Αεροδρόμιο Καστελίου: Ο λογαριασμός των αποζημιώσεων, η εκκρεμότητα στο ΣτΕ και το ορόσημο του 2028

Νέο οικονομικό μέτωπο ανοίγει γύρω από το νέο αεροδρόμιο Ηρακλείου στο Καστέλι, που κατασκευάζεται από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, καθώς ο Δήμος Μινώα Πεδιάδας διεκδικεί αποζημίωση τουλάχιστον 1,2 εκατ. ευρώ για έσοδα που υποστηρίζει ότι χάνει εξαιτίας της 24μηνης μετάθεσης της έναρξης λειτουργίας του αεροδρομίου.

Η εξέλιξη έρχεται την ώρα που ο συνολικός λογαριασμός των αποζημιώσεων που συνδέονται με τη σύμβαση παραχώρησης έχει ανέλθει στα 444,3 εκατ. ευρώ, ενώ το συνολικό κόστος του έργου έχει πλέον ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τη σχετική απόφαση, η δημοτική επιτροπή Μινώα Πεδιάδας ενέκρινε τη διεκδίκηση οικονομικής αποκατάστασης από το Ελληνικό Δημόσιο, θεωρώντας ότι η μετάθεση της έναρξης της περιόδου λειτουργίας από τις 6 Φεβρουαρίου 2025 στις 6 Φεβρουαρίου 2027 προκαλεί άμεση οικονομική απώλεια στον Δήμο.

Μάλιστα, ήδη από τον περασμένο Αύγουστο ο δήμος είχε αποστείλει προς το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επιστολή ζητώντας τον πλήρη οικονομικό φάκελο για τον υπολογισμό της απώλειας εσόδων της εταιρείας του αεροδρομίου, προκειμένου να προσδιοριστεί και η ζημία του δήμου από την μετάθεση της έναρξης λειτουργίας του νέου αερολιμένα.

Πώς προκύπτουν τα 1,2 εκατ. ευρώ

Σύμφωνα με τη σύμβαση παραχώρησης, προβλέπεται αντισταθμιστικό αντάλλαγμα ίσο με το 2% των συνολικών εσόδων εκμετάλλευσης της εταιρείας του αεροδρομίου. Από αυτό, ποσοστό 1% προβλέπεται ειδικά υπέρ του δήμου Μινώα Πεδιάδας.

Η διετής μετάθεση της έναρξης λειτουργίας σημαίνει, σύμφωνα με τον δήμο, ότι μετατίθεται αντίστοιχα και η έναρξη είσπραξης των συγκεκριμένων εσόδων.

Ως βάση για τον πρώτο υπολογισμό χρησιμοποιείται η εκτίμηση της ΔΑΗΚ Α.Ε. (του φορέα της παραχώρησης στον οποίο συμμετέχει το Ελληνικό Δημόσιο, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και η GMR) για απώλεια εσόδων ύψους 121.489.424 ευρώ εξαιτίας της 24μηνης καθυστέρησης. Εφαρμόζοντας το 1% στο ποσό αυτό, ο δήμος προσδιορίζει την οικονομική του απαίτηση σε τουλάχιστον 1.214.894,24 ευρώ.

Το ποσό, ωστόσο, δεν θεωρείται οριστικό. Η Δημοτική Επιτροπή ζητά από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και την αρμόδια ΕΥΔΕ/ΚΣΕΣΠ το εγκεκριμένο χρηματοοικονομικό μοντέλο, τα σχετικά έγγραφα της ΔΑΗΚ και τα αναλυτικά στοιχεία βάσει των οποίων υπολογίστηκε η απώλεια εσόδων για την περίοδο 6/2/2025–6/2/2027.

Ο Δήμος επιφυλάσσεται να διεκδικήσει μεγαλύτερο ποσό εφόσον αυτό προκύψει από τα οικονομικά στοιχεία, τα επικαιροποιημένα δεδομένα επιβατικής κίνησης και τις νεότερες προβλέψεις εσόδων.

Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι η σημερινή διεκδίκηση αφορά αποκλειστικά το πρώτο 1% του αντισταθμιστικού ανταλλάγματος και ότι διατηρεί στο ακέραιο οποιοδήποτε δικαίωμά του μπορεί να απορρέει από το δεύτερο 1%.

Στα 444,3 εκατ. ευρώ ο λογαριασμός

Η διεκδίκηση του Δήμου έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη ιδιαίτερα επιβαρυμένη οικονομική εικόνα γύρω από το έργο.

Με νεότερη απόφαση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών τροποποιήθηκε η αρχική απόφαση για τις αποζημιώσεις που συνδέονται με τη σύμβαση παραχώρησης του νέου αεροδρομίου και των οδικών του συνδέσεων.

Η αρχική πρόβλεψη ανερχόταν σε 363,9 εκατ. ευρώ, ενώ με τη νέα απόφαση που είχε φέρει στο φως το mononews, προστίθενται περίπου 80 εκατ. ευρώ, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό στα 444,3 εκατ. ευρώ.

