Βιομηχανικό ρεύμα: Πράσινο φως από Κομισιόν για ευκολότερες επιδοτήσεις ενεργειακού κόστους λόγω κρίσης

Ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο να χαλαρώσει το ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων  που περιορίζει τις δυνατότητες επιδοτήσεων ενεργειακού κόστους για τη βιομηχανία καθώς η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή απειλεί να πυροδοτήσει νέο κύμα αυξήσεων στις τιμές ενέργειας.

Αυτό δήλωσε  Teresa Ribera,  η Ευρωπαία Επίτροπος για την Ανταγωνιστικότητα και εκτελεστική αντιπρόεδρος της Κομισιόν, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο η Κομισιόν να εξετάσει μεγαλύτερη ευελιξία στο πλαίσιο του Clean Industrial State Aid Framework (CISAF), ώστε τα κράτη-μέλη να μπορέσουν να στηρίξουν τη βιομηχανία απέναντι στο ενδεχόμενο ενεργειακού σοκ.

Σημειώνεται ότι η ελληνική πρόταση για ενίσχυση της ελληνικής βιομηχανίας για το ενεργειακό κόστος, έχει κολλήσει στα γρανάζει των εγκρίσεων από την Κομισιόν. Πλέον όμως, στην ήδη υψηλή ανησυχία της ελληνικής βιομηχανίας για τις υψηλές τιμές ενέργειας, προστίθεται και ο φόβος για τις τιμές που μπορεί να φέρει η σημερινή κρίση στη Μέση Ανατολή.

Οι ανησυχίες στην ευρωπαϊκή βιομηχανία εντείνονται μετά την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και την προσωρινή διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Strait of Hormuz, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Η διακοπή αυτή, που συνδέεται με την αμερικανική επίθεση κατά του Iran, έχει 54ρπροκαλέσει έντονη ανησυχία για πιθανή άνοδο των τιμών ενέργειας, από τον επόμενο μήνα, εξέλιξη που θα μπορούσε να πλήξει άμεσα την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Μιλώντας σε συνέδριο στο Βερολίνο που διοργάνωσε το German Federal Cartel Office, η Ribera σημείωσε ότι το CISAF — το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο που επιτρέπει στα κράτη-μέλη να στηρίζουν τη βιομηχανία στην πορεία προς την απανθρακοποίηση — αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία υπό τις σημερινές συνθήκες. Ωστόσο, άφησε να εννοηθεί ότι το πεδίο εφαρμογής του ενδέχεται να επανεξεταστεί εάν η ενεργειακή κρίση κλιμακωθεί.

«Το ερώτημα είναι αν το πλαίσιο αυτό μπορεί να δώσει απαντήσεις σε μια βαθιά αύξηση των τιμών ενέργειας. Αυτό είναι πιθανώς μια συζήτηση που θα πρέπει να γίνει, ανάλογα με το πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση τις επόμενες εβδομάδες και μήνες», δήλωσε.

Το CISAF, το οποίο τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 2025, καθορίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες τα κράτη-μέλη μπορούν να παρέχουν οικονομική στήριξη στη βιομηχανία χωρίς να παραβιάζουν τους αυστηρούς κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις. Το πλαίσιο αυτό επιτρέπει, μεταξύ άλλων, προσωρινή ελάφρυνση στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας για ενεργοβόρες βιομηχανίες, ενώ ταυτόχρονα στηρίζει επενδύσεις που συμβάλλουν στην ενεργειακή μετάβαση.

Σύμφωνα με την Ribera, η δυνατότητα αυτή αποτελεί ήδη ένα σημαντικό εργαλείο για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. «Μπορεί να βοηθήσει τη βιομηχανία να αντιμετωπίσει τις υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και ταυτόχρονα να προχωρήσει η μετάβαση προς ένα πιο απανθρακοποιημένο ενεργειακό μίγμα», ανέφερε.

Η πιθανότητα χαλάρωσης των κανόνων κρατικών ενισχύσεων δεν αποτελεί πρωτοφανές μέτρο για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο παρελθόν, η Κομισιόν είχε ήδη επιτρέψει σημαντική ευελιξία κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, καθώς και μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, όταν η ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η μείωση των ρωσικών ροών φυσικού αερίου οδήγησε σε εκτεταμένα μέτρα στήριξης της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Παράλληλα, η Ribera αναφέρθηκε και σε ένα δεύτερο εργαλείο που διαθέτουν πλέον τα κράτη-μέλη για τη στήριξη της βιομηχανίας: τις πρόσφατα αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές κρατικών ενισχύσεων για το EU Emissions Trading System (ETS). Οι νέοι κανόνες διευρύνουν τον αριθμό των τομέων που μπορούν να λάβουν στήριξη για το κόστος άνθρακα, ενώ αυξάνουν την ένταση των ενισχύσεων έως και 80% για τους πλέον ενεργοβόρους κλάδους.

«Πρόκειται για ένα επιπλέον εργαλείο που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα κράτη-μέλη για να βοηθήσουν προσωρινά τη βιομηχανία», τόνισε.

Το ETS έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε ιδιαίτερα ευαίσθητο πολιτικό ζήτημα στην Ευρώπη, καθώς αρκετές κυβερνήσεις θεωρούν ότι αυξάνει το ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία. Η Italy έχει ήδη ζητήσει την προσωρινή αναστολή του μηχανισμού, υποστηρίζοντας ότι σε περιόδους έντονων γεωπολιτικών κρίσεων η προτεραιότητα θα πρέπει να είναι η προστασία της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής παραγωγής.

Η συζήτηση για ενδεχόμενη χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων αναμένεται να ενταθεί το επόμενο διάστημα, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε τρεις παράγοντες: τη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και την προστασία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας από τις επιπτώσεις μιας νέας ενεργειακής κρίσης. Αν η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή συνεχιστεί και οι τιμές ενέργειας κινηθούν ανοδικά, δεν αποκλείεται η Κομισιόν να κινηθεί προς μια νέα φάση ευελιξίας στους κανόνες στήριξης της βιομηχανίας, επαναλαμβάνοντας το μοντέλο έκτακτης παρέμβασης που εφαρμόστηκε σε προηγούμενες κρίσεις.

Διαβάστε επίσης

ΔΕΗ: Μοιράζει 2 εκ. ευρώ σε Κοζάνη και Φλώρινα σε πέντε χρόνια- Από σήμερα οι δηλώσεις συμμετοχής

Το πετρέλαιο – φωτιά πάνω από τα 100 δολάρια – Εγκλωβισμένα 110 δεξαμενόπλοια στον Κόλπο

«Παγωμένη» η ρύθμιση για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο – Χαμηλή συμμετοχή παρά τα «κουρέματα» έως 50%