Πολωνία: Κλιμακώνεται η σύγκρουση Τουσκ–Ναβρότσκι για το Συνταγματικό Δικαστήριο

Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ δεσμεύτηκε να προχωρήσει στις αλλαγές στο Συνταγματικό Δικαστήριο και κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι υποδαυλίζει τη βία, επιχειρώντας να καταλύσει το κράτος δικαίου, καθώς η πολιτική κρίση στη χώρα κλιμακώνεται.

Σε τηλεοπτικό διάγγελμά του το Σάββατο, ο Τουσκ δήλωσε ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο, υπό τη σημερινή του μορφή, δεν είναι ανεξάρτητο και ότι οι προσπάθειες της κυβέρνησής του να αποκαταστήσει τη λειτουργία του έχουν υπονομευθεί από το κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη και τον πρόεδρο Κάρολ Ναβρότσκι.

Το διάγγελμα έγινε λίγες ώρες μετά την ανάπτυξη δυνάμεων αντιμετώπισης ταραχών μπροστά από το δικαστήριο και την αναστολή καθηκόντων δύο ανώτερων δικαστών του. Ο Ναβρότσκι ανέστρεψε την πορεία του αεροσκάφους του, ενώ κατευθυνόταν προς τη Σενεγάλη, και επέστρεψε στη Βαρσοβία για διαβουλεύσεις με τα κοινοβουλευτικά κόμματα το Σάββατο. Ο κυβερνών Συνασπισμός Πολιτών του Τουσκ δεν συμμετείχε στις συναντήσεις.

«Έχουμε περιμένει υπερβολικά πολύ για να εκφοβιστούμε και να κάνουμε πίσω τώρα», δήλωσε ο Τουσκ. «Είμαι βέβαιος ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο θα αρχίσει να λειτουργεί όπως οφείλει — ανεξάρτητα, αυτόνομα και σύμφωνα με το Σύνταγμα».

Εκατοντάδες άνθρωποι συνέχισαν να διαδηλώνουν μπροστά από το δικαστήριο τη νύχτα του Σαββάτου προς την Κυριακή. Η αστυνομία έθεσε υπό κράτηση τέσσερα άτομα από την έναρξη των κινητοποιήσεων, αργά την Παρασκευή. Τρία από αυτά επιχείρησαν να υπερπηδήσουν τον φράχτη και να εισέλθουν στον χώρο του δικαστηρίου.

Η σύγκρουση για το Συνταγματικό Δικαστήριο φέρνει αντιμέτωπο τον έμπειρο φιλοευρωπαίο πρωθυπουργό με την εθνικιστική αντιπολίτευση, η οποία στελέχωσε το δικαστήριο με πολιτικά επιλεγμένους δικαστές κατά την οκταετή παραμονή της στην εξουσία. Το ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ έκρινε το 2021 ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο δεν ήταν ανεξάρτητο και αμερόληπτο στις αποφάσεις του.

Ο Τουσκ είχε δεσμευτεί να αποκαταστήσει το κράτος δικαίου όταν κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές του 2023. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν έχει καταφέρει να υλοποιήσει τις περισσότερες υποσχέσεις του, καθώς ο Ναβρότσκι, ο οποίος υποστηρίζεται από την αντιπολίτευση, ασκεί επανειλημμένα βέτο στις νομοθετικές πρωτοβουλίες του.

Ενόψει νέων εκλογών στα τέλη του επόμενου έτους και με τη στήριξη προς την ακροδεξιά να ενισχύεται, ο πρωθυπουργός έστειλε μήνυμα ότι η υπομονή του έχει εξαντληθεί.

«Σε ορισμένα ζητήματα δεν χωρά συμβιβασμός», δήλωσε. «Οι φωνές, τα ψέματα και οι συμπλοκές δεν μπορούν —και δεν πρόκειται— να αποτελέσουν πηγή δικαίου στην Πολωνία».

Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι η Κομισιόν παρακολουθεί στενά τις πρόσφατες εξελίξεις γύρω από το Συνταγματικό Δικαστήριο. Όπως σημείωσε, εναπόκειται στις πολωνικές αρχές να διασφαλίσουν ότι το δικαστήριο μπορεί να λειτουργεί σύμφωνα με το Σύνταγμα της χώρας και το δίκαιο της ΕΕ.

