Η αντιπολίτευση στην Ελλάδα βρίσκεται σε απόγνωση. Φυσιολογικά, λοιπόν, ψάχνει για χέρι να πιαστεί, σωσίβιο να επιβιώσει – όπου κι αν το βρει. Είδαμε έτσι τις τελευταίες ημέρες πολιτικά τερατουργήματα που επιχειρούν να αντλήσουν κουράγιο από τις ξένες εμπειρίες, να βρουν παραλληλισμούς, να αναζητήσουν ένα δρόμο μακριά από το πολιτικό και ιδεολογικό αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει.

Δυστυχώς για την αντιπολίτευση δεν υπάρχει Ξένιος Ζευς να βοηθήσει. Τα όσα συνέβησαν και συμβαίνουν στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ συνδέονται άμεσα με την κατά τόπους εθνική κουλτούρα και με το κατά τόπους πολιτικό-εκλογικό σύστημα. Ακούστηκαν κραυγές ενθουσιασμού για την – βιαστική—συνένωση των αριστερών κομμάτων στην Γαλλία, λες και αυτό μπορούσε να συμβεί εδώ με τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ. Η ευκαιριακή συμμαχία ήδη αντιμετωπίζει προβλήματα. Ουσιαστικά, ο Μακρόν μπορεί να έχασε την πρωτιά στην Βουλή, αλλά αποδόμησε την άκρα δεξιά και ανέδειξε όλα τα εγγενή προβλήματα (προσωπικά, οργανωτικά, ιδεολογικά) που διαχέουν την Γαλλική αριστερά.

Μάλλον για νικητή τον βλέπω, κι ας χρειαστεί να συνάψει συμμαχίες με τους ρεπουμπλικάνους. ‘Όσο για τον Στάρμερ, το ανά έδρα πλειοψηφικό ήταν που του έδωσε την μεγάλη νίκη – όχι ο αριθμός των ψηφοφόρων. Δεν κέρδισαν οι Εργατικοί. Οι Τόρις έχασαν.

Στην Ελλάδα, εξάλλου, ο εκλογικός νόμος δεν ευνοεί τις προεκλογικές ευκαιριακές συμμαχίες — και με λιγότερες έδρες το συμπαγές κόμμα παίρνει το bonus των εδρών, ενώ οι προσωπικές φιλοδοξίες κατά κανόνα υπερτερούν της έννοιας του κοινού καλού.

Το πρόβλημα με τα κόμματα της αντιπολίτευσης είναι πως δεν έχουν ρούχα. Είναι γυμνά ιδεολογικά. Το φταίξιμο δεν είναι αποκλειστικό ελληνικό αντιπολιτευτικό χαρακτηριστικό. Διεθνές είναι το φαινόμενο – κι αυτό επειδή καμία ιδεολογία δεν ανταποκρίνεται στους βαθύτερους φόβους και πόθους των πολιτών. Ο κόσμος ως φυσικό περιβάλλον και τεχνολογία έχει αλλάξει ριζικά. Η κλιματική κρίση και η τεχνητή νοημοσύνη τον οδηγούν – όχι ο άνθρωπος και τα πνευματικά ευρήματα του σε σχέση με την κοινωνία – την μορφή της, την δομή της, την διακυβέρνηση της.

Δεν γνωρίζω αν χρειαζόμαστε έναν Αριστοτέλη, έναν Κομφούκιο, έναν Lock, έναν Giddens. Πιο πιθανό είναι ότι βρισκόμαστε μπροστά σ’ ένα ιδεολογικό κενό, οπότε οι πολίτες αναζητούν την επάρκεια της διαχείρισης που τείνει να καθησυχάσει τους φόβους τους και να επιτρέψει την ελπίδα για τους πόθους τους. Για σήμερα. Το αύριο είναι μακριά. Ότι είναι ήδη εδώ, ελάχιστοι το κατανοούν.

Δεν θεωρώ ότι το τέλος της ιδεολογίας έφτασε. Απλά, μετά από χιλιετίες ασέβειας και εκμετάλλευσης, οι άνθρωποι ανακαλύπτουν πως σταδιακά χάνουν τον έλεγχο της Φύσης, ενώ το δημιουργία τους, της ΤΝ, ανυψώνεται ως ο Φρανκενστάιν – τουλάχιστον μέχρι να μάθουν (αν μάθουν) τα κουμπιά του.

Ζούμε σε μία παγκόσμια κοινωνία που δεν μπορεί να δει πέρα από τον μύτη της. Έχουμε υιοθετήσει ένα σύστημα διακυβέρνησης που ασχολείται μόνο με τα τρέχοντα προβλήματα, αφού βέβαια ξεσπάσουν. Και έχουμε βασιστεί σ’ ένα σύστημα παραγωγής που δεν ασχολείται με την παραγωγή.

Καλά ξεμπερδέματα. Για όλους μας. Διότι οι λύσεις υπάρχουν. Μόνο που οι σημερινοί ταγοί δεν τις θέλουν, επειδή τότε κινδυνεύουν να βρεθούν χωρίς δουλειά.

Διαβάστε επίσης

Η ενδημική διαφθορά ως σημάδι πολιτισμού