Την ώρα που οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη σημειώνουν άνοδο 30%, στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, και το πετρέλαιο ίπτατο στα 114 δολάρια στις πρώτες συναλλαγές στο Λονδίνο, το πετρέλαιο θέρμανσης στις ΗΠΑ εκτινασσόταν σε υψηλό 40 και πλέον μηνών, ενώ σημαντική άνοδο δείχνουν και τα futures του φυσικού αερίου στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού. Εξελίξεις που δείχνουν ότι η ανησυχία για την πορεία των τιμών της ενέργειας δεν αφήνει κανέναν αλώβητο και αιτιολογούν εν μέρει γιατί ο Τραμπ πιέζει την Ευρώπη και τους συμμάχους να διαθέσουν πλοία για συνοδεία των τάνκερ στα Στενά του Ορμούζ. Απώτερος στόχος η επίτευξη εικόνας ενότητας ώστε να ηρεμήσουν οι αγορές πετρελαίου.

Την ίδια στιγμή, η αύξηση των εσόδων από το πετρέλαιο εξελίσσεται σε σανίδα σωτηρίας για τη Ρωσία, τονίζει ο Luke Wickenden, αναλυτής στο Centre for Research on Energy and Clean Air (CERA).

1

Περαιτέρω ανάλυση της CERA δείχνει ότι τα μέσα έσοδα της Ρωσίας από τις εξαγωγές αργού πετρελαίου κατά τις δύο πρώτες εβδομάδες του πολέμου στο Ιράν ανέρχονταν σε περίπου 230 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα — 26% πάνω από τον ημερήσιο μέσο όρο του Φεβρουαρίου, πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη χαλαρώσει τις κυρώσεις κατά του Κρεμλίνου, σε μια προσπάθεια να αμβλύνουν τις ενεργειακές πιέσεις σε άλλες περιοχές. Εάν η τρέχουσα σύγκρουση εξελιχθεί σε μακροχρόνια σύρραξη, η Μόσχα ενδέχεται να καταφέρει να αποκαταστήσει μεγάλο μέρος της οικονομικής ζημίας που υπέστη τα τελευταία τέσσερα χρόνια.

Ο πόλεμος με το Ιράν θα μπορούσε επίσης να δώσει μια πιο άμεση ώθηση στην εν εξελίξει εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Με την κυβέρνηση Τραμπ να επικεντρώνεται πλέον σταθερά στη Μέση Ανατολή, το Κρεμλίνο θα αντιμετωπίσει σημαντικά λιγότερη διπλωματική πίεση να συμμετάσχει σε ειρηνευτικές συνομιλίες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ με την Ουκρανία, ενώ το Κίεβο θα δυσκολευτεί να διατηρήσει την εισβολή της Ρωσίας ψηλά στην διεθνή ατζέντα.

Άνοδος πάνω από 50% για το πετρέλαιο θέρμανσης στις ΗΠΑ από την έναρξη του πολέμου

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το πετρέλαιο θέρμανσης στις ΗΠΑ, τα οποία αποτελούν σημείο αναφοράς για τις τιμές του ντίζελ και των καυσίμων αεροσκαφών, σκαρφάλωσαν νωρίτερα στο υψηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2022, στα 4,43 δολάρια ανά γαλόνι, με την προθεσμιακή τιμή του πετρελαίου θέρμανσης στις ΗΠΑ να έχει αυξηθεί περισσότερο από 50% από τη στιγμή που ξεκίνησε ο πόλεμος.

Οι τιμές είχαν φτάσει τελευταία φορά σε τόσο υψηλά επίπεδα μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η οποία εξάντλησε τα αποθέματα πετρελαίου θέρμανσης και ντίζελ της Δύσης.

Άνοδος και στα futures του φυσικού αερίου στις ΗΠΑ

Την ίδια ώρα, ανοδικά κινούνταν και τα futures του φυσικού αερίου στις ΗΠΑ, μετά την κλιμάκωση των επιθέσεων του Ιράν εναντίον ενεργειακών υποδομών στον Περσικό Κόλπο.

Μετά το ισραηλινό πλήγμα στο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars του Ιράν, το μεγαλύτερο στον κόσμο, και σε γειτονικά διυλιστήρια, το Ιράν ανταπέδωσε, προκαλώντας «εκτεταμένες ζημιές» γύρω από τον τερματικό σταθμό Ras Laffan του Κατάρ, τη μεγαλύτερη εγκατάσταση υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο. Οι εγκαταστάσεις φυσικού αερίου Habshan στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανέστειλαν επίσης τις δραστηριότητές τους.

Νωρίτερα σήμερα, επίσης, ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα «ανατινάξουν» το κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars του Ιράν, αν η Τεχεράνη πραγματοποιήσει περαιτέρω επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στο Κατάρ.

Ο πρόεδρος Τραμπ επέμεινε ότι δεν θα υπάρξουν «άλλες επιθέσεις» στο South Pars από το Ισραήλ, εκτός εάν η Τεχεράνη «απρόσεκτα» στοχεύσει το Κατάρ, επιχειρώντας να αποτρέψει περαιτέρω κλιμάκωση.

