Παρίσι: Έκθεση του Peter Katsihti στην έδρα της UNESCO

Ήταν στο τέλος του καλοκαιριού που ο πρέσβυς Γιώργος Κουμουτσάκος, Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην UNESCO μου μίλησε με ενθουσιασμό για την επερχόμενη έκθεση του Peter Katsihti (Πήτερ Κατσίχτη) στην εμβληματική αίθουσα Miro στην UNESCO στα τέλη Οκτωβρίου.

Εκεί λοιπόν, στην Πόλη του Φωτός, εγκαινιάζεται στις 27 Οκτωβρίου, η ατομική έκθεση του Πήτερ Κατσίχτη με τίτλο «Σύνθεση και Πολυμορφία. Η Αέναη Κίνηση των Χρωμάτων». Θα παρουσιασθούν σαράντα και πλέον αντιπροσωπευτικά έργα της πρόσφατης δουλειάς του, της περιόδου 2024-2026, ακρυλικά, σε καμβά, μεγάλων και μεσαίων διαστάσεων, μαζί με 20 παλαιότερα, τα οποία αποκαλύπτουν τη δύναμη και το πάθος του οραματικού του κόσμου.

Με την ευκαιρία της έκθεσης ο Πρέσβης Γιώργος Κουμουτσάκος, επισημαίνει μεταξύ των άλλων, στον πολυσέλιδο κατάλογο της:

«Η θεώρησή του για τα πράγματα είναι απόσταγμα υψηλής ποιότητας. Έρχεται από μια ζωή γεμάτη αναζητήσεις, όνειρα, στόχους, επιτυχίες και δυσκολίες. Κυρίως όμως δουλειά, πολλή δουλειά. Μόχθος επίμονος, πάντα με συνέπεια και αξιοπρέπεια. «Όταν έφυγα για την Αμερική, είπα ότι θα πετύχω. Με τη δύναμή μου και τον Ταΰγετο που πήρα μαζί. Ήμουν πολύ εργατικός, είχα σωματική δύναμη, άντεχα να δουλεύω συνεχόμενα πολλές ώρες. Ήμουν, βλέπεις, σκληραγωγημένο παιδί.»[…..]

H δική του προσωπική καλλιτεχνική δημιουργία. Η δημιουργική φλόγα του Κατσίχτη δεν ξέμεινε ποτέ από προσάναμμα. Την τροφοδοτεί η ασίγαστη επιθυμία της ελευθερίας. Μία διαρκής αναζήτηση. «Ήμουν ατίθασος, αποζητούσα πάντα την ελευθερία.» Τον ελκύει ο μεγάλος ορίζοντας. Κανένα σύνορο ασφυκτικό δεν του επιβάλλεται. Δεν αφήνει τον εαυτό του να εγκλωβίζεται. Δεν τον εγκλώβισε ούτε η μητροπολιτική επιτυχία της Νέας Υόρκης, της ξενιτιάς. Ο νόστος αποδείχθηκε πιο ισχυρός. Η πατρίδα, η Ελλάδα, ο Ταΰγετος. Εκεί γυρίζει πάντα η σκέψη του. Από εκεί, από το βουνό του, αξιολογεί, κρίνει, σχεδιάζει και αποφασίζει τα επόμενα.

Από εκεί παρατηρεί το όλον του ορίζοντα, τη μεγάλη εικόνα. Όμως, στη μεγάλη εικόνα ο Κατσίχτης δεν χάνει από τα μάτια του, δεν υποβαθμίζει, δεν υποτάσσει τα επιμέρους της ζωής. Στο όλον της κάθε δημιουργίας του, του κάθε έργου του, σέβεται την αυτόνομη υπόσταση του επιμέρους. Το κάθε χρώμα, σε μια συνεχή ροή επικοινωνίας, συνδέεται με το άλλο, διασταυρώνεται, συνδυάζεται έτσι ώστε συνεχώς κάτι νέο να συνδιαμορφώνεται. Κάτι νέο να γεννιέται. [……]

Το έργο του Κατσίχτη διαπνέεται από μια ρεαλιστική, όχι επιδερμική, αισιοδοξία. Η ζωγραφική του προτείνει μια διέξοδο συνύπαρξης. Προτρέπει στο φως. Απορρίπτει την εγκατεστημένη γκρίζα ομίχλη αβεβαιότητας, αδιεξόδου, μισαλλοδοξίας και εχθροπάθειας των καιρών μας. Έτσι, η δημιουργία του, όχι μόνο ταιριάζει, αλλά υπηρετεί με δυναμισμό το μήνυμα και την αποστολή της UNESCO. Ένα μήνυμα υπέρ της συνύπαρξης ανθρώπων και πολιτισμών. Υπέρ της συνεργασίας μεταξύ των εθνών σε ό,τι πολυτιμότερο έχει ο άνθρωπος: στην εκπαίδευση, στην επιστήμη, στον πολιτισμό, στο δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης. Υπέρ του αμοιβαίου σεβασμού της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας του άλλου. Τελικά, υπέρ της ειρήνης».

