Σε απόγνωση οι ακτοπλοϊκές εταιρείες από τις αυξήσεις στα καύσιμα και οι κάτοικοι των νησιών από τις περικοπές των δρομολογίων

Η διατήρηση των τιμών των καυσίμων και κυρίως του Marine Gas Oil  σε υψηλά επίπεδα, άνω των 1.300 ευρώ ο τόνος, από 600 ευρώ που είχε πριν ένα χρόνο, έχει δημιουργήσει ένα ασφυκτικό οικονομικό περιβάλλον στις  ακτοπλοϊκές εταιρείες, οι οποίες  καλούνται να καλύψουν από τον μήνα Μάρτιο έως και το τέλος Δεκεμβρίου, ένα επιπλέον ποσό, που υπολογίζεται στα 270 εκατομμύρια ευρώ.

Το ποσό αυτό, όπως αναφέρουν καλά πληροφορημένοι και έγκυροι ναυτιλιακοί παράγοντες της Ακτής Μιαούλη, ενδεχομένως να προσεγγίσει τα 500 εκατομμύρια ευρώ σε βάθος ενός έτους.

Μέχρι τώρα, όπως αναφέρουν οι ακτοπλόοι εφοπλιστές, έχουν εξανεμιστεί όποια έσοδα έχουν συγκεντρωθεί από τις εταιρείες κατά  τους καλοκαιρινούς μήνες.

Να επισημανθεί ότι η μεγαλύτερη εταιρεία του κλάδου, είχε  στο εξάμηνο ζημίες 13 εκατομμυρίων ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι οι εκπρόσωποι των ακτοπλοϊκών εταιρειών έχουν ζητήσει από το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής να καλύψει μέρος της ζημιών, όπως προβλέπει και η σχετική νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την επιδότηση του 70% της αύξησης της τιμής των καυσίμων.

Παράλληλα, οι εταιρείες, προκειμένου να αντιμετωπίσουν την συνεχιζόμενη αύξηση των καυσίμων, προχώρησαν σε δραματικές περικοπές των δρομολογίων προς τα νησιά του Αιγαίου, με αποτέλεσμα να προκαλέσουν την έντονη αντίδραση των κατοίκων των νησιών και των κοινωνικών και επαγγελματικών φορέων τους.

Επίσης, σημαντικές πρωτοβουλίες έχουν αναλάβει ήδη και οι περισσότεροι Δήμοι των Κυκλάδων και του Βορείου Αιγαίου, που με επιστολές τους προς το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, απαιτούν μια σειρά μέτρων με πρώτο αίτημα τη πύκνωση των χειμερινών δρομολογίων και των ενδονησιωτικών συνδέσεων.

Οι ακτοπλόοι

Ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας, έχει εγκαίρως αναδείξει το θέμα που έχει δημιουργηθεί από τις αυξήσεις στα καύσιμα και το έχει συζητήσει σε επανειλημμένες συναντήσεις των εκπροσώπων του με τον υπουργό Ναυτιλίας, Βασίλη Κικίλια με υπηρεσιακούς παράγοντες  άλλων συναρμόδιων υπουργείων.

Η κυβέρνηση, εξετάζει μέτρα στήριξης των ακτοπλοϊκών εταιρειών, ωστόσο, από αυτά που έχουν διαρρεύσει, το ποσό των 35 εκατομμυρίων ευρώ, που λέγεται ότι θα δοθούν δεν καλύπτει τις εκτιμώμενες ζημίες των εταιρειών.

Υπενθυμίζεται ότι η «μεγάλη» ακτοπλοΐα, σύμφωνα με τα στοιχεία του 2024 μετέφερε, 25 εκατ. επιβάτες και 5,8 εκατ. οχήματα κάθε είδους (στα οχήματα δεν έχουν υπολογιστεί οι νταλίκες που μεταφέρονται στα νησιά με πλοία RO/RO).

Επίσης, τα πορθμεία μετέφεραν 22 εκατ. επιβάτες και 11,3 εκατ. οχήματα κάθε είδους.