Θυμίζουμε πως στις αιτίες περιλαμβάνονται η παράταση της συνολικής προθεσμίας της περιόδου μελετών και κατασκευών και επιμέρους προθεσμιών του έργου, καθώς και η αποζημίωση για απώλεια εσόδων επί 24 μήνες λόγω της μετάθεσης της ημερομηνίας έναρξης λειτουργίας.

Περιλαμβάνονται ακόμη η υστέρηση του αναλογούντος ποσού από το Τέλος Εκσυγχρονισμού και Ανάπτυξης Αεροδρομίων (ΤΕΑΑ), εξαιτίας των μέτρων της περιόδου της πανδημίας COVID-19 κατά τα έτη 2020 και 2021, αλλά και η μεταβολή της νομοθεσίας σχετικά με την κατασκευή της μεγάλης οδικής σήραγγας.

Το έργο είχε ξεκινήσει με αρχικό προϋπολογισμό περίπου 625 εκατ. ευρώ, ενώ πλέον το συνολικό του κόστος ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ.

Στο 76% το έργο – Στόχος ο Νοέμβριος του 2028

Την ίδια στιγμή, η κατασκευαστική πρόοδος του νέου αεροδρομίου έχει φτάσει περίπου στο 76%, ενώ ως στόχος για την έναρξη λειτουργίας έχει τεθεί ο Νοέμβριος του 2028.

Σημαντικό ορόσημο για την εξέλιξη του έργου αποτελεί η σύμβαση ύψους 105,2 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, που υπέγραψε η ΔΑΗΚ με την κοινοπραξία Indra Sistemas S.A. – ΑΤΕΣΕ για την προμήθεια, εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία των συστημάτων αεροναυτιλίας. Πρόκειται για ένα κρίσιμο κομμάτι του σχεδιασμού, καθώς η ολοκλήρωση και η πιστοποίηση των συγκεκριμένων συστημάτων αποτελούν βασική προϋπόθεση για την επιχειρησιακή ετοιμότητα και, τελικά, για την έναρξη λειτουργίας του νέου αεροδρομίου.

Η εκκρεμότητα στο ΣτΕ

Την πορεία του έργου εξακολουθεί ωστόσο να συνοδεύει η εκκρεμότητα του Λόφου Παπούρα, όπου έχουν αποκαλυφθεί σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα και προβλέπεται η εγκατάσταση συστημάτων αεροναυτιλίας για τη λειτουργία του νέου αεροδρομίου.

Ο Δήμος Μινώα Πεδιάδας έχει προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας ενάντια στην απόφαση χωροθέτησης των ραντάρ, με την απόφαση να αναμένεται να καθορίσει το μέλλον του έργου.

Εφόσον η δικαστική εξέλιξη οδηγήσει σε αλλαγή της προβλεπόμενης χωροθέτησης, ενδέχεται να απαιτηθούν νέες μελέτες και αλλαγές στον σχεδιασμό, με πιθανές επιπτώσεις στο χρονοδιάγραμμα και το κόστος. Επισήμως, πάντως, δεν έχει παρουσιαστεί εναλλακτικό σχέδιο χωροθέτησης.

Ένα έργο υποδομής μεγάλης κλίμακας

Σε ό,τι αφορά το ίδιο το έργο, το νέο αεροδρόμιο διαμορφώνεται ως ένα εκτεταμένο σύμπλεγμα αεροπορικών και οδικών υποδομών. Στον βασικό σχεδιασμό περιλαμβάνονται διάδρομος προσγείωσης και απογείωσης μήκους 3.200 μέτρων, παράλληλος τροχόδρομος ίδιου μήκους, οκτώ συνδετήριοι τροχόδρομοι και κεντρικός αεροσταθμός επιφάνειας περίπου 93.000 τ.μ.

Το συγκρότημα συμπληρώνουν Πύργος Ελέγχου ύψους 44 μέτρων, χώροι στάθμευσης αεροσκαφών, εγκαταστάσεις πυροσβεστικής, αστυνομίας, συντήρησης και επίγειας εξυπηρέτησης, καθώς και εμπορική ζώνη.

Κομβικό τμήμα του σχεδιασμού είναι και η οδική πρόσβαση στο νέο αεροδρόμιο. Βασικός άξονας θα είναι ο κλειστός αυτοκινητόδρομος μήκους περίπου 18 χιλιομέτρων, ο οποίος θα συνδέει το Καστέλι με τον ΒΟΑΚ στην περιοχή της Χερσονήσου. Παράλληλα προβλέπονται σύνδεση με την οδό Αρκαλοχωρίου–Βιάννου, περιμετρική οδός Καστελίου και αναβάθμιση περίπου 20 χιλιομέτρων του υφιστάμενου οδικού δικτύου.

Διαβάστε επίσης:

Γιώργος Περιστέρης (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ) σε αναλυτές: Νέα φάση ανάπτυξης από θέση ισχύος

ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: Στα 2,1 δισ. ευρώ τα έσοδα στο εξάμηνο, αύξηση 22% στα καθαρά κέρδη