Ζάππειο: Κράτος εν κράτει η διαχείρισή του; 

Ιστορικό διατηρητέο μνημείο είναι χαρακτηρισμένο το Ζάππειο Μέγαρο τόσο το ίδιο όσο και ο περιβάλλων χώρος του –ακόμη και ο θερινός κινηματογράφος Αίγλη Ζαππείου είναι χαρακτηρισμένος –  ως εκ τούτου προστατεύεται από μία σειρά αυστηρών αρχαιολογικών και πολεοδομικών διατάξεων.

Εντός του κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου της πόλης των Αθηνών σε άμεση οπτική επαφή με την Ακρόπολη, σε  ελάχιστη απόσταση από το Ολυμπιείο  και σε ακόμη μικρότερη από τα νεοανακαλυφθέντα αρχαία κατάλοιπα επί της Βασιλίσσης Όλγας δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά.

Όλα αυτά όμως καταστρατηγήθηκαν από την απόφαση της Επιτροπής Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος, που το διοικεί για την εγκατάσταση σε απόσταση αναπνοής από την πρόσοψη του κτηρίου μιας τεράστιας, για τα δεδομένα,  λυόμενης σκηνής θεάτρου 1000 και πλέον θέσεων.

Η ανατροπή μετά από τις διαμαρτυρίες πολιτών και η άρον-άρον αποξήλωσή της πλέον, που είναι σε εξέλιξη, δεν αναιρεί το ανοσιούργημα, που έστω για λίγο –όσο διαρκούσε δηλαδή το «χτίσιμο» της κατασκευής – συνετελέσθη. Η εικόνα του Ζαππείου  κρυμμένο πίσω από την σιδερένια κατασκευή των κερκίδων και την αντίστοιχη σκηνή, προκειμένου να πραγματοποιηθούν συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, αθλητικές εκδηλώσεις  και άλλα θεάματα για περισσότερο από ένα μήνα, υπήρξε αλγεινή.

Χωρίς άδειες

Από το υπουργείο Πολιτισμού άδεια σχετική δεν υπήρξε,  καθώς στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων  δεν έφθασε ποτέ προς συζήτηση το αίτημα. Ήδη ωστόσο το Φεστιβάλ Ολυμπίων, όπως ονόμασε η Επιτροπή Ολυμπίων και  Ζαππείου Κληροδοτήματος τις εκδηλώσεις της -αντίστοιχα το υπό κατασκευή θέατρο ονομάσθηκε Αμφιθέατρο Κήπων Ζαππείου – είχε ανακοινωθεί στον Τύπο με το πλήρες πρόγραμμά του.

Κράτος εν κράτει; Και πώς είναι δυνατόν να καταστρατηγούνται νόμοι και η συγκεκριμένη διοίκηση να είναι υπεράνω αυτών;  Σύμφωνα με δηλώσεις εξάλλου, του νέου προέδρου της Επιτροπής, σκηνοθέτη και cultural manager όπως αναφέρεται Λευτέρη Γιοβανίδη  στόχος είναι η δημιουργία ετήσιου θεσμού με στόχο να εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς για το αθηναϊκό καλοκαίρι, με το λυόμενο θέατρο να στήνεται και να ξεστήνεται διαρκώς, ώστε να απολαμβάνουν θεάματα οι Αθηναίοι κάτω από τον αττικό ουρανό.

Σύμφωνα με τους κανονισμούς πάντως, η χρήση του Ζαππείου είναι αυστηρά καθορισμένη με την λειτουργία του να περιορίζεται σε συνεδριακές, εκθεσιακές και πολιτιστικές δραστηριότητες, όπως εκθέσεις τέχνης και βιβλίου. Και γι΄αυτό το λόγο η πρόβλεψη για την διεξαγωγή τους επιτρέπει μόνον ελαφρές, λυόμενες κατασκευές για την αποφυγή φθορών στους χώρους του, εντός και εκτός αλλά και της οπτικής-αισθητικής βλάβης. Όπως ακριβώς συνέβη με τη συγκεκριμένη εγκατάσταση.

Έλλειψη σεβασμού

Σιδερένια κατασκευή πάντως, αν και μικρότερου μεγέθους και διάρκειας είχε στηθεί τον Μάιο μπροστά στην πρόσοψη του Ζαππείου για το  Final Four EuroLeague Athens. Ενώ ιδιαίτερα αρνητική εντύπωση είχε προκαλέσει ένα χρόνο πριν, τον Μάιο του 2025 το drone show event της Adidas κατόπιν άδειας της Επιτροπής Ολυμπίων και  Ζαππείου Κληροδοτήματος, που είχε ως συνέπεια την προβολή αθλητικού υποδήματος της εταιρείας ακριβώς πάνω από τον Παρθενώνα. Και τότε, σχετική άδεια δεν υπήρξε από το υπουργείο Πολιτισμού με αποτέλεσμα την μήνυση κατά παντός υπευθύνου για παραβίαση της αρχαιολογικής  νομοθεσίας.

Να σημειωθεί, ότι το Ζάππειο είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου και η 8μελής Επιτροπή που το διοικεί εποπτεύεται από το υπουργείο Οικονομίας. Σε κάθε περίπτωση ωστόσο, η λειτουργία του μετά από αυτά τα αλλεπάλληλα επεισόδια κακής διαχείρισης εμφανίζεται προβληματική, υπολειπόμενη της ιστορίας, του ρόλου του και του σεβασμού στην βούληση του μεγάλου δωρητή και εθνικού ευεργέτη.