Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Οι δώδεκα μεγάλες αλλαγές – Στο επίκεντρο η ενίσχυση συμμετοχής των πολιτών

Στη Διαρκή Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης της Βουλής συζητείται από χθες, Δευτέρα, 15 Ιουνίου 2026 ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης του υπουργείου Εσωτερικών με σκοπό την ψήφισή του μέσα στην επόμενη εβδομάδα. 

Ο νέος κώδικας αποτελεί ένα νέο ενιαίο πλαίσιο για δήμους και περιφέρειες υπό το τρίπτυχο ενίσχυση συμμετοχής, διαφάνειας και αποτελεσματικότητας, μέσα από 6 βιβλία και 774 άρθρα, τροποποιώντας περί τις 2000 διάσπαρτες διατάξεις. Ειδικότερα, ο νέος κώδικας έρχεται σε μία περίοδο όπου υπάρχει έντονη στροφή προς την ψηφιακή εποχή, δημιουργώντας  νέες απαιτήσεις για διαφάνεια, ταχύτητα και λογοδοσία.

Ποιες είναι οι δώδεκα μεγάλες αλλαγές του νέου Κώδικα

Ο νέος κώδικας έρχεται να καταρρίψει το μέχρι πρότινος δαιδαλώδες παράπλευρο δίκαιο με τις αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων, τις ερμηνευτικές ασάφειες, το έλλειμμα διαφάνειας και λογοδοσίας, όπως επίσης και την περιορισμένη συμμετοχή των πολιτών. Η πρώτη μεγάλη αλλαγή είναι ότι πρόκειται για ένα ενιαίο πλαίσιο, δηλαδή έναν κοινό κώδικα για δήμους και περιφέρειες, όπου για πρώτη φορά, οι δύο βαθμοί αυτοδιοίκησης αντιμετωπίζονται συγκροτημένα και ενιαία.

Την ίδια ώρα, ενισχύεται η διαφάνεια και η λογοδοσία με εργαλεία άσκησης ελέγχου επί των πράξεων των αιρετών από τη μειοψηφία και η καλύτερη ενημέρωση των πολιτών, δεδομένου ότι τα πρακτικά των συνεδριάσεων αναμένεται να ανεβαίνουν άμεσα online, ενώ όλες οι συνεδριάσεις θα είναι ανοιχτές και μέσω live streaming. Τρίτη αλλαγή είναι η αναδιοργάνωση του συστήματος διακυβέρνησης, όπου προβλέπονται σαφέστεροι ρόλοι συμβουλίων, επιτροπών και συλλογικών οργάνων.

Παράλληλα, δημιουργείται μία σύγχρονη οικονομική διοίκηση, όπου χαρακτηρίζεται από αποτελεσματικότητα, ταχύτητα και διαφάνεια σε ενιαίο πλαίσιο. Όσον αφορά στο επίπεδο του ελέγχου, πλέον θα χαρακτηρίζεται από αντικειμενικότητα και θα τελείται μέσω της Αυτοτελούς και ανεξάρτητης Υπηρεσίας Εποπτείας Ο.Τ.Α. Επιπλέον, συστήνεται ένα σαφές καθεστώς αντιμισθίας, αδειών και επαγγελματικής δραστηριότητας.

Ακολούθως, η συστηματοποίηση στο πλαίσιο της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης αναμένεται να οδηγήσει σε σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων. Παράλληλα, όπως προαναφέρθηκε θα δοθεί έμφαση στη συμμετοχή των πολιτών μέσω συμβουλευτικών ηλεκτρονικών δημοψηφισμάτων, όπως επίσης και των αναβαθμισμένων συμβούλιων νέων, στα οποία πλέον όλοι οι νέοι θα μπορούν να συμμετέχουν αυτομάτως.

Ταυτόχρονα, μία ακόμα κομβική αλλαγή είναι το νέο εκλογικό σύστημα, το οποίο δίνει τη δυνατότητα εκλογής σε έναν γύρο όπως επίσης και μέσω ηλεκτρονικής ψηφοφορίας. Αλλαγές ωστόσο προβλέπονται και στις ΔΕΥΑ, μέσω της κωδικοποίησης των νομικών προσώπων και του εξορθολογισμού των σχημάτων.

Από το επίκεντρο του νέου κώδικα, δε θα μπορούσε να εκλείπει και ο ψηφιακός μετασχηματισμός μέσω νέων ψηφιακών εφαρμογών με πολλαπλές διαλειτουργικότητες. Τέλος, περαιτέρω έμφαση δίνεται και στην κοινωνική πολιτική μέσω των επιδομάτων γέννησης, αλλά και της στήριξης εργαζομένων σε ορεινούς και νησιωτικούς δήμους.

Διαβάστε επίσης:

Νέες επεκτάσεις και γραμμές σε μετρό, τραμ και σιδηρόδρομο – Τα σενάρια που αλλάζουν τις μεταφορές στην Αττική

Ταξί: Σύστημα καμερών καταγραφής εντός και εκτός οχημάτων αιτείται η ΠΟΕΙΑΤΑ – Τα «κενά» της ελληνικής νομοθεσίας

Κυρανάκης: Δύο νέα τρένα το καλοκαίρι στον σιδηρόδρομο – Με δωρεές ΔΕΗ και Protergia η ανακαίνιση των σταθμών Αθήνας και Θεσσαλονίκης