Αεροδρόμιο Ηρακλείου: Ο ιδιοκτησιακός γρίφος που κρατά πίσω την αξιοποίηση του – Λύση ψάχνει ο δήμος

Λύση στον ιδιοκτησιακό γρίφο που εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εμπόδιο για την αξιοποίηση της έκτασης του σημερινού αεροδρομίου Ηρακλείου «Νίκος Καζαντζάκης» αναζητά ο Δήμος Ηρακλείου, με το βλέμμα στραμμένο στο 2028, οπότε υπολογίζεται η μεταφορά των αεροπορικών δραστηριοτήτων στο νέο διεθνές αεροδρόμιο στο Καστέλι.

Στο επίκεντρο βρίσκεται μια έκταση περίπου 1.737 στρεμμάτων, η οποία μετά την παύση λειτουργίας του σημερινού αεροδρομίου θα μπορούσε να μετατραπεί σε έναν νέο αναπτυξιακό πόλο, με κατοικίες, χώρους πρασίνου, εμπορικές δραστηριότητες και υποδομές.

Σύμφωνα με πληροφορίες, πρόθεση της δημοτικής αρχής είναι να επιδιώξει το προσεχές διάστημα τη σύγκληση σύσκεψης με τη συμμετοχή των εμπλεκόμενων πλευρών, των υπουργείων Εθνικής Άμυνας και Υποδομών και Μεταφορών, με στόχο την αναζήτηση κοινά αποδεκτής λύσης για τη διευθέτηση των ιδιοκτησιακών εκκρεμοτήτων που δυσχεραίνουν την αξιοποίηση της έκτασης του αεροδρομίου «Νίκος Καζαντζάκης.

Το ζήτημα βέβαια κάθε άλλο παρά καινούργιο είναι, καθώς πίσω από τη σημερινή εκκρεμότητα βρίσκεται μια δικαστική διαμάχη με ιστορία δεκαετιών, η οποία έχει περάσει τόσο από το Συμβούλιο της Επικρατείας όσο και από τον Άρειο Πάγο.

Η επιδίωξη του δήμου είναι να βρεθεί μια κοινά αποδεκτή λύση με την κεντρική διοίκηση, ώστε να αποσαφηνιστεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την προώθηση ενός ενιαίου σχεδίου αξιοποίησης.

Από αεροδρόμιο σε μια νέα περιοχή με κατοικίες, πάρκα και επενδύσεις

Το μεγάλο ερώτημα είναι τι θα γίνει με τα περίπου 1.737 στρέμματα που θα απελευθερωθούν όταν το «Νίκος Καζαντζάκης» κλείσει και οι πτήσεις μεταφερθούν στο Καστέλι.

Οι κατευθύνσεις που έχουν τεθεί μέχρι σήμερα περιλαμβάνουν ένα σύνθετο μοντέλο αξιοποίησης, με συνδυασμό δημόσιων και ιδιωτικών χρήσεων, που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τη φυσιογνωμία της ανατολικής πλευράς του Ηρακλείου.

Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται η ανάπτυξη κατοικιών, με έμφαση και στην κοινωνική στέγαση, η δημιουργία εκτεταμένων χώρων πρασίνου και αναψυχής, καθώς και η χωροθέτηση εμπορικών δραστηριοτήτων, υπηρεσιών και κοινωφελών υποδομών. Στον ευρύτερο σχεδιασμό έχουν επίσης τεθεί προς συζήτηση πολιτιστικές, εκπαιδευτικές και ήπιες τουριστικές χρήσεις, ακόμη και drone port (δηλαδή σταθμού υποδοχής και απογείωσης/προσγείωσης drones.

Κοινός γνώμονας φαίνεται να είναι η δημιουργία ενός μεγάλου μητροπολιτικού πάρκου, που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως νέος πνεύμονας πρασίνου για το Ηράκλειο, σε συνδυασμό με παρεμβάσεις που θα ενισχύουν τη σύνδεση της περιοχής με το παραλιακό μέτωπο και τη Νέα Αλικαρνασσό.

Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχει οριστικοποιημένο σχέδιο, καθώς παραμένουν ανοιχτά ζητήματα που αφορούν τις χρήσεις γης, τους όρους δόμησης, τη χρηματοδότηση και τον τρόπο υλοποίησης των παρεμβάσεων.

Η δικαστική διαμάχη από το 1954 μέχρι τον Άρειο Πάγο

Πίσω από τη σημερινή προσπάθεια διευθέτησης βρίσκεται μια μακρά δικαστική διαδρομή, με αφετηρία τις ιδιοκτησιακές διεκδικήσεις της τότε Κοινότητας Νέας Αλικαρνασσού.

Η υπόθεση ανάγεται στη διανομή εκτάσεων του 1932, ενώ το 1954 η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας εξέδωσε απόφαση υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου και σε βάρος της τότε Κοινότητας.

Η δικαστική αντιπαράθεση, ωστόσο, δεν σταμάτησε εκεί. Το 1979 η Κοινότητα Νέας Αλικαρνασσού επανήλθε, καταθέτοντας αναγνωριστική αγωγή για τα δικαιώματά της επί της έκτασης.

Ακολούθησαν απορριπτικές δικαστικές αποφάσεις το 1980 και το 1982, μέχρι που η υπόθεση έφτασε στον Άρειο Πάγο. Το 1986 το Γ΄ Τμήμα του ανώτατου δικαστηρίου δέχθηκε την αναίρεση της Κοινότητας, ενώ στη συνέχεια εκδόθηκε απόφαση του Δ΄ Τμήματος υπέρ της Νέας Αλικαρνασσού.

Στη μεταγενέστερη αυτή δικαστική κρίση στηρίζεται η σημερινή θέση του Δήμου Ηρακλείου, ο οποίος, ως διάδοχος της πρώην Κοινότητας, επικαλείται ιδιοκτησιακά δικαιώματα επί σημαντικού τμήματος της έκτασης.

Τα 563 στρέμματα που διεκδικεί ο Δήμος

Το ιδιοκτησιακό ζήτημα επανήλθε δυναμικά στο προσκήνιο κατά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου στις 19 Οκτωβρίου, όταν έγινε δεκτή η εισήγηση του δημάρχου Αλέξη Καλοκαιρινού για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων του Δήμου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η δημοτική αρχή, οι διεκδικήσεις αφορούν έκταση 562.681 τετραγωνικών μέτρων, δηλαδή περίπου το 32,4% της συνολικής έκτασης που εξετάστηκε.

Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό τμήμα του ακινήτου, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη διευθέτηση των ιδιοκτησιακών εκκρεμοτήτων πριν από την προώθηση του τελικού σχεδίου αξιοποίησης.

Η δημοτική αρχή επιδιώκει να διασφαλίσει τα δικαιώματα που θεωρεί ότι απορρέουν από τη δικαστική διαδρομή της υπόθεσης, αλλά και να έχει ουσιαστικό ρόλο στις αποφάσεις που θα καθορίσουν τη μελλοντική φυσιογνωμία της περιοχής.

Διαβάστε επίσης:

Αεροδρόμιο Καστελίου: «Πράσινο φως» από το ΣτΕ για τα ραντάρ στον λόφο Παπούρα

Δήμας: Τον Νοέμβριο του 2028 η λειτουργία του νέου Αεροδρομίου Ηρακλείου – Στο 76% τα έργα