Το στοίχημα του Ορμούζ

Το «άνοιγμα» των Στενών του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα περάσματα για τον ενεργειακό εφοδιασμό του πλανήτη, αποτελεί, λοιπόν, το μεγάλο στοίχημα και της κυβέρνησης Τραμπ αυτή τη στιγμή, προκειμένου να μπει ταβάνι στην άνοδο των τιμών. Σε κανονικές συνθήκες, από τα Στενά διέρχονται γύρω στα 18-20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, τα οποία αντιστοιχούν περίπου στο 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης, και γύρω στο 25% της συνολικής ποσότητας πετρελαίου που μεταφέρεται δια θαλάσσης. 

Σε ό,τι αφορά το φυσικό αέριο, από τα Στενά περνά γύρω στο 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG (περίπου 110 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως), με τα περισσότερα να προέρχονται από το Κατάρ, τον μεγαλύτερο εξαγωγέα LNG.

Ωστόσο, όσο κρίσιμο κι αν είναι το άνοιγμα των Στενών για την πορεία των τιμών της ενέργειας, στην Ευρώπη, η διάθεση πλοίων για τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων θα αφαιρούσε πόρους που χρειάζονται για την άμυνα της Ουκρανίας απέναντι στις ρωσικές επιθέσεις. Στην περιοχή του Ινδοειρηνικού πάλι, η δημόσια στήριξη μιας προσπάθειας ασφάλειας στα Στενά του Ορμούζ ενέχει τον κίνδυνο εσωτερικών αντιδράσεων σε χώρες όπου μια νέα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή είναι αντιδημοφιλής, ενώ ταυτόχρονα εγείρει ανησυχίες για την εκτροπή ήδη περιορισμένων ναυτικών πόρων από την αποτροπή της Κίνας και την προστασία κρίσιμων θαλάσσιων οδών της περιοχής.

Επιπλέον, θα απαιτούνταν χρόνος για πολλές χώρες προκειμένου να ανακατευθύνουν πλοία ή άλλα μέσα προς τη Μέση Ανατολή.

Ποιοι φαίνεται να κερδίζουν προς το παρόν από τον πόλεμο στο Ιράν

Σε ό,τι αφορά τους πετρελαιοπαραγωγούς του Κόλπου, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη.

Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ελέγχουν από κοινού τεράστιο μερίδιο του παγκόσμιου εφεδρικού παραγωγικού δυναμικού. Και, ναι μεν, έχουν όντως κόστος λόγω της σύγκρουσης, αλλά η έκθεσή τους στα Στενά του Ορμούζ είναι μικρότερη από εκείνη των γειτονικών Κουβέιτ, Κατάρ και Ιράκ. Επιπλέον, οι δύο χώρες έχουν κατασκευάσει παρακαμπτήριους αγωγούς ειδικά για να εξάγουν πετρέλαιο χωρίς να διέρχονται από Στενά.

Όσον αφορά τη Ρωσία, ο πόλεμος στο Ιράν απομακρύνει από τους προμηθευτές του Κόλπου αγοραστές ευαίσθητους στις τιμές, όπως η Ινδία και η Κίνα, προς όφελος της ίδιας.

Οι ηγέτες της ΕΕ υπό πίεση να αντιμετωπίσουν την εκτόξευση των τιμών ενέργειας

Οι επιθέσεις στην παραγωγή φυσικού αερίου στο Ιράν και το Κατάρ έχουν αυξήσει σημαντικά την πίεση στους ηγέτες της ΕΕ να βρουν άμεσες λύσεις για τις αυξανόμενες τιμές ενέργειας, προειδοποίησαν αξιωματούχοι ενόψει Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες.

Η Ιταλία, που εξαρτάται ιδιαίτερα από το LNG του Κατάρ, ηγείται πρωτοβουλίας για ευρωπαϊκές λύσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν οικονομική στήριξη, μείωση ενεργειακών επιβαρύνσεων και αλλαγές στους κανόνες τιμολόγησης.

«Το να ξυπνάς με αύξηση 30% [στις τιμές του φυσικού αερίου] έχει οξύνει τη σκέψη και αυξήσει την πίεση», δήλωσε χαρακτηριστικά ένας αξιωματούχος.

Από την πλευρά του, ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, ζήτησε μορατόριουμ στις επιθέσεις κατά πολιτικών υποδομών, τονίζοντας ότι πρέπει να προστατευθούν οι άμαχοι και η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού από περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση.

Διαβάστε επίσης:

Σε αναβρασμό οι πρατηριούχοι για τις τιμές στα καύσιμα, που ξεπερνάνε τα 2 ευρώ/ λίτρο – Συνάντηση με Θεοδωρικάκο

Shell: Ζημιές στο εργοστάσιο Pearl μετά την ιρανική επίθεση στην πόλη Ρας Λαφάν

Τι είναι το South Pars που απειλεί να καταστρέψει ο Τραμπ