Η «μικρή» ακτοπλοΐα, δηλαδή τα μικρά τοπικά επιβατικά σκάφη, μετέφεραν 2 εκατ. επιβάτες

Επισημαίνεται επίσης ότι το  95% των ακτοπλοϊκών ενδομεταφορών της χώρας εξυπηρετείται από τις ελεύθερες επιχειρηματικές δρομολογήσεις πλοίων χωρίς να λαμβάνουν καμία κρατική ενίσχυση ή οποιασδήποτε μορφής επιχορήγηση ή επιδότηση από την Πολιτεία.

Το υπόλοιπο 5% της κίνησης, δηλαδή τα λεγόμενα «άγονα» νησιά,  εξυπηρετείται μέσω των συμβάσεων ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας (μίσθωσης) πλοίων που αναθέτει το Ελληνικό Δημόσιο, κατόπιν διεθνών διαγωνιστικών διαδικασιών, σε επιχειρήσεις του κλάδου.

Αλλά και αυτά τα δρομολόγια κινδυνεύουν από τις αυξήσεις των καυσίμων, αν δεν αλλάξει η ρήτρα προσαρμογής.

Επισημαίνεται ότι έχει αποκλειστεί  οποιαδήποτε σκέψη για αύξηση των εισιτηρίων, τουλάχιστον μέχρι τις επόμενες βουλευτικές εκλογές, δεδομένου ότι υπάρχει συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης και των ακτοπλόων εφοπλιστών.

Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση, προκειμένου να αποφύγει την αύξηση των εισιτηρίων τους καλοκαιρινούς μήνες, θεσμοθέτησε πριν μερικούς μήνες την καταβολή των υποχρεωτικών εκπτώσεων που χορηγούνται από τις εταιρείες.

Το ποσό που έχει προυπολογιστεί ανέρχεται στα 50 εκατομμύρια ευρώ για τις κοινωνικές εκπτώσεις των εισιτηρίων.

Ωστόσο, το ποσό αυτό που εισπράττεται σταδιακά από τις εταιρείες ανάλογα με τις υποχρεωτικές εκπτώσεις που προσφέρουν στους δικαιούχους επιβάτες, δεν καλύπτουν παρά μέρος των εκτιμώμενων ζημιών.

Οι ακτοπλοϊκές εταιρείες σε αυτή τη φάση προχωρούν σε αναδιάρθρωση των δρομολογίων των πλοίων τους, με πρόωρη ακινητοποίηση των συμβατικών πλοίων και περικοπές δρομολογίων.

Οι ακτοπλόοι εφοπλιστές έχουν προτείνειν προς το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής την επιδότηση της αύξησης των καυσίμων, δεδομένου ότι σχεδόν έχει διπλασιαστεί η τιμή του Marine Gas Oil (MGO), που από 993 ευρώ που ήταν στις αρχές του Ιουνίου, έχει ξεπεράσει σήμερα  τα 1.300 ευρώ.

Όπως αναφέρει στην πρόσφατη μελέτη της, για την ελληνική ακτοπλοία, η XRTC, του Γιώργου Ξηραδάκη, «το κόστος καυσίμων αποτελεί μια από τις βασικότερες παραμέτρους στη διαχείριση των πλοίων» και προσθέτει:

« Η δυσκολία της διαχείρισης του συγκεκριμένου κόστους οφείλεται στο γεγονός ότι είναι εκτεθειμένο σε αυξημένα επίπεδα μεταβλητότητας του επιπέδου τιμών Brent αλλά και των συναλλαγματικών κινδύνων.

Επισημαίνεται ότι τα  πλοία που δεν έχουν τοποθετήσει scrubbers είναι υποχρεωμένα να καταναλώνουν καύσιμα χαμηλού θείου 0,5% (VLSFO) σε αντίθεση με τα πλοία που έχουν τοποθετήσει scrubbers και μπορούν να καταναλώνουν καύσιμα με περιεκτικότητα σε θείο μέχρι και 3,5% (HFO).

