. Κωνσταντέλλος. Επί της ουσίας και ως προς αυτό, οι δήμοι πρέπει να βρουν έναν τρόπο να ισοσκελίσουν αυτή την «απώλεια», προς αποφυγή της όποιας περαιτέρω οικονομικής επιβάρυνσης των απλών πολιτών.

«Όσοι δήμοι έχουν μεγάλες επιχειρήσεις, είτε μεγάλα γραφεία, είτε βιοτεχνίες, θα ζοριστούν πολύ να ισοσκελίσουν τα έσοδα με τις δαπάνες τους, επειδή χάνουν μεγάλα ποσοστά κερδών, ανάλογα με το μέγεθος των επιχειρήσεων», εξηγεί ο δήμαρχος Παπάγου – Χολαργού κ. Ηλίας Αποστολόπουλος, με το σκεπτικό ότι ο νέος νόμος εμπεριέχει μεταξύ άλλων ειδική κλιμακωτή ρύθμιση για μεγάλους επαγγελματικούς χώρους.

Ειδικότερα, έως 1.000 τ.μ. καταβάλλεται το 100% του κανονικού επαγγελματικού συντελεστή που έχει ορίσει ο οικείος δήμος. Από 1.001 έως 6.000 τ.μ., ο νόμος προβλέπει ότι το τέλος δύναται να οριστεί μειωμένο με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Αρκετοί δήμοι στις ετήσιες αποφάσεις τους για τα τέλη επιλέγουν να χρεώνουν αυτό το τμήμα στο 90% (έκπτωση 10%), στο 70% ή στο 50% του βασικού συντελεστή.

Στην περίπτωση επαγγελματικού χώρου άνω των 6.000 τ.μ., ο νόμος θέτει ανώτατο πλαφόν και ο συντελεστής δεν επιτρέπεται εκ του νόμου να υπερβαίνει το 60% του συντελεστή των πρώτων 1.000 τ.μ. (δηλαδή υποχρεωτική έκπτωση τουλάχιστον 40%).

Το κρίσιμο συνέδριο της ΚΕΔΕ  και οι επόμενες κινήσεις του ΥΠΕΣ

Στο Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της ΚΕΔΕ, που θα λάβει χώρα 5-7 Νοεμβρίου 2026 αναμένεται να συζητηθούν όλα αυτά τα ζητήματα, να ληφθούν κρίσιμες αποφάσεις και να προταθούν ενδεχόμενες λύσεις. Ωστόσο, αν και οι αυτοδιοικητικοί δηλώνουν αισιόδοξοι για το σενάριο της προσωρινής αναστολής του νέου νόμου, πηγές του υπουργείου Εσωτερικών μιλώντας στο mononews αποκλείουν αυτό το ενδεχόμενο.

Διαβάστε επίσης:

Δήμος Φιλοθέης – Ψυχικού: Όταν η αρχιτεκτονική καθορίζει την ιστορία ενός τόπου – Από τον συνεταιρισμό «Κέκρωψ» στο σήμερα

Πλατεία Θεάτρου: Γιατί παραμένει στον πάγο το έργο της ανάπλασης από τον δήμο Αθηναίων;

Κυκλοφοριακό: Υπάρχει λύση;