Η Έξοδος του Μεσολογγίου – Ο κατάλογος της έκθεσης, έκδοση της Πειραιώς

Αφιερωμένος στο κομβικό, για την Ελληνική Επανάσταση γεγονός της Εξόδου του Μεσολογγίου, το 1826 και στο πλαίσιο της έκθεσης για την συμπλήρωση των 200 χρόνων είναι ο κατάλογος που εκδόθηκε με την αποκλειστική χορηγία της Πειραιώς.

Οργανωμένη από το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο και την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, επίσης σε χορηγία της Πειραιώς, η έκθεση παρουσιάζει τα γεγονότα της δεύτερης πολιορκίας του Μεσολογγίου (1825-1826), του αντίκτυπου που προκάλεσε και της επίδρασης που άσκησε στη διαμόρφωση της εθνικής συλλογικής μνήμης.

Πρόκειται για τα ιστορικά γεγονότα, που παρουσιάζονται όμως, και σ΄αυτήν την έκδοση των 288 σελίδων, παράλληλα με τις συνθήκες υπό τις οποίες βίωσαν οι πολιορκούμενοι τον αποκλεισμό, αλλά και την κορύφωση της αγωνίας μέχρι την απόφαση της Εξόδου, προτάσσοντας μαρτυρίες και περιγραφές των τελευταίων υπερασπιστών του Μεσολογγίου μαρτυρίες και περιγραφές των τελευταίων υπερασπιστών του Μεσολογγίου.

Προσωπικές ιστορίες μαχητών, διασωθέντων και αιχμαλώτων, η καθημερινότητα στο πολιορκημένο Μεσολόγγι και η πρώτη εντύπωση των αυτοπτών μαρτύρων μετά την καταστροφή συνθέτουν μια ολοκληρωμένη εικόνα του αγώνα των Μεσολογγιτών και της θυσίας τους. Η έκθεση εξάλλου, διερευνά και την αποτύπωση του γεγονότος στην τοπική αλλά και την επίσημη Ιστορία καθώς και την πρόσληψή του στη συλλογική μνήμη, ως η κορυφαία συλλογική θυσία κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821.

Τεκμήρια του Αγώνα

Μοναδικά κειμήλια, έργα τέχνης, προσωπικά αντικείμενα και όπλα, ενδυμασίες και μετάλλια από τις συλλογές του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου αλλά και πλούσιο αρχειακό υλικό, έγγραφα, εφημερίδες και φωτογραφίες από το Αρχείο Ιστορικών Εγγράφων και το Φωτογραφικό Αρχείο της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος που περιλαμβάνονται στην έκθεση, αναδεικνύονται και στον κατάλογο με το σύνολο των εκθεμάτων.

Παράλληλα, εκτενείς μεταγραφές επιλεγμένων αρχειακών τεκμηρίων δημοσιεύονται για πρώτη φορά, συνοδεύοντας τις φωτογραφίες των εγγράφων. Ενώ επίσης περιλαμβάνονται και επιλεγμένα συμπληρωματικά τεκμήρια, όπως οι ξυλογραφίες της Βάσως Κατράκη, ενώ ο αναγνώστης έχει πρόσβαση, μέσω QR code, και στην ψηφιακή τεκμηρίωση (αφηγηματικά βίντεο και animation).

Σε πέντε ενότητες – Η Πολιορκία, Η Έξοδος, Η Μνήμη, Το Άλας του Αγώνα και Η Έξοδος Αλλιώς- κατανέμεται το υλικό της έκθεσης στον κατάλογο και ανάμεσα στα τεκμήρια που ξεχωρίζουν είναι το τμήμα του τυπογραφείου της πόλης, όπου τυπώνονταν τα «Ελληνικά Χρονικά», το ακρόπρωρο του πλοίου «Άρης» του Ανδρέα Μιαούλη, ο οποίος ηγήθηκε των επιχειρήσεων ανεφοδιασμού, το «Σχέδιο της Φρουράς του Μεσολογγίου» του μηχανικού Μιχαήλ Κοκκίνη, προσωπογραφίες αγωνιστών, όπως εκείνη του προκρίτου Χρήστου Καψάλη, από τον Πολυχρόνη Λεμπέση, ένα έργο που προβλήθηκε ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια των εορτασμών της 200ετηρίδας της Εξόδου.

Η προσέγγιση του ιστορικού γεγονότος

Να σημειωθεί όμως, και ο εμβληματικός πίνακας του Θεοδώρου Βρυζάκη «Η Θυσία του Καψάλη», από τη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης που ταξίδεψε για πρώτη φορά στο Μεσολόγγι, ειδικά για την έκθεση, όπως και οι ελαιογραφίες «Οι εναπομείναντες της φρουράς του Μεσολογγίου βάζουν φωτιά στην πυριτιδαποθήκη» του A. Jaquème και η «Σκηνή από την πολιορκία του Μεσολογγίου» του Horace Vernet, από τη συλλογή Μιχάλη και Δήμητρας Βαρκαράκη.

Τέλος, η ενότητα «Η Έξοδος αλλιώς» αποτελεί μια πρωτότυπη προσέγγιση του ιστορικού γεγονότος με αποτυπώσεις της Εξόδου στη δημόσια ιστορία. Περιλαμβάνονται έτσι, φιγούρες Εξοδιτών και σκηνικές συνθέσεις του θεάτρου σκιών από τον Θανάση Τζοΐτη, διοράματα με φιγούρες Playmobil ειδικής κατασκευής του Άγγελου Γιακουμάτου και της Βασιλικής Φατή, ακόμη και σελίδες από το graphic novel «’21: Η Μάχη της Πλατείας» του Soloùp (εκδόσεις Ίκαρος).

Την δίγλωσση έκδοση (ελληνικά-αγγλικά) προλογίζουν η δρ Ολυμπία Βικάτου, γενική γραμματέας Πολιτισμού του υπουργείου Πολιτισμού, ο Νεκτάριος Φαρμάκης, περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας, ο Γεώργιος Χαντζηνικολάου, πρόεδρος του Δ.Σ. της Πειραιώς, ο Χρήστος Μεγάλου, διευθύνων σύμβουλος της Πειραιώς, η Μαριέττα Δ.-Α. Μινώτου, πρόεδρος του Δ.Σ. της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος και η δρ Χαρίκλεια Γ. Δημακοπούλου, γενική γραμματεύς της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος. Σημειώνεται εξάλλου, ότι ο κατάλογος διατίθεται στο φυσικό και στο ηλεκτρονικό κατάστημα του ΕΙΜ https://nhmuseum-shop.gr/ekdoseis/odigoi-ektheseon/exodos1826-2026-detail

Η έκθεση σε επιμέλεια των Νατάσας Καστρίτη, ιστορικού τέχνης, Ρεγγίνας Κατσιμάρδου, ιστορικού και Ιφιγένειας Βογιατζή, μουσειολόγου φιλοξενείται στο Μέγαρο Χρυσόγελου του Μεσολογγίου και θα διαρκέσει ως τις 31 Δεκεμβρίου.

Διαβάστε επίσης:

Γλυπτά Παρθενώνα: Η διεκδίκηση, το παρασκήνιο, η υποκρισία

Times του Λονδίνου για Γλυπτά: Οι ελπίδες εξανεμίστηκαν

Ταπισερί της Μπαγιέ: Τι είναι το περίφημο έργο του 11ου αιώνα που επέστρεψε στη Βρετανία – Το επικαλέστηκε ο Μητσοτάκης στον «Guardian»