«Δεν θα κάνουν κουμάντο οι διακινητές για το ποιος μπαίνει στην Ελλάδα». Η δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη, στο περιθώριο της συνάντησής του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τασούλα, δεν ήταν σχήμα λόγου. Συνοδεύτηκε από εξαγγελία για την αποστολή πλοίων του Πολεμικού Ναυτικού έξω από τα χωρικά ύδατα της Λιβύης.

Η ελληνική κυβέρνηση θέλει να ανακόψει τη δράση των οργανωμένων κυκλωμάτων που διακινούν παράτυπους μετανάστες μέσω της Κεντρικής Μεσογείου, μετατρέποντας την απελπισία σε προϊόν. Γιατί περί προϊόντος πρόκειται. Και οι διακινητές κάνουν κουμάντο επειδή διαχειρίζονται μια μπίζνα εκατομμυρίων.

Τα ετήσια έσοδα από τη διακίνηση ανθρώπων μέσω Λιβύης προς την Ευρώπη αποφέρουν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Ο μέσος όρος τιμής ανά κεφάλι κυμαίνεται μεταξύ 3.000 και 4.500 ευρώ, ανάλογα με το σημείο εκκίνησης, την εποχικότητα, τον κίνδυνο της διαδρομής και το πακέτο «παροχών» που προσφέρουν οι διακινητές: δηλαδή αν παρέχουν σωσίβια, GPS, μεσολάβηση για άσυλο, οδηγίες παραπλάνησης των αρχών όπως «σκίσε το διαβατήριο και πες ότι είσαι από αλλού».

Το 2023, από τη Λιβύη απέπλευσαν περίπου 50.000 άνθρωποι. Αν πολλαπλασιάσουμε αυτό τον αριθμό με το χαμηλότερο κόμιστρο, προκύπτει ετήσια είσπραξη τουλάχιστον 150 εκατομμυρίων ευρώ. Στην πραγματικότητα, οι ροές είναι μεγαλύτερες και οι τιμές δεν παραμένουν σταθερές. Σε περιόδους έντασης, οι τιμές ανεβαίνουν και φτάνουν έως και τις 6.000 ευρώ.

Αντίστοιχα υψηλά είναι τα έσοδα από τα τουρκικά παράλια προς τα ελληνικά νησιά. Οι διακινητές ζητούν μεταξύ 1.000 και 2.500 ευρώ ανά άτομο για τη μικρή αλλά επικίνδυνη διαδρομή του Αιγαίου. Από αυτούς που φτάνουν στην Ελλάδα, ένα μεγάλο ποσοστό συνεχίζει το ταξίδι με δίκτυα που τους μεταφέρουν στη Γερμανία, τη Γαλλία ή την Ολλανδία, με επιπλέον χρεώσεις από 3.000 έως 5.000 ευρώ. Ένα κύκλωμα που διακινεί 5.000 ανθρώπους τον χρόνο από την Τουρκία προς τη Βόρεια Ευρώπη μπορεί να αποκομίσει έως και 35 εκατομμύρια ευρώ. Και πάλι, αυτό είναι το ελάχιστο.

Η Ευρώπη συζητά συνεχώς για ευθύνες. Πότε για το λιμενικό που δεν έδρασε εγκαίρως, πότε για τα κράτη που δεν έχουν επαρκείς δομές υποδοχής, πότε για τις μεταναστευτικές πολιτικές που δεν αποδίδουν. Σπάνια όμως η συζήτηση μετατοπίζεται στα κρίσιμα ερωτήματα. Ποιος πλουτίζει από την απελπισία; Ποιος θησαυρίζει από τα βυθισμένα σαπιοκάραβα και τις εικόνες ντροπής στα σύνορα της Ευρώπης;

Τα κυκλώματα των διακινητών είναι οργανωμένα, τεχνολογικά καταρτισμένα, με διεθνείς διασυνδέσεις. Διαθέτουν τραπεζικούς λογαριασμούς, δορυφορικά τηλέφωνα, σημεία αναμονής, συνεργάτες σε τοπικές διοικήσεις, νομικούς συμβούλους και στρατιές αφελών που στηρίζουν το έργο τους ηθικά.

Όταν λοιπόν ο Πρωθυπουργός δηλώνει ότι «δεν θα κάνουν κουμάντο οι διακινητές», εκφράζει μια πολιτική και γεωστρατηγική επιταγή. Η κυριαρχία στα σύνορα δεν αφορά μόνο τον έλεγχο της επικράτειας αλλά και τη διάλυση ενός εγκληματικού επιχειρηματικού μοντέλου που θεμελιώνεται στην εξαθλίωση. Ο έλεγχος των ροών δεν είναι ζήτημα καταστολής αλλά χτύπημα στη ροή χρήματος. Η καταγραφή, η ανθρωπιστική διαχείριση, η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη δεν μπορούν να ανατρέψουν το φαινόμενο. Στο επίκεντρο πρέπει να μπει η οικονομία του εγκλήματος. Και αυτή η οικονομία, όπως δείχνουν τα νούμερα, είναι γιγαντιαία.

Όσο οι πολιτικές ηγεσίες επιλέγουν να παρακάμπτουν το οικονομικό σκέλος της διακίνησης, τόσο τα κυκλώματα θα συνεχίσουν να κάνουν κουμάντο.

Διαβάστε επίσης

Τι σημαίνει «Παπαστράτος»