Λίνα Μενδώνη: Το νερό αντίδοτο στην τοξικότητα των καιρών

Αποτέλεσαν πηγή ζωής και κοινωνικής δραστηριότητας για την Άνω Πόλη της Θεσσαλονίκης οι τέσσερεις παλιές κρήνες που αποκατεστημένες και λειτουργικές πλέον παραδόθηκαν σε κοινή χρήση από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

Η παρουσία τους είναι μια μικρή αλλά ουσιαστική παρέμβαση που αναβαθμίζει την καθημερινότητα των ανθρώπων, όπως είπε η ίδια κατά την παράδοση του έργου, που πραγματοποιήθηκε στην κρήνη του Αλατζά Ιμαρέτ επί της οδού Κασσάνδρου, παρουσία του δημάρχου Θεσσαλονίκης Στέλιου Αγγελούδη. Πρόκειται για το δεύτερο σύνολο εξάλλου, από τις οκτώ συνολικά κρήνες που περιλαμβάνονταν στο πρόγραμμα (οι πρώτες τέσσερεις έχουν ολοκληρωθεί από το 2025).

«Τα μνημεία μας δεν πρέπει να είναι στατικά αλλά ζωντανά και ενταγμένα στην καθημερινή ζωή», όπως είπε η κυρία Μενδώνη.«Το νερό που ρέει ξανά, πέρα από την ιστορική του συνέχεια, λειτουργεί και συμβολικά ως αντίδοτο στην τοξικότητα των καιρών μας. Πλέον, τα εν λόγω τοπόσημα περνούν στους ίδιους τους κατοίκους, αντικατοπτρίζοντας τη διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς». Οι  κρήνες, που επανέρχονται στον αστικό ιστό αναδεικνύοντας την ιστορική και αρχιτεκτονική φυσιογνωμία της Άνω Πόλης βρίσκονται επί της οδού Ολυμπιάδος 75, επί της συμβολής Ηροδότου και Αθηνάς, επί της Κασσάνδρου (Αλατζά Ιμαρέτ) και επί της Ζήση Καραδήμου 18 (Νουμάν Πασά).

«Το νερό που ρέει ξανά στις κρήνες της Άνω Πόλης Θεσσαλονίκης λειτουργεί συμβολικά ως αντίδοτο στην τοξικότητα των καιρών μας», όπως δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού.

Το έργο αποκατάστασης τω ν κρηνών

Οι εργασίες αποκατάστασης, που υλοποιήθηκαν από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, ξεκίνησαν με τοπογραφική και αρχιτεκτονική τεκμηρίωση μέσω φωτογραμμετρίας. Οι επεμβάσεις περιέλαβαν δομική αναστήλωση με συμβατά κονιάματα, καθαιρέσεις νεότερων στοιχείων και συντήρηση των μαρμάρινων μελών, των επιγραφών και του χρωματικού διακόσμου. Πραγματοποιήθηκαν εξάλλου, ανασκαφικές έρευνες για την αποκάλυψη της αρχικής στάθμης των μνημείων ενώ απομακρύνθηκαν τα graffiti και παλαιότερες τσιμεντένιες επεμβάσεις. Παράλληλα, τοποθετήθηκαν νέες λαξευμένες μαρμάρινες λεκάνες και ορειχάλκινοι κρουνοί ενώ σε συνεργασία με την ΕΥΑΘ εξασφαλίστηκε η πλήρης λειτουργικότητα των ιστορικών κρηνών μέσω της σύνδεσής τους με τα σύγχρονα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης.

Στην πρώτη φάση του έργου αναστηλώθηκαν και συντηρήθηκαν οι τέσσερεις κρήνες, των οδών Ακροπόλεως και Σταγείρων (γνωστή και ως Κόκκινη Βρύση), Τιμοθέου και Λυσίου, Δημητρίου Πολιορκητού 35 και Παπαρέσκα 9, οι οποίες αποδόθηκαν στους πολίτες της πόλης από την Υπουργό Πολιτισμού τον Σεπτέμβριο του 2025.

Στο βάθος ενοποίηση αρχαιολογικών χώρων

Η απόδοση του συνόλου των κρηνών αποτελεί τμήμα μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής ανάδειξης του πολιτιστικού αποθέματος της Θεσσαλονίκης και αναβάθμισης του δημόσιου χώρου της Άνω Πόλης, προσφέροντας στους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης μια αυθεντική εμπειρία της μακραίωνης ιστορίας της.

«Ο μεγαλύτερος πλούτος αυτής της “χωρίς ηλικία” πόλης είναι η πολιτιστική της κληρονομιά, είναι η αλληλεπίδραση και η συνύπαρξη πολιτισμών, θρησκειών και εθνοτήτων. Μια πόλη, που όπως σωστά έχει λεχθεί, έχει χώρο για πολλές αφηγήσεις. Και οι κρήνες έχουν τις δικές τους ιστορίες να αφηγηθούν. Ιστορίες που πλέον θα έχουν συνέχεια», όπως είπε κατά την τελετή ο κ. Αγγελούδης.  Η συνεργασία ανάμεσα στο υπουργείο Πολιτισμού και το δήμο Θεσσαλονίκης είχε άλλωστε αυτό το καλό και γρήγορο αποτέλεσμα.

Παράλληλα ωστόσο, σε εξέλιξη βρίσκεται η προετοιμασία για την ενοποίηση αρχαιολογικών χώρων της Θεσσαλονίκης, ένα έργο που οριοθετείται από τις οδούς Αγγελάκη, Ολυμπιάδος, 26ης Οκτωβρίου και τη Λεωφόρο Νίκης, με κεντρικό άξονα την οδό Εγνατία.   Στόχος είναι η δημιουργία ενός ενιαίου, λειτουργικού και αισθητικά αναβαθμισμένου πλέγματος μνημείων, το οποίο θα ενσωματώνεται αρμονικά στον σύγχρονο αστικό ιστό, βελτιώνοντας την προσβασιμότητα και την ποιότητα ζωής των πολιτών. Εντός του καλοκαιριού του 2026 αναμένεται να ολοκληρωθεί ο αρχιτεκτονικός διαγωνισμός, δίνοντας σάρκα και οστά σε μια συζήτηση που εκκρεμούσε για περισσότερα από 25 χρόνια.

Στον πυρήνα του διαγωνισμού εντάσσονται 20 εμβληματικά μνημεία, μεταξύ των οποίων η Ρωμαϊκή Αγορά, ο Άγιος Δημήτριος, η Ροτόντα, ο Λευκός Πύργος, καθώς και οι αρχαιολογικοί χώροι στους σταθμούς του Μετρό «Βενιζέλου» και «Αγίας Σοφίας».

Διαβάστε επίσης

Ανακάλυψη: Νέα αποκρυπτογράφηση συμβόλων της Γραμμικής Β και τα αρώματα των Μυκηναίων

Η ποίηση του βλέμματος – Φωτογραφίες του κόσμου από μια χαρισματική γυναίκα

Ένα «Ανήσυχο κορίτσι» εξήντα εκατομμυρίων – Σπάνιο έργο του Ρόι Λιχτενστάιν σε δημοπρασία