Η αγορά πετρελαίου αντέδρασε στις συνηθισμένα αμετροεπείς δηλώσεις του Τραμ αυξάνοντας την τιμή του Brent, που αποτελεί τον παγκόσμιο δείκτη αναφοράς, γύρω στα $94 σε σύγκριση με $83-$84 μία εβδομάδα πριν.

Ταυτόχρονα, οι διαχειριστές κεφαλαίων αύξησαν δραματικά την καθαρή θέση τους long κατά περίπου 76.000 συμβόλαια μέσα σε μία εβδομάδα, το σύνολο είναι πλέον της τάξης του ¼ του εκατομμυρίου. Αυτές είναι οι πασίγνωστες εξελίξεις που δεν απαντούν, όμως, σ’ ένα βασικό ερώτημα: είναι δυνατόν οι εξαγγελίες Τραμπ να έχουν τέτοια επιρροή, όταν είναι εξίσου πασίγνωστο πως ο πρόεδρος των ΗΠΑ αλλάζει διαρκώς γνώμη; Το ερώτημα, μάλιστα, αποκτά μία πρόσθετη διάσταση: τι συμβαίνει πραγματικά στην αγορά και σε ποιο βαθμό είναι η άνοδος κερδοσκοπική και μόνιμη;

Υπάρχει ένα γεγονός που πέρασε μάλλον απαρατήρητο για το ευρύ κοινό. Την ίδια στιγμή που η τιμή του Brent εκτοξευόταν, οι ΗΠΑ αύξαναν τα αποθέματα τους σε πετρέλαιο κατά περίπου 4,4 εκατ. βαρέλια και τα έφερναν στο επιθυμητό γι’ αυτές επίπεδο. Αυτό αποτελεί, μαζί με τις ευρύτερες πληροφορίες για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου, ένδειξη πως τα βασικά δεδομένα της αγοράς, δηλαδή η σχέση παραγωγής και ζήτησης δεν έχει αλλάξει.

Ένα δεύτερο γεγονός επίσης φέρνει ερωτηματικά για τη αύξηση του Brent: οι ΗΠΑ έχουν υιοθετήσει πολεμικές πρακτικές και κάθε βράδυ, ένα σκιώδης στόλος πετρελαιοφόρων περνά με την μορφή νηοπομπής (convoy) τα Στενά του Ορμούζ, ακολουθώντας το νότιο δίαυλο και προστατευόμενος από τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ. Υποστηρίζεται ότι το convoy βγάζει έτσι από τα Στενά γύρω στα 9 εκατ. βαρέλια—περίπου το ½ της ποσότητας που μεταφερόταν πριν τον πόλεμο.

Μολονότι το συγκεκριμένο ύψος δεν φαίνεται να έχει σταθεροποιηθεί και το κόστος της ένοπλης φύλαξης να είναι μεγάλο, έχουμε άλλη μία ένδειξη πως η παγκόσμια φυσική συνθήκη αγοράς και πώλησης δεν έχει αλλάξει, και ταυτόχρονα μία εξέλιξη που συνηγορεί για συγκράτηση της τιμής του Brent, όχι για αύξηση. Πρέπει να σημειωθεί, πάντως, πως στην συγκεκριμένη περίπτωση μπορεί από τη μία μεριά, λόγω των εξαγωγών με τα convey να μειώνεται το ασφάλιστρο παραγωγής/μεταφοράς, από την άλλη η χρήση νηοπομπών μπορεί να αυξάνει το ασφάλιστρο των γεωπολιτικών κινδύνων.