Η έκβαση της σύγκρουσης θα έχει σημασία και για την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς χώρες όπως η Ισπανία και η Γαλλία οδεύουν προς εθνικές εκλογές τους επόμενους μήνες, με τα ακροδεξιά κόμματα να ενισχύονται.

Ο Τουσκ έχει επιδιώξει να διατηρήσει την Πολωνία στον πολιτικό πυρήνα της Ένωσης, ενώ επί των ημερών του η οικονομία της χώρας βρίσκεται κοντά στην ένταξή της στις 20 μεγαλύτερες του κόσμου. Ο Ναβρότσκι, πρώην πυγμάχος και σχετικά νεοεισερχόμενος στην πολιτική, έχει τη στήριξη του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Βίντεο που δημοσιεύτηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδειξαν τον πρόεδρο να φτάνει στο δικαστήριο τις πρώτες ώρες του Σαββάτου, λίγο μετά τα μεσάνυχτα, και να εισέρχεται διά της βίας στο κτίριο, περνώντας από ομάδα δικαστών που προσπάθησαν να του εμποδίσουν την είσοδο. Ο Τουσκ δήλωσε ότι οι δικαστές δέχθηκαν επίθεση.

«Σε ένα κράτος δικαίου, ένας πολιτικός δεν μπορεί να εισέρχεται σε δικαστήριο για να δίνει εντολές ή να εκφοβίζει δικαστές — ούτε καν εάν αυτός ο πολιτικός είναι ο πρόεδρος», δήλωσε ο Τουσκ, προσθέτοντας ότι «η δύναμη και η αγένεια δεν καθορίζουν ποιος έχει δίκιο».

Ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Ναβρότσκι, Μάρτσιν Πσιντάτς, χαρακτήρισε το διάγγελμα του Τουσκ «συγκρουσιακό» και υποστήριξε ότι θα οδηγήσει μόνο σε όξυνση των κοινωνικών εντάσεων.

«Αντανακλά τον φόβο του πρωθυπουργού, καθώς γνωρίζει ποιες συνέπειες θα αντιμετωπίσει στο μέλλον για την παραβίαση του νόμου», δήλωσε στο Bloomberg.

Το Συνταγματικό Δικαστήριο έχει παραλύσει εξαιτίας των συνεχιζόμενων αντιπαραθέσεων. Παρότι το Κοινοβούλιο έχει καλύψει τις περισσότερες κενές θέσεις δικαστών, ο πρόεδρός του, Μπόγκνταν Σβιεντσκόφσκι, αρνείται να αναγνωρίσει τους νέους δικαστές και ο πρόεδρος της χώρας αρνείται να δεχθεί τον όρκο τους. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση δεν δημοσιεύει τις αποφάσεις του δικαστηρίου.

Ούτε ο Ναβρότσκι ούτε ο επικεφαλής του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης, Γιαροσλάβ Κατσίνσκι, προέβησαν σε δηλώσεις μετά τις διαβουλεύσεις του προέδρου με τα κόμματα.

Ο υπουργός Άμυνας Βλαντίσλαβ Κοσινιάκ-Καμίς, ο οποίος ηγείται ενός από τα μικρότερα κόμματα του τετρακομματικού κυβερνητικού συνασπισμού, δήλωσε ότι η χώρα χρειάζεται «συνταγματική επανεκκίνηση».

«Στη σημερινή κατάσταση, αυτή είναι η μοναδική ευκαιρία να αποκατασταθεί σταδιακά η ομαλότητα γύρω από το Συνταγματικό Δικαστήριο», έγραψε στο X.

Διαβάστε επίσης 

Ο Πούτιν θα απαντούσε αν του τηλεφωνούσε ο Ζελένσκι, λέει ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Ουσακόφ

Μιλένα Αποστολάκη: «Η απόσυρση του άρθρου 23 δεν αρκεί» – Τροπολογία για τον εξωδικαστικό που έχει ψηφίσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη

Κίνα: Νέα μέτρα κομματικής πειθαρχίας και έλεγχοι στις περιουσίες αξιωματούχων