Πριν από 15 χρόνια ακριβώς τέτοια μέρα, η Ελλάδα προσέφυγε στο ΔΝΤ. Τότε όλος ο πλανήτης έβλεπε τον Γιώργο Παπανδρέου στο Καστελόριζο να ανακοινώνει τα δυσάρεστα και ένα… πράσινο καραβάκι να κοσμεί τις ανακοινώσεις του, πλέοντας πίσω του.

Ερχόμενοι στο σήμερα το contrast τον εικόνων είναι πρωτοφανές: η ελληνική οικονομία έχει αναβαθμιστεί σε επενδυτική βαθμίδα και μάλιστα από ορισμένος οίκους έχει λάβει διπλή αναβάθμιση, η ανάπτυξη κινείται πολύ πάνω από το μέσο όρο της ΕΕ, τα πρωτογενή πλεονάσματα σπάνε κάθε προηγούμενο, η χώρα έχει αφήσει πίσω της τα τεράστια ελλείμματα και καταγράφει ακόμα και δημοσιονομικό πλεόνασμα (1,3 δις το 2024), με το δημόσιο χρέος να αποκλιμακώνεται συνεχώς.

Το τελευταίο χρονικό διάστημα έγινε δουλειά στο Υπουργείο Οικονομικών. Με σύνεση και μακριά από πανηγυρισμούς, η ελληνική οικονομία μπήκε σε μια τροχιά που φάνταζε μόνο ως αστείο την προηγούμενη δεκαετία.

Το είπε καθαρά ο Κωστής Χατζηδάκης χθες το βράδυ: «Στον προϋπολογισμό του 2024 είχαμε την καλύτερη δημοσιονομική επίδοση τουλάχιστον από το 1995 και μετά, από τότε δηλαδή που υπάρχουν συγκρίσιμα στοιχεία στην Eurostat».

Ποιος θα φανταζόταν ότι σήμερα ο Κυριάκος Πιερρακάκης (που βρίσκεται στις ΗΠΑ για την εαρινή σύνοδο του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας) θα συμμετείχε σε τραπέζι με θέμα τις χώρες… “success stories”. Οι χώρες δηλαδή που κατάφεραν να ξεπεράσουν την οικονομική κρίση και να αποτελέσουν παράδειγμα προς μίμηση.

Ποιος θα φανταζόταν πως το ίδιο το ΔΝΤ – που κάποτε κουνούσε το δάχτυλο στην Ελλάδα για περικοπές – στην χθεσινή του έκθεση για τις παγκόσμιες προοπτικές προβλέπει ότι η οικονομία μας θα ήταν ανθεκτική στις αναταράξεις και οι εκτιμήσεις του είναι καλύτερες από την υπόλοιπη Ευρώπη. Μπορεί να κατεβάζει ελαφρώς την ανάπτυξη στην περιοχή του 2%, ωστόσο είναι πολύ μακριά από το 1,2% που προβλέπει για την Ευρωζώνη.

Τα στοιχήματα

Για να φτάσει σε αυτό το σημείο η Ελλάδα έπρεπε να φέρει εις πέρας μια σειρά από στοιχήματα.

Πρώτο στοίχημα ήταν η επίτευξη των στόχων. Αιτία της πρόσφατης αναβάθμισης από τον οίκο S&P ήταν η «αταλάντευτη δημοσιονομική πειθαρχία». Ο διεθνής οίκος μάλιστα, υπολόγιζε ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα είναι κοντά στο 3,5% και όχι στο «εκρηκτικό» 4,8% που ανακοινώθηκε τελικά. Οι δημοσιονομικοί στόχοι δηλαδή, όχι μόνο υπερκαλύπτονται, αλλά είναι πάνω από κάθε πρόβλεψη.

Δεύτερο στοίχημα ήταν και είναι η πάταξη της φοροδιαφυγής. Ο Κωστής Χατζηδάκης (νυν αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και τέως Υπουργός Οικονομικών) είχε βάλει στοίχημα τη μείωση αυτής της «πληγής» και το κατάφερε. Διασύνδεσε τις ταμειακές μηχανές με τα POS και τα φορολογικά έσοδα εκτοξεύθηκαν μαζί με τις ηλεκτρονικές πληρωμές. Η πάταξη της φοροδιαφυγής έφερε έξτρα έσοδα 2 δις ευρώ το 2024 και φέτος αναμένεται να μπουν στα ταμεία ακόμα υψηλότερα έσοδα.

Τώρα ο νυν ΥΠΕΘΟ Κυριάκος Πιερρακάκης προχωρά στο επόμενο στάδιο και με τη «μαγιά» Χατζηδάκη στρώνει το έδαφος για την ανάκαμψη και της πραγματικής οικονομίας.

Τρίτο στοίχημα είναι όλα αυτά τα στοιχήματα να περάσουν στον τελικό τους… δικαιούχοι, που είναι η κοινωνία. Μόλις χθες η κυβέρνηση ανακοίνωσε μόνιμα μέτρα ύψους 1,1 δις ευρώ για πολίτες που μένουν στο ενοίκιο και μόνιμη στήριξη συνταξιούχων, ανασφάλιστων υπερηλίκων και άτομα με αναπηρία ΑμεΑ. Πάνω από 2,7 εκατ. πολίτες θα δουν όφελος μέσα στο 2025, από τα υπερπλεονάσματα του περασμένου έτους.

Τέταρτο στοίχημα οι επενδύσεις. Το επενδυτικό κενό στην Ελλάδα το 2019 είχε χτυπήσει «κόκκινο». Από τη μια μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης θα κινητοποιηθούν συνολικά 60 δις ευρώ σε επενδύσεις μέχρι το τέλος του προγράμματος. Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (που ενισχύθηκε χθες με επιπλέον 500 εκατ. ευρώ) ήταν μόνιμα το μεγάλο «θύμα» της κρίσης. Το 2019 ήταν κοντά στα 5,5 δις ευρώ και φέτος φτάνει στα 14,6 δισ. ευρώ, με την πρόβλεψη για το 2026 να το ανεβάζει σε επίπεδα ρεκόρ στα 16,9 δισ. ευρώ.

Όλα αυτά δημιουργούν μια «μαγική» εικόνα. Διότι τίποτα δεν έχει λυθεί ακόμα, αφού οι πληγές στην οικονομία είναι τεράστιες.

Γι’ αυτό και επόμενος στόχος είναι (και πρέπει να είναι) η μεσαία τάξη που εξαφανίστηκε τα χρόνια της κρίσης. Στην ερχόμενη ΔΕΘ αναμένεται να ανακοινωθούν νέες φοροελαφρύνσεις με επίκεντρο τα μεσαία εισοδήματα. Μείωση φορολογικών συντελεστών, αλλαγές στα αναχρονιστικά τεκμήρια διαβίωσης και νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών είναι μερικά από τα μέτρα που βρίσκονται ήδη στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου.

Τελικά, Χατζηδάκης και Πιερρακάκης γύρισαν το παιχνίδι της οικονομίας.