Η τιμή των καυσίμων περιεκτικότητας σε θείο μέχρι 0,5% είναι σημαντικά υψηλότερη της τιμής των καυσίμων με περιεκτικότητα σε θείο 3,5% και 1%.

Η έκθεση της Επιτροπής Ανταγωνισμού

Η πρόσφατη έκθεση της Επιτροπής Ανταγωνισμού για την ελληνική ακτοπλοΐα, επισημαίνει ότι η εποχικότητα αποτελεί δομικό γνώρισμα της ελληνικής ακτοπλοΐας.

Η ζήτηση στην ακτοπλοΐα παρουσιάζει έντονη εποχικότητα, µε κορύφωση τους θερινούς μήνες λόγω τουρισμού. Αυτό εισάγει αυξημένες απαιτήσεις σε στόλο, δρομολόγια και υποδομές, αλλά και ανασφάλεια σε περιόδους χαμηλής ζήτησης.

Τα συμβατικά πλοία δραστηριοποιούνται περίπου 10 μήνες τον χρόνο, με αιχμή μόνο το καλοκαίρι. Το γεγονός αυτό αυξάνει το λειτουργικό ρίσκο και περιορίζει τη δυνατότητα διαρκούς απασχόλησης και συντήρησης του στόλου.

Επίσης προτείνονται  νέα εργαλεία πολιτικής για την εξισορρόπηση του ρίσκου, όπως:

-κίνητρα για δρομολόγια εκτός αιχμής,

-επιδότηση κόστους καυσίμων – λιμενικών τελών για τους χειμερινούς μήνες,

Η εξομάλυνση της εποχικότητας δεν είναι μόνο οικονομικό ζήτημα αλλά και κοινωνική υποχρέωση για σταθερή νησιωτική διασύνδεση.

Η Έκθεση αναγνωρίζει ορθά τη στρατηγική σημασία της ακτοπλοΐας για τη συνοχή της χώρας και την εξάρτηση της ζήτησης από τον τουρισμό. Εύστοχα επισημαίνεται η εποχικότητα και η ύπαρξη ανελαστικού πυρήνα ζήτησης από τους μόνιμους κατοίκους. Ωστόσο, η ανάλυση παραμένει κυρίως οικονομίστικη, χωρίς επαρκή έμφαση στις κοινωνικές και αναπτυξιακές προεκτάσεις της ακτοπλοϊκής σύνδεσης.

Η πρόσβαση στα νησιά δεν είναι απλώς υπηρεσία αγοράς αλλά ζήτημα κοινωνικής ισότητας και χωρικής δικαιοσύνης.

Η πολιτεία οφείλει να αντιμετωπίζει τη νησιωτικότητα ως διαρκή πρόκληση εδαφικής συνοχής, όχι ως πρόσκαιρο πρόβλημα αγοράς. Επομένως, η πολιτική τιμολόγησης δεν μπορεί να στηρίζεται πρωτίστως στην «οπτική του περιστασιακού επισκέπτη», όπως σωστά αναφέρει η Έκθεση, αλλά χρειάζεται ένα μονιμότερο και στοχευμένο πλαίσιο όπως της κοινωνικής τιμολόγησης για νησιώτες, επαγγελματίες και μεταφορείς, επικαιροποίησης του Μεταφορικού Ισοδύναμου.

Οι αντιδράσεις

Την αλλαγή του προγραμματισμού των ακτοπλοϊκών δρομολογίων που συνδέουν την Ίο με τον Πειραιά ζητάει ο Δήμος Ιητών, εκφράζοντας την έντονη αντίθεσή του στις νέες ώρες αναχώρησης και άφιξης που ανακοινώθηκαν.