Ο επιμελητής της έκθεσης Τάκης Μαυρωτάς, θεωρητικός και κριτικός της τέχνης, διευκρινίζει μεταξύ των άλλων, για το ζωγραφικό έργο του Κατσίχτη:

«Ο Κατσίχτης θεωρεί αγαθή τύχη ότι γεννήθηκε στην Αναβρυτή, ένα μικρό χωριό στους πρόποδες του Ταΰγετου, κοντά στη Σπάρτη, και από εκεί ξεκίνησε την Οδύσσειά του. Έζησε πενήντα συναπτά χρόνια στη Νέα Υόρκη, όπου αντάμωσε πνευματικά με τους μεγάλους εκφραστές της action painting. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 τον κέρδισε η ζωγραφική, αφού καθημερνά βυθίζεται ασταμάτητα στην ένταση μιας χρωματικής δίνης, επιχειρώντας να αποκαλύψει το δικό του όραμα, τις δικές του μορφικές διατυπώσεις, δίνοντας πρωτεύοντα ρόλο στις ελεύθερες ζωγραφικές κινήσεις και σε εκείνες τις χρωματικές επιλογές, που θα τον οδηγήσουν στον αινιγματικό του κόσμο.

Οι εικόνες των έργων του άλλοτε μοιάζουν αστραπές και άλλοτε στρόβιλοι. Ζωγραφίζει χωρίς αφηγηματική διάθεση, με ακρυλικά χρώματα επάνω στη λευκή επιφάνεια του μουσαμά, χωρίς προσχέδια, χωρίς μια ιστορία με αρχή, μέση και τέλος. Οι εικόνες των έργων του αποκαλύπτουν χρωματικές εκρήξεις, διαφορετικές κάθε φορά, εκπλήσσοντας και τον πιο δύσπιστο θεατή. Αυτή η καλλιτεχνική του δράση τον εκτονώνει και τον ανακουφίζει ψυχολογικά, αφού συνειδητά γνωρίζει ότι για εκείνον η ζωγραφική δεν είναι η ακριβής απόδοση της οπτικής πραγματικότητας, αλλά μια μυστηριακή περιπέτεια που τον απασχολεί αδιάλειπτα. Μια ιστορία χωρίς τέλος, όπως εκείνη με το λύγισμα της πράσινης, κόκκινης ή κυανής γραμμής σε μονοχρωματικό βάθος φαιό, κυανό ή πράσινο, όπου μια ευθεία ή ένα σχήμα ορίζει μια άλλη αισθητική αποτύπωση. [……]

«Το έργο τέχνης», έλεγε ο Kandinsky, «είναι η εξωτερική έκφραση μιας εσωτερικής ανάγκης». Η ζωγραφική του Κατσίχτη γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη –στο ιδιαίτερο περιβάλλον αυτής της πολυεθνικής πόλης, που στηρίζει τον σύγχρονο κόσμο–, για να συνεχίσει με το ίδιο πάθος τις καλλιτεχνικές αναζητήσεις και κατακτήσεις του στην Αθήνα. Και τώρα τα νέα του έργα θα εκτεθούν στην αίθουσα Miró της UNESCO, όπου μόνιμα εκτίθενται και τα δύο κεραμικά επιτοίχια (1955-1958) «Ο τοίχος του Ήλιου» (3 x 15,5 μ.) και «Ο τοίχος της Σελήνης» (2,2 x 7,5 μ.), του μεγάλου Ισπανού ζωγράφου. Έργα που σχεδιάστηκαν από το Miró και υλοποιήθηκαν από τον κεραμίστα Josep Llorens Artigas. Ο Miró για αυτά τα επιτοίχια πήρε το διεθνές βραβείο Guggenheim, το 1958. [……]

