Όρια στις δράσεις του Ζαππείου, σεβασμός στην ιστορία του – Σύσκεψη υπό τη Λίνα Μενδώνη

Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και ιδιαίτερα οι διατάξεις της αρχαιολογικής νομοθεσίας θα είναι η βάση της συνεργασίας μεταξύ του υπουργείου Πολιτισμού και της Επιτροπής Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος για την προστασία και ανάδειξη του Ζαππείου Μεγάρου και του περιβάλλοντος χώρου του.

Έτσι οι όποιες σχεδιαζόμενες δράσεις οφείλουν να υλοποιούνται με απόλυτο σεβασμό στην αρχαιολογική, ιστορική, αρχιτεκτονική και περιβαλλοντική αξία των χώρων και με στόχο την προστασία, τη βιώσιμη διαχείριση και την ουσιαστικότερη ανάδειξή τους. Αυτά αναφέρονται στην ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, όπου πραγματοποιήθηκε ευρεία σύσκεψη με αντικείμενο τον συντονισμό των ενεργειών του ΥΠΠΟ και της Επιτροπής Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος για την προστασία και ανάδειξη του Ζαππείου και της ευρύτερης ιστορικής περιοχής.

Βασική κατεύθυνση της συνεργασίας είναι η αντιμετώπιση του Ζαππείου και του Αρδηττού, καθώς και του ευρύτερου περιβάλλοντος χώρου όχι ως μεμονωμένων μνημείων και εκτάσεων αλλά ως μερών ενός ενιαίου ιστορικού και πολιτιστικού τοπίου, στο οποίο συνυπάρχουν η αρχαία τοπογραφία της Αθήνας, η νεοκλασική αρχιτεκτονική και το φυσικό περιβάλλον της σύγχρονης πόλης.

Η σύσκεψη, οι αποσαφηνίσεις που δίνονται και το πλαίσιο συνεργασίας, έρχονται μετά το σκάνδαλο της παράνομης εγκατάστασης θεατρικής κατασκευής στον περιβάλλοντα χώρο του Ζαππείου αλλά και διοργάνωσης ολόκληρου φεστιβάλ, χωρίς καν ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών του υπουργείου Πολιτισμού. Στη σύσκεψη, υπό την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη πήραν μέρος ο πρόεδρος της Επιτροπής Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος Λευτέρης Γιοβανίδης, η Γενική Γραμματέας Πολιτισμού Ολυμπία Βικάτου, συνεργάτες του Ζαππείου Μεγάρου και υπηρεσιακά στελέχη του ΥΠΠΟ.

Εμβληματικό οικοδόμημα

Άρρηκτα συνδεδεμένο άλλωστε, με την ιστορία της νεότερης Αθήνας και την αναβίωση της ολυμπιακής ιδέας το Ζάππειο Μέγαρο αποτελεί ένα από τα πλέον εμβληματικά νεοκλασικά κτήρια της πρωτεύουσας. Η ανέγερσή του συνδέεται με το όραμα και το κληροδότημα του εθνικού ευεργέτη Ευαγγέλη Ζάππα για την αναβίωση των Ολυμπίων ενώ μαζί με τους κήπους και τον ευρύτερο περιβάλλοντα χώρο του, συγκροτεί ένα ιστορικό σύνολο ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής, πολιτιστικής και περιβαλλοντικής αξίας.

Στο πλαίσιο αυτό έτσι, η Λίνα Μενδώνη υπογράμμισε την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης του συντονισμού μεταξύ των δύο φορέων, ενόψει και της ανάληψης από την Ελλάδα της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το δεύτερο εξάμηνο του 2027, προκειμένου να διασφαλιστούν η έγκαιρη προετοιμασία και η αποτελεσματική υλοποίηση των απαιτούμενων παρεμβάσεων και δράσεων.

Η συζήτηση επεκτάθηκε στον λόφο του Αρδηττού, όπου η ιστορία της αρχαίας και της νεότερης Αθήνας αποτυπώνεται με ιδιαίτερη ενάργεια. Ο λόφος του Αρδηττού, απόλυτα συνδεδεμένος τοπογραφικά και ιστορικά με το Ζάππειο αποτέλεσε, μαζί με τον λόφο της Άγρας, το φυσικό ανάγλυφο που καθόρισε τη χωροθέτηση και τη μορφή του σταδίου ήδη από την κλασική αρχαιότητα. Η προστασία του φυσικού τοπίου και των αρχαιολογικών καταλοίπων της περιοχής, όπως του ναού της Θεάς Τύχης και των του μνημείου της Ρήγιλας, αποτελεί επομένως, αναπόσπαστο μέρος της διαχείρισης του ευρύτερου μνημειακού συνόλου.

Οι αρχαιότητες στο Ζάππειο

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη λεωφόρο Βασιλίσσης Όλγας, η οποία αποτελεί κρίσιμο συνδετικό άξονα μεταξύ του Ζαππείου και του Ολυμπιείου. Η αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή έχει φέρει στο φως σημαντικά κατάλοιπα της Αθήνας των κλασικών (4ος αι. π.Χ.) και αυτοκρατορικών χρόνων (1ος-5ος αι. μ.Χ.), μεταξύ των οποίων λουτρικές και οικιστικές εγκαταστάσεις, η συνέχεια των οποίων είχαν μερικώς ερευνηθεί κατά τον 19ο αιώνα. Με την ολοκλήρωση των εργασιών ανάδειξής τους από την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλεως Αθηνών, θα αποδοθεί στην πόλη ένας νέος σημαντικός αρχαιολογικός χώρος.

Μέρος του συγκροτήματος των ρωμαϊκών χρόνων, που αποκαλύφθηκε στην Βασιλίσσης Όλγας εξάλλου, έχει ανασκαφεί από τον Στέφανο Κουμανούδη τον 19ο αι. και χωροθετείται στους κήπους του Ζαππείου. Ζητούμενο επομένως, είναι η διαμόρφωση ενός ευρύτερου πλαισίου συνεργασίας για την προστασία, την ανάδειξη και τη διαχείριση των χώρων αυτών, σύμφωνα με τις αρμοδιότητες κάθε φορέα και με σεβασμό στον ιδιαίτερο χαρακτήρα τους.

Στο πλαίσιο αυτό, οι δύο πλευρές κατέληξαν στην υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ του υΥπουργείου Πολιτισμού και της Επιτροπής Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος, το οποίο θα αφορά στο σύνολο των χώρων που υπάγονται στο Κληροδότημα και θα καθορίζει το πλαίσιο συνεργασίας για την ωρίμανση και υλοποίηση των αναγκαίων μελετών και παρεμβάσεων.

Διαβάστε επίσης:

Αυτοψία στο Ζάππειο από το υπουργείο Πολιτισμού – Διαπίστωση της παρανομίας

Ο Ερμής και ο Απόλλωνας στήνονται όρθιοι και πάλι – Αγάλματα που βρέθηκαν κάτω από το Ηρώδειο

Άλμπερτ Αϊνστάιν: «Εκπληκτικά όμορφο και εκπληκτικά απλό» – Η μεγάλη ανακάλυψη σε δημοπρασία