Η Δημοτική Αρχή προειδοποιεί ότι ο συγκεκριμένος σχεδιασμός θα δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στις μετακινήσεις των κατοίκων, ιδιαίτερα κατά τη χειμερινή περίοδο, όταν η ακτοπλοϊκή σύνδεση αποτελεί τη μοναδική δυνατότητα πρόσβασης από και προς την πρωτεύουσα.

Για τον λόγο αυτό, ζητάει από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής να επανεξετάσει άμεσα τον προγραμματισμό και να επαναφέρει, όσο είναι δυνατόν, τα ωράρια που ίσχυαν τα προηγούμενα χρόνια.

Επίσης, το Τοπικό Παράρτημα Κυκλάδων της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, συνεδρίασε εκτάκτως με τη συμμετοχή των Δημάρχων Σύρου – Ερμούπολης, Μυκόνου, Θήρας, Τήνου και Πάρου, για να εξετάσει την κατάσταση που διαμορφώνεται εξαιτίας της ανακοίνωσης των χειμερινών, ακτοπλοϊκών δρομολογίων για τις Κυκλάδες.

Ήταν κοινή διαπίστωση των Δημάρχων πως η απουσία δεύτερου, καθημερινού συμβατικού δρομολογίου κατά τους χειμερινούς μήνες, το οποίο παλαιότερα εξυπηρετούσε τα νησιά καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, όπως και η ελλιπής ενδοκυκλαδική σύνδεση συντηρούν τη συγκοινωνιακή απομόνωση των νησιών.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις αλλαγές των δρομολογίων της Σαντορίνης και ειδικότερα στην κατάργηση της πρωινής σύνδεσης Πειραιά – Σαντορίνης τα Σαββατοκύριακα, καθώς και στην αλλαγή ωρών των δρομολογίων που δυσχεραίνει τις αυθημερόν μετακινήσεις μεταξύ νησιών.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα σοβαρά προβλήματα που δημιουργούνται στους νεφροπαθείς που μετακινούνται για αιμοκάθαρση, όπως και στα παιδιά και νέους, μέλη αθλητικών σωματείων, που μετακινούνται για τις ανάγκες πρωταθλημάτων.

Τα μέλη του Τοπικού Παραρτήματος Κυκλάδων αποφάσισαν ομόφωνα να αναδείξουν την ανάγκη ουσιαστικής εφαρμογής της νησιωτικότητας και συγκεκριμένα να διεκδικήσουν:

1. Την επανεξέταση του χειμερινού προγράμματος ακτοπλοϊκών δρομολογίων προς τη Σαντορίνη και την επαναφορά των δρομολογίων του Σαββατοκύριακου που καταργήθηκαν. Την επανεξέταση του δρομολογίου από Νάξο προς Πάρο για την αποφυγή της επιβάρυνσης των νεφροπαθών από την πολύωρη αναμονή και τις νυχτερινές μετακινήσεις.

2. Τη δεύτερη ενδοκυκλαδική γραμμή, που θα συνδέει καθημερινά τα νησιά με την πρωτεύουσα του νομού.

3. Την άρση της παρακράτησης του 50% των πόρων των Δημοτικών Λιμενικών Ταμείων, χωρίς αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων και με απρόσκοπτη ακτοπλοϊκή σύνδεση μεταξύ των νησιών.

4. Την επαναφορά των μειωμένων εισιτηρίων για την εξυπηρέτηση των επιβατών.

5. Την άρση της αδυναμίας προσέγγισης σε Πάρο και Νάξο, ούτως ώστε να πραγματοποιηθούν αθλητικοί αγώνες του πρωταθλήματος.

Διαβάστε επίσης

Κυκλάδες: Διαμαρτυρία των δημάρχων για τις περικοπές των ακτοπλοϊκών δρομολογίων

Xclusiv: Προσφέρονται υπερήλικα και μικρά τάνκερ αλλά οι αγοραστές προτιμούν τα μεγάλα και μικρής ηλικίας δεξαμενόπλοια

Κύπρος: Βυθίστηκε το φορτηγό πλοίο AS Dream 90 μίλια ανοιχτά της Πάφου