Με τη διεθνή τιμή του αργού πετρελαίου Brent να «φλερτάρει» πλέον ανοιχτά με τα 102 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό αργό (WTI) να καταγράφει ημερήσιο άλμα άνω του 10%, η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια από τις πιο σκοτεινές περιόδους των τελευταίων δεκαετιών. Η Πέμπτη σημαδεύτηκε από την επικράτηση του πανικού στις αγορές, καθώς οι ελπίδες για μια σύντομη εκτόνωση της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ εξανεμίστηκαν.

Στα χρηματιστήρια, η τιμή του πετρελαίου δεν ακολουθεί πια τους παραδοσιακούς κανόνες της προσφοράς και της ζήτησης, αλλά καθοδηγείται από το premium κινδύνου. Οι επενδυτές «στοιχηματίζουν» στην καταστροφή, καθώς η φυσική έλλειψη αργού στην αγορά γίνεται πλέον αισθητή: με 110 δεξαμενόπλοια ακινητοποιημένα, το πετρέλαιο που θα έπρεπε να βρίσκεται καθ’ οδόν προς τα διυλιστήρια, απλώς δεν φτάνει εκεί. Αυτή η «ασφυξία» στην τροφοδοσία αναγκάζει τους αγοραστές να πληρώνουν όσο-όσο για άμεση παράδοση, δημιουργώντας μια εκρηκτική άνοδο που οι αναλυτές αποκαλούν «αγορά πανικού». Αν η στενότητα αυτή συνεχιστεί, το φράγμα των 100 δολαρίων θα είναι μόνο η αρχή μιας νέας περιόδου ακρίβειας.

1

Η μαύρη εβδομάδα της ενέργειας

Η κατάρρευση της ηρεμίας ξεκίνησε ήδη από τη Δευτέρα, όταν οι πρώτες αναφορές για παρενόχληση εμπορικών πλοίων στον Κόλπο προκάλεσαν την πρώτη απότομη άνοδο των τιμών. Μέχρι την Τρίτη, η αβεβαιότητα μετατράπηκε σε φόβο, καθώς οι ασφαλιστικές εταιρείες άρχισαν να αποσύρουν τις καλύψεις για διελεύσεις από τα Στενά, ενώ την Τετάρτη η αγορά «πάγωσε» εν αναμονή των ανακοινώσεων από την Ουάσιγκτον. Η επιβεβαίωση ότι οι ΗΠΑ δεν είναι σε θέση να ξεκινήσουν άμεσα ναυτικές συνοδείες, έστειλε τις τιμές σε επίπεδα που κανείς δεν ήθελε να ξαναδεί.

«Στόχοι» στο νερό: Η τραγωδία της Πέμπτης

Η κατάσταση επί του πεδίου είναι ζοφερή. Σύμφωνα με πληροφορίες, δύο δεξαμενόπλοια δέχθηκαν επίθεση στα ανοικτά των ακτών του Ιράκ τα ξημερώματα της Πέμπτης, με αποτέλεσμα τον θάνατο ενός μέλους του πληρώματος. Οι επιθέσεις αυτές ανέβασαν τον αριθμό των πληγέντων πλοίων στα πέντε μέσα σε μόλις 36 ώρες, αποδεικνύοντας ότι το Ιράν διευρύνει πλέον το πεδίο των πληγμάτων του σε ολόκληρο τον Κόλπο.

Εκτιμάται ότι 110 δεξαμενόπλοια παραμένουν εγκλωβισμένα και στελέχη της αγοράς προειδοποιούν ότι τα πλοία τους έχουν μετατραπεί σε «εύκολους στόχους» (sitting ducks), περιμένοντας μια προστασία που δεν έρχεται.

Ενώ ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ παροτρύνει τους πλοιοκτήτες να «δείξουν θάρρος» και να διασχίσουν τα Στενά, οι ίδιοι οι διαχειριστές καταγγέλλουν ότι τα πολεμικά πλοία της Δύσης λειτουργούν ως «μαγνήτες πυραύλων», καθιστώντας ακόμη και τη ναυτική συνοδεία μια εξαιρετικά επικίνδυνη επιχείρηση.

Με τον νέο Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, να διαμηνύει στην πρώτη του δημόσια δήλωση ότι τα Στενά πρέπει να «παραμείνουν κλειστά», η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα μια κρίση που απειλεί να τινάξει στον αέρα την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.

Ευρώπη: Το διπλό χτύπημα

Η κρίση στον Κόλπο προκαλεί μια επικίνδυνη «μέγγενη» για την ευρωπαϊκή οικονομία μέσω της σχέσης ευρώ/δολαρίου. Η κλιμάκωση της κρίσης στον Περσικό Κόλπο δημιουργεί νέα πίεση για την ευρωπαϊκή οικονομία μέσω της σχέσης ευρώ–δολαρίου.

Το βράδυ της Πέμπτης η ισοτιμία κινείται κοντά στο 1,15 δολάριο ανά ευρώ, έχοντας υποχωρήσει από τα επίπεδα της αρχής της εβδομάδας. Οι αγορές θεωρούν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επηρεάζονται λιγότερο από την ενεργειακή αναταραχή, καθώς αποτελούν πλέον σημαντικό παραγωγό πετρελαίου, ενώ η Ευρωζώνη παραμένει καθαρός εισαγωγέας ενέργειας. Αυτό τείνει να ενισχύει το δολάριο και να πιέζει το ευρώ κάθε φορά που αυξάνονται οι τιμές της ενέργειας.

Για τον μέσο Ευρωπαίο καταναλωτή, η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων μπορεί να γίνουν αισθητές με δύο τρόπους: τόσο μέσω της ανόδου της διεθνούς τιμής του πετρελαίου όσο και μέσω της σχετικής αποδυνάμωσης του ευρώ έναντι του δολαρίου, στο οποίο τιμολογείται η ενέργεια στις διεθνείς αγορές.

Διαβάστε επίσης

Πύραυλοι, Ναρκωτικά και Bots: Πώς το Ιράν μετατρέπει τις εσωτερικές του συγκρούσεις σε υβριδικό πόλεμο

Το τρενάκι του τρόμου με το πετρέλαιο: Από τα 120 δολάρια, κάτω από 90 δολάρια με… σφραγίδα Τραμπ

G7: «Όχι ακόμα» στην απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων – Χάσμα μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης παρά το «καμπανάκι» του IEA