Ο Κατσίχτης συνεχίζει να εστιάζει το ενδιαφέρον του σε μια έκφραση καθαρού, ενστικτώδους συναισθήματος, μέσα στον χώρο και τον χρόνο. Σαν ραβδοσκόπος, συνεχίζει να αναζητά τη δική του αλήθεια, με μια τέχνη που γεννιέται από μόνη της, χωρίς αποτύπωση ή κριτικό σχολιασμό της οπτικής ή κοινωνικής πραγματικότητας, αλλά, ζωγραφίζοντας συνεχώς με ζωντάνια και ρυθμό, που αναδύεται μέσα από το φως. Με την πείρα που κέρδισε ύστερα από άπειρες προσπάθειες, αγωνίες, έρευνες πάνω στα υλικά και τα σχήματα, παρουσιάζει ζωγραφικές εικόνες απόμακρες από το χάος της εποχής μας που τον περιβάλλει, εξακολουθώντας να δουλεύει, με ένα πειθαρχημένο τρόπο, ευθυγραμμίζοντας το έργο του με τη σκέψη του.

Ο Κατσίχτης γνωρίζει καλά ότι στη ζωή το γέλιο συνυπάρχει με το κλάμα, η γέννηση με τον θάνατο, και ότι η τέχνη για αυτόν αποτελεί ένα συναρπαστικό ταξίδι.

Έτσι, έως σήμερα συνεχίζει να ζωγραφίζει, αποκαλύπτοντας στιγμιαία συναισθήματα ή πτυχές της προσωπικότητάς του, με αιφνίδιες εικόνες, σαν τις απρόσμενες αστραπές».

Με κυρίαρχη τη σχέση ελληνικού και γαλλικού πολιτισμού, που για αιώνες συμβάλλουν εμφατικά στη διαμόρφωση της σύγχρονης ευρωπαϊκής ταυτότητας, το καλλιτεχνικό γεγονός της έκθεσης του Πήτερ Κατσίχτη στην UNESCO στο απαιτητικό πολιτισμικό περιβάλλον του Παρισιού αποκτά διεθνή σημασία.

«Είναι σαράντα πέντε χρόνια που ζωγραφίζω», λέει, «και στην ποικιλότροπη ζωή μου πάντοτε αναζητούσα την ελευθερία. Οι επιχειρηματικές υποχρεώσεις δεν μου άφηναν περιθώριο χρόνου. Αργότερα, όμως, είχα τη δυνατότητα να επικεντρωθώ στη δημιουργία με αφοσίωση στην τέχνη. Και χωρίς το πάθος των αριθμών αλλά με το πάθος του χρώματος έφτασα έως εδώ, σήμερα. Ότι το μεγαλείο του ανθρώπου είναι η απλότητα. Έμφαση στην τέχνη, αλλά χαμηλό παιχνίδι στην προσωπική ζωή.»

Ο Πήτερ Κατσίχτης γεννήθηκε στην Αναβρυτή Λακωνίας και σε νεαρή ηλικία εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη όπου καταξιώθηκε στον επιχειρηματικό τομέα. Παράλληλα το μεγάλο του πάθος για τις καλές τέχνες τον οδήγησε στη δημιουργία μιας σημαντικής συλλογής έργων επιφανών καλλιτεχνών που ζούσαν στην Αμερική όπως των Μπαζιώτη, Στάμου, Chryssa, αλλά και όλων εκείνων που θαύμαζε τη δουλειά τους, όπως των Μυταρά, Καρά, Θεοφυλακτόπουλου, Σόρογκα, Παρμακέλη, Ψυχοπαίδη και Σακαγιάν και άλλων, ενώ έπειτα από την ενθάρρυνση πολλών από αυτών ο ίδιος αφοσιώθηκε ολόψυχα, τα τελευταία πενήντα χρόνια, στη ζωγραφική. Ζει και εργάζεται στα ατελιέ του ανάμεσα στην Αθήνα και τη Νέα Υόρκη.

Η έκθεση θα παραμείνει ανοικτή μέχρι τις 2 Νοεμβρίου 2026

Ώρες Λειτουργίας: 09.00 – 17.30 κατόπιν ηλεκτρονικού ραντεβού

Διαβάστε επίσης:

Nikos Koulis Jewels: Άρωμα Ελλάδας στο Παρίσι

The Hellenic Initiative στο Λονδίνο, τα βραβεία Albies των Clooney, Beau Domaine στην Αθήνα, βραδιά ομορφιάς στο Φάληρο, κυριακάτικο brunch στο Athénée και «Ρωγμές φωτός» στο Κολωνάκι

Άρωμα Ελλάδας στο Παρίσι, η πρεμιέρα της ταινίας του Romain Gavras, τα γενέθλια της Μαρίας Χατζηπατέρα, η βράβευση Τσάκου και η έκθεση ζωγραφικής της Έλενας  Γαλανοπούλου