Αυτή ήταν η εικόνα του κυνηγιού του Αλεξάνδρου – Εντυπωσιακή επιστημονική απεικόνιση ενός αριστουργήματος

Στο κέντρο της εικόνας  ένα νεαρός πάνω στο εντυπωσιακό του άτι, με υψωμένο το δόρυ ετοιμάζεται να στοχεύσει το θήραμα.

Είναι ο Αλέξανδρος, γιος του Φιλίππου Β΄ γιατί μόνος αυτός ως μέλος της βασιλικής οικογένειας είχε το προνόμιο να κυνηγά έφιππος ενώ  γύρω του γιοί ευγενών της Μακεδονίας, οι λεγόμενοι βασιλικοί παίδες επιδίδονται όλοι στο κυνήγι ελαφιών (δύο ελάφια έχουν ήδη πληγωθεί). Πρόκειται για την περίφημη τοιχογραφία από τον τάφο του Φιλίππου στην Βεργίνα πάνω από την δωρική ζωφόρο με τις τριγλύφους και τις μετόπες, ένα εκπληκτικό έργο τέχνης, έξοχο δείγμα της αρχαίας ζωγραφικής, που ωστόσο δεν έχει διατηρηθεί φυσικά, σε καλή κατάσταση.

Τώρα όμως η συνεργασία του υπουργείου Πολιτισμού με το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και την  δρα Χαρίκλεια Μπρεκουλάκη, υπεύθυνη του διεπιστημονικού έργου ReVis έχει να παρουσιάσει την πλέον ολοκληρωμένη πρόταση αποκατάστασης της τοιχογραφίας.  Μέσα από αυτή την καινοτόμο μελέτη έρχονται στο φως νέα στοιχεία για τα αρχαία χρώματα, την τεχνοτροπία και την εικονογραφία της εμβληματικής αυτής τοιχογραφίας των Αιγών αλλά και γενικότερα για τη μνημειακή ελληνική ζωγραφική του 4ου αι. π.Χ.

Η παρουσίαση θα γίνει στις 5 Απριλίου κατά την διεθνή επιστημονική ημερίδα με θέμα «Η τοιχογραφία με το κυνήγι από τον Τάφο ΙΙ στη Βεργίνα: μια καινοτόμος διεπιστημονική προσέγγιση για τη μελέτη και την απεικόνιση ενός ζωγραφικού αριστουργήματος της κλασικής αρχαιότητας».

Η μελέτη της τοιχογραφίας

Με διαστάσεις 5,56 μ. μήκος και 1,16 μ. ύψος η τοιχογραφία με το κυνήγι, που κοσμεί τη ζωφόρο της πρόσοψης του βασιλικού Τάφου του Φιλίππου Β΄ αποτελεί το σημαντικότερο και μεγαλύτερων διαστάσεων ζωγραφικό έργο του κλασικού κόσμου που έχει αποκαλυφθεί  μέχρι σήμερα. Ενώ το διεπιστημονικό έργο ReVis, με επιστημονική υπεύθυνη την κυρία Μπρεκουλάκη αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη μελέτη της τοιχογραφίας των Αιγών, αξιοποιώντας πρωτοποριακές, μη επεμβατικές, διαγνωστικές και απεικονιστικές τεχνικές.

Απώτερος στόχος της έρευνας είναι η ακριβέστερη κατανόηση της τεχνικής και της εικονογραφίας της τοιχογραφίας, καθώς και η πρόταση μιας νέας ψηφιακής αποκατάστασης σε φυσικές διαστάσεις, βασιζόμενη στα αρχαιομετρικά δεδομένα της έρευνας και συνδυάζοντας εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης (με την συνεργασία του Χρίστου Σιμάτου, εικαστικού) και σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία (με συνεργασία του ζωγράφου Εμμανουήλ Μπιτσάκη).

Τα αποτελέσματα

Στην διεθνή ημερίδα θα ανακοινωθούν τα αποτελέσματα της έρευνας από όλες τις ομάδες που συμμετείχαν στο έργο και θα παρουσιαστούν οι διαγνωστικές μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν στην επιτόπια εξέταση της τοιχογραφίας, η οποία πραγματοποιήθηκε στον Αρχαιολογικό Χώρο των Αιγών (μνημείο UNESCO) τον Μάρτιο του 2023. Στο τέλος της επιστημονικής ημερίδας, διακεκριμένοι επιστήμονες θα σχολιάσουν τη νέα πρόταση αποκατάστασης της τοιχογραφίας με το κυνήγι (βλ. συνημμένη πρόσκληση και πρόγραμμα).

Το έργο  που έλαβε χρηματοδότηση από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.) υλοποιείται σε συνεργασία με το Κέντρο Φυσικών Ερευνών «Δημόκριτος», Ινστιτούτο Πυρηνικής και Σωματιδιακής Φυσικής, με επικεφαλής τον Διευθυντή Ερευνών Δρα Ανδρέα Καρύδα, και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας, με επιστημονική επί τόπου υπεύθυνη την Προϊσταμένη Τμήματος Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και Μουσείων Δρα Αναστασία Γεωργιάδου. Το ReVis έχω εξασφαλίσει πρόσβαση στις προηγμένες τεχνολογικά πειραματικές υποδομές της Ευρωπαϊκής Κοινοπραξίας IPERION-HS/MOLAB.