Η εικόνα των αντίθετων εξελίξεων ξεκαθαρίζει κάπως αν εξεταστεί η τιμή του Murban Brent—δηλαδή της τιμής-αναφοράς στον Κόλπο και όχι παγκόσμια. Βλέπουμε έτσι πως ενώ στο πρώτο δεκαήμερο του  Αυγούστου η τιμή αυτή ήταν σχεδόν $3 κάτω από το Brent, στην εβδομάδα που πέρασε αυξήθηκε απότομα στα +$7-$8 πάνω από το Brent. Αυτό και μόνο δείχνει πως το πρόβλημα εστιάζεται τοπικά στον Κόλπο και στα Στενά. Οι διαχειριστές των Funds, όμως, το αντιμετωπίζουν ως παγκόσμιο πρόβλημα και αυτό επηρεάζει την παγκόσμια τιμή του Brent. Ορμούζ, funds και ένα Brent που μπορεί να γυρίσει

Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς (που σημειωτέων είναι εξαιρετικά καλά οργανωμένη και σε σημαντικό βαθμό διάφανη) είναι σημαντικό πλέον το πρόβλημα με ελλείψεις σε συγκεκριμένα προϊόντα: ντίζελ, πετρέλαιο θέρμανσης, καύσιμα αεροπορίας, κηροζίνη, ναυτιλιακό καύσιμο—αυτά δηλαδή τα προϊόντα που χαρακτηρίζονται ως «μεσαίας διύλισης» (middle distillates). Το θέμα είναι πως τα διυλιστήρια του Κόλπου (π.χ. Ruwais της ADNOC) είναι αυτά ακριβώς που παράγουν μεγάλες ποσότητες αυτών ακριβώς των προϊόντων που βρίσκονται σε έλλειψη. Κι αυτό δικαιολογεί σε σημαντικό βαθμό την αύξηση του Murban-Brent έναντι του Brent.

Το παιγνίδι του Ιράν με τα Στενά έχει ημερομηνία λήξης, όμως. Ήδη η Σαουδική Αραβία ενισχύει τον αγωγό Petroline με κατάληξη το Yanbu και τα Εμιράτα τον Habshan–Fujairah/ADCOP με κατάληξη το λιμάνι Fujairah. Μαζί προσφέρουν γύρω στα 5 εκατ.  βαρέλια παράκαμψης, που να προστεθούν στα 9-10 εκατ. των  νηοπομπών, η απώλεια σε σχέση με τα 18-20 εκατ. που περνούσαν από το Ορμούζ μειώνεται πολύ σημαντικά.

Τα πλοία που θα κινηθούν στον Κόλπο του Ομάν και την Ερυθρά Θάλασσα θα έχουν την δυνατότητα να κινηθούν είτε άμεσα προς το Σουέζ (suexzmax) είτε νότια μέσω Bab el-Mandeb, προς τον Κόλπο του Aden και την Αραβική Θάλασσα—αλλά τότε υπάρχει ο κίνδυνος των Χούθι.

Το συμπέρασμα είναι κατά μία έννοια αναμενόμενο. Η αγορά είναι σε αναταραχή και η αβεβαιότητα κοστίζει. Το κόστος διαχέεται τόσο στην λεγόμενη upstream αγορά των διυλιστηρίων όσο και στην λεγόμενη downstream των προϊόντων διύλισης. Το πρόβλημα είναι επικεντρωμένο στον Κόλπο αλλά το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα το αντιμετωπίζει ως ένα και παγκόσμιο—οπότε διαχέεται παγκόσμια.  Η αύξηση της τιμής του Brent, όμως,  μπορεί να ανατραπεί πολύ γρήγορα αν αποδεχθεί πως οι νηοπομπές είναι σταθερές, αποτελεσματικές και πράγματι μεταφέρουν όγκο της τάξης των 9-10 εκατ. βαρελιών …τη νύχτα. Αν η ενίσχυση των αγωγών του Βασιλείου και των Εμιράτων προχωρήσει γρήγορα.   Και ιδιαίτερα αν αποδειχθεί και πάλι πως τα λόγια του Τραμπ είναι φούσκες.

Ο πανικός της εβδομάδας που πέρασε για το Brent δεν είναι λοιπόν και τόσο δικαιολογημένος. Οι τάσεις στις αγορές είναι αρκετά αντίρροπες. Τα funds όμως, δεν τολμούν να περιμένουν. Όχι για πρώτη φορά, το χρηματοπιστωτικό σύστημα διογκώνει τον κίνδυνο, διότι δεν θέλει να χάσει ούτε ένα δολάριο.

Διαβάστε επίσης

Ο φαύλος κύκλος του κρατικού χρέους ήρθε